आप्रवासन नीतिमा नयाँ मोड, टेक्सासको विवादास्पद ‘एसबी ४’ कानुन लागू गर्ने खुल्यो बाटो
अमेरिका-मेक्सिको सीमा हुँदै गैरकानुनी रूपमा प्रवेश गर्ने शंकास्पद व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गरी मुद्दा चलाउन अनुमति दिने टेक्सास राज्यको विवादास्पद कानुन ‘एसबी ४’ लागू गर्ने बाटो एक संघीय पुनरावेदन अदालतले खोलिदिएको छ।
न्यु अर्लिन्सस्थित अमेरिकी ५औँ सर्किट अपील अदालतले शुक्रबार १०-७ को बहुमतले सन् २०२४ मा जारी गरिएको तल्लो अदालतको रोक आदेश उल्ट्याउँदै टेक्सासलाई कानुन कार्यान्वयन अघि बढाउन अनुमति दिएको हो।
यो कानुनलाई तत्कालीन राष्ट्रपति जो बाइडेनको प्रशासनले संघीय सरकारको अधिकार क्षेत्रमा हस्तक्षेप भएको भन्दै अदालतमा चुनौती दिएको थियो। तर, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले पछि उक्त संघीय मुद्दा फिर्ता लिए पनि, आप्रवासी अधिकारसम्बन्धी संस्था लस अमेरिका आप्रवासी वकालत केन्द्र, अमेरिकन गेटवेज र एल पासो काउन्टीले कानुनविरुद्ध कानुनी लडाइँ जारी राखेका थिए।
टेक्सासका गभर्नर ग्रेग एबोटले डिसेम्बर २०२३ मा हस्ताक्षर गरेको ‘एसबी ४’ कानुनअनुसार कुनै पनि व्यक्ति गैरकानुनी रूपमा टेक्सास प्रवेश गरे वा पुनः प्रवेश गरे राज्य अपराध मानिनेछ। साथै, राज्यका न्यायाधीशलाई त्यस्ता व्यक्तिलाई अमेरिका छोड्न आदेश दिने अधिकार दिइएको छ। आदेश नमानेमा अधिकतम २० वर्षसम्म कैद सजाय हुन सक्ने व्यवस्था छ।
फेब्रुअरी २०२४ मा एक संघीय न्यायाधीशले यो कानुन तत्काल रोक लगाएका थिए। त्यसपछि मुद्दा अमेरिकी सर्वोच्च अदालतसम्म पुगेको थियो, जसले केही समयका लागि कानुन लागू गर्न अनुमति दिएको थियो। तर केही घण्टामै ५औँ सर्किट अदालतले पुनः कार्यान्वयनमा रोक लगाएको थियो।
जुलाई २०२५ मा ५औँ सर्किटको २-१ प्यानलले पनि रोकलाई कायम राख्दै राज्यको कानुनले संघीय आप्रवासन प्रणालीमा हस्तक्षेप गर्ने निष्कर्ष निकालेको थियो।
तर पछिल्लो निर्णयमा पूरा अपील अदालतले मुद्दा पुन: सुनुवाइ गर्दै फरक निष्कर्ष निकालेको हो।
न्यायाधीश जेरी स्मिथले आफ्नो बहुमत रायमा आप्रवासी अधिकार समूहहरूले कानुनविरुद्ध मुद्दा दायर गर्न आवश्यक कानुनी आधार नभएको बताएका छन्।
उनले लेखेका छन्, “जब मुद्दा दायरकर्ताहरूले सामान्य गुनासोलाई ‘चोट’ भनेर पुन: प्रस्तुत गर्छन्, अदालतहरूले सावधानी अपनाउनुपर्छ।”
यो निर्णयमा अदालतका अधिकांश रिपब्लिकन नियुक्त न्यायाधीशहरू सहमत भएका छन्।
टेक्सासका महान्यायाधिवक्ता केन प्याक्सटनले निर्णयको स्वागत गर्दै भने, “टेक्साससँग गैरकानुनी आप्रवासीलाई पक्राउ गर्ने, नागरिकको सुरक्षा गर्ने र आप्रवासन कानुन लागू गर्ने मौलिक अधिकार छ।”
तर अमेरिकन गेटवेजकी सह-निर्देशक एड्ना याङले यसलाई ‘अन्तिम निर्णय होइन, केवल एक झटका मात्र’ भन्दै कानुनी लडाइँ जारी रहने बताएकी छन्।
सात जना न्यायाधीशले असहमति जनाएका छन्। तीमध्ये रिपब्लिकन राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यु. बुशद्वारा नियुक्त न्यायाधीश प्रिसिला रिचम्यानले सन् २०१२ को सर्वोच्च अदालतको नजिरअनुसार टेक्सासको कानुन संघीय कानुनसँग बाझिने बताएकी छन्।
उनी भन्छिन्, ‘टेक्सासले आफ्नै छुट्टै आप्रवासन प्रणाली बनाउन सक्दैन।’