अमेरिकन सीडीसीद्वारा नेपाल भ्रमणमा जानेहरुका लागि नयाँ स्वास्थ्य चेतावनी जारी
फोटो: माइकल स्टार्की/अनस्प्लास
अमेरिकी रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्र (सीडीसी) ले नेपाल भ्रमण गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुहरूका लागि जारी गरेको स्वास्थ्यसम्बन्धी निर्देशिका परिमार्जन गर्दै मङ्कीपक्सको जोखिम र खोपसम्बन्धी नयाँ सुझाव थप गरेको छ। साथै, टाइफाइडविरुद्धको खोप कसलाई सिफारिस गर्ने भन्ने विषयमा पनि निर्देशिका थप स्पष्ट पारिएको छ।
सीडीसीले नेपालका लागि जारी स्वास्थ्य निर्देशिकालाई पछिल्लोपटक फेब्रुअरी १९, २०२६ मा समीक्षा गरेको थियो। त्यसपछि अगस्ट २५, २०२६ मा गरिएको नयाँ अद्यावधिकमा मङ्कीपक्ससम्बन्धी जोखिम र खोपको सिफारिस पहिलोपटक समावेश गरिएको हो।
नयाँ अद्यावधिकअनुसार नेपाल भ्रमणका क्रममा नयाँ यौनसाथी बन्न सक्ने सम्भावना भएका, यौन वा अन्य घनिष्ठ शारीरिक सम्पर्क हुने गतिविधिमा संलग्न हुने, व्यावसायिक यौन स्थलमा जाने वा ठूलो सार्वजनिक समारोह तथा पार्टीमा घनिष्ठ शारीरिक सम्पर्क हुने सम्भावना भएका वयस्क यात्रुहरूलाई मङ्कीपक्सविरुद्धको खोप लगाउन सीडीसीले सुझाव दिएको छ।
सीडीसीका अनुसार यस्तो जोखिम भएका यात्रुहरूले सम्भव भएसम्म यात्रा सुरु गर्नुभन्दा कम्तीमा ६ हप्ता अगाडि पहिलो मात्रा खोप लगाउनुपर्छ। त्यसपछि ४ हप्ताको अन्तरमा दोस्रो मात्रा लगाएर खोपको पूर्ण मात्रा पूरा गर्न सुझाव दिइएको छ।
मङ्कीपक्सलाई अहिले विश्व स्वास्थ्य क्षेत्रमा एमपक्स नामले पनि चिनिन्छ। यो मुख्यतः संक्रमित व्यक्तिसँग घनिष्ठ सम्पर्कबाट सर्न सक्छ। त्यसैले जोखिमपूर्ण सम्पर्कको सम्भावना भएका यात्रुहरूलाई यात्रा अघि नै खोपबारे स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गर्न सीडीसीले आग्रह गरेको छ।
अधिकांश यात्रुलाई टाइफाइड खोपको सिफारिस
सीडीसीले नेपाल भ्रमण गर्ने यात्रुहरूका लागि टाइफाइडविरुद्धको खोपसम्बन्धी सिफारिस पनि परिमार्जन गरेको छ।
यसअघि नेपालमा विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा जाने, गाउँघरमा बस्ने वा स्थानीय आफन्त तथा साथीभाइको घरमा लामो समय बस्ने यात्रुहरूलाई टाइफाइड खोप लिन विशेष रूपमा सुझाव दिइन्थ्यो। नयाँ अद्यावधिकमा भने नेपाल भ्रमण गर्ने अधिकांश यात्रुहरूलाई टाइफाइडविरुद्धको खोप लिन सुझाव दिइएको छ।
टाइफाइड दूषित खाना वा पानीबाट सर्न सक्ने भएकाले नेपाल भ्रमणका क्रममा खानपान र खानेपानीको सुरक्षामा विशेष ध्यान दिन सीडीसीले आग्रह गरेको छ।
खोप लगाएपछि पनि टाइफाइडबाट पूर्ण रूपमा सुरक्षित हुने ग्यारेन्टी नहुने सीडीसीले स्पष्ट पारेको छ। त्यसैले खोप लगाएका यात्रुले पनि सुरक्षित र सफा पानी पिउने, राम्ररी पकाइएको खाना खाने, काँचो वा अस्वच्छ खाना नखाने तथा व्यक्तिगत सरसफाइमा ध्यान दिने जस्ता सावधानी अपनाउनुपर्नेछ।
दादुरा, मलेरिया, हैजा, रेबिज, जापानी इन्सेफलाइटिससम्बन्धी चेतावनी
नेपालका लागि दादुरासम्बन्धी सीडीसीको स्वास्थ्य सचेतना भने यथावत् राखिएको छ। विश्वका विभिन्न भागमा दादुराका सङ्क्रमण तथा प्रकोप देखिइरहेका कारण नेपाल जाने सबै अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुले आफ्नो एमएमआर खोपको मात्रा पूर्ण भएको सुनिश्चित गर्न सीडीसीले सुझाव दिएको छ।
दादुरा अत्यन्तै सङ्क्रामक रोग भएकाले यात्रा अघि खोपको अवस्था जाँच गर्न र आवश्यक मात्रा पूरा गर्न यात्रुहरूलाई आग्रह गरिएको छ।
नेपाल भ्रमण गर्ने यात्रुहरूलाई हैजाको जोखिमबाट बच्न पनि सीडीसीले सावधानी अपनाउन भनेको छ। दूषित पानी वा खानाबाट हैजा सर्न सक्ने भएकाले यात्रुहरूले सुरक्षित पानी प्रयोग गर्न, राम्रोसँग पकाइएको खाना मात्र खान र सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनुपर्नेछ। जोखिम बढी भएका यात्रुहरूका लागि हैजाविरुद्धको खोपसम्बन्धी परामर्श पनि दिइएको छ।
नेपाल भ्रमणसम्बन्धी निर्देशिकामा मलेरियाको जोखिमसम्बन्धी विवरण पनि यथावत् छ। सीडीसीका अनुसार सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका २ हजार मिटरभन्दा कम उचाइ भएका केही क्षेत्रमा मलेरियाको जोखिम रहेको छ। त्यस्ता क्षेत्रमा जाने यात्रुहरूले यात्रा अघि स्वास्थ्यकर्मीको परामर्श लिएर मलेरिया रोकथामका लागि आवश्यक औषधि सेवन गर्नुपर्ने हुन सक्छ। तर काठमाडौं, पोखरा तथा हिमाली पदयात्राका प्रमुख क्षेत्रमा मलेरियाको जोखिम नरहेको सीडीसीले स्पष्ट पारेको छ।
नेपालमा कुकुर तथा अन्य जनावरबाट रेबिज सर्न सक्ने जोखिम रहेकाले यात्रुहरूलाई आवारा वा अपरिचित जनावरबाट टाढा रहन सीडीसीले सुझाव दिएको छ।
विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा लामो समय बस्ने, जनावरसँग नियमित सम्पर्क हुन सक्ने वा पशुसम्बन्धी गतिविधिमा संलग्न हुने यात्रुहरूले यात्रा अघि रेबिजविरुद्धको पूर्व-खोप आवश्यक छ कि छैन भन्नेबारे स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गर्नुपर्नेछ।
यात्राका क्रममा कुकुर वा अन्य सम्भावित संक्रमित जनावरले टोकेमा वा कोतरेमा घाउलाई तत्काल साबुनपानीले राम्ररी सफा गरी सकेसम्म छिटो स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्नुपर्ने हुन्छ।
नेपालका केही ग्रामीण तथा कृषि क्षेत्रमा लामो समय बिताउने यात्रुहरूलाई जापानी इन्सेफलाइटिसको जोखिमबाट बच्न पनि सावधानी अपनाउन सीडीसीले सुझाव दिएको छ।
विशेषगरी लामो समय ग्रामीण क्षेत्रमा बस्ने वा लामखुट्टेको सम्पर्कमा बढी आउने यात्रुहरूले यात्रा अघि जापानी इन्सेफलाइटिसविरुद्धको खोप आवश्यक छ कि छैन भन्नेबारे स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गर्नुपर्नेछ।
खोपसँगै अन्य सावधानी पनि आवश्यक
सीडीसीले कुनै पनि खोपले सबै सङ्क्रामक रोगबाट शतप्रतिशत सुरक्षा नदिने भएकाले यात्रुहरूले खोपसँगै अन्य स्वास्थ्य सावधानी पनि अपनाउनुपर्नेमा जोड दिएको छ।
नेपाल भ्रमणका क्रममा लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्न शरीर ढाक्ने कपडा लगाउने, आवश्यकताअनुसार कीटनाशक वा लामखुट्टे भगाउने पदार्थ प्रयोग गर्ने र राति सुत्दा लामखुट्टेको जाली वा सुरक्षित आवासको प्रयोग गर्ने जस्ता उपाय अपनाउन सुझाव दिइएको छ।
त्यसैगरी, सुरक्षित खानेपानी प्रयोग गर्ने, राम्ररी पकाइएको खाना मात्र खाने, हात नियमित रूपमा साबुनपानीले धुने तथा अस्वच्छ वा दूषित देखिने खानेकुरा र पानीबाट टाढा रहने जस्ता सामान्य स्वास्थ्य सावधानी अपनाउन पनि सीडीसीले यात्रुहरूलाई आग्रह गरेको छ।
सीडीसीको नयाँ अद्यावधिकले नेपाल भ्रमण गर्ने यात्रुहरूलाई यात्रा योजना बनाउनुअघि आफ्नो खोपको अवस्था र स्वास्थ्य जोखिमबारे समीक्षा गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई थप जोड दिएको छ।
विशेषगरी लामो समय नेपाल बस्ने, ग्रामीण क्षेत्रमा जाने, ठूलो सार्वजनिक जमघटमा सहभागी हुने, स्थानीय समुदायसँग घनिष्ठ सम्पर्कमा रहने वा जनावर तथा लामखुट्टेको सम्पर्कमा आउन सक्ने यात्रुहरूले आफ्नो यात्रा कार्यक्रमअनुसार आवश्यक खोप र रोकथामका उपायबारे स्वास्थ्यकर्मीबाट व्यक्तिगत परामर्श लिनु उपयुक्त हुने सीडीसीको सन्देश छ।
नेपालका लागि परिमार्जित स्वास्थ्य निर्देशिकामा मङ्कीपक्ससम्बन्धी नयाँ सिफारिस थपिनु र टाइफाइड खोपको सिफारिसलाई अधिकांश यात्रुसम्म विस्तार गरिनु यसपटकको मुख्य परिवर्तन हो। अन्य प्रमुख स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतना र खोपसम्बन्धी सिफारिसहरू भने कायम राखिएका छन्।