होर्मुज जलमार्गमा शक्ति प्रदर्शन: अमेरिका र इरानबीच वाकयुद्ध चर्कियो
फोटो : एपी/रासस
अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानमाथि ‘आर्थिक आतंकवाद’ गरेको आरोप लगाएका छन्। उनले भनेका छन् “यदि इरानले होर्मुज जलमार्गमा जहाजहरू रोक्छ भने अमेरिकाले पनि इरानी जहाजहरूलाई बाहिर जान दिने छैन।”
विशेषज्ञहरूका अनुसार अमेरिकाले यो नाकाबन्दीमार्फत इरानमाथि दबाब बढाएर वार्तामा आफ्नो पक्ष बलियो बनाउन खोजिरहेको छ। तर इरानले पनि यदि आफ्ना जहाजहरू रोकिएमा त्यसको कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले दुवै देशलाई तुरुन्त वार्तामा फर्कन आग्रह गरेका छन्। उनले यो समस्याको समाधान सैन्य उपायबाट हुन नसक्ने बताए। यता इरानको ‘इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड’ ले युद्ध पुनः सुरु भएमा आफूहरूसँग रहेका अझै सार्वजनिक नगरिएका शक्तिहरू प्रयोग गर्ने चेतावनी दिएको छ।
यस तनावको असर अन्य क्षेत्रमा पनि देखिन थालेको छ। अष्ट्रेलियाको क्वान्टास एयरवेजले इन्धन महँगो भएपछि टिकटको मूल्य बढाउनुका साथै केही उडानहरू कटौती गरेको छ।
मध्यपूर्व, विशेषगरी लेबनानमा अवस्था झन् जटिल बनेको छ। इजरायली आक्रमणका कारण हजारौँ मानिस आफ्नो घर छोड्न बाध्य भएका छन्।
समग्रमा, अमेरिका र इरानबीचको यो तनावले विश्व अर्थतन्त्र, तेल बजार र क्षेत्रीय सुरक्षामा गम्भीर असर पारिरहेको देखिन्छ।
यसैबीच, बेलायतका उपप्रधानमन्त्री डेभिड ल्यामी, अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स र विदेशमन्त्री मार्को रुबियोबीच मध्यपूर्वको पछिल्लो अवस्थाबारे छलफल भएको छ।
ल्यामीको कार्यालयद्वारा जारी वक्तव्यअनुसार उनीहरूबीच होर्मुज जलमार्गको सुरक्षा अवस्थाबारे पनि कुराकानी भएको थियो। बेलायत सरकारले हालको युद्धविरामलाई कायम राख्दै त्यसलाई दीर्घकालीन सम्झौतामा रूपान्तरण गर्ने दिशामा ध्यान केन्द्रित गरिरहेको बताइएको छ।
होर्मुज जलमार्गमार्फत जहाजहरूको आवागमन पुनः सहज रूपमा सञ्चालन हुनु अत्यन्त आवश्यक रहेको र यसका लागि बेलायतले गरिरहेको प्रयासबारे ल्यामीले विशेष जोड दिएका थिए।
बेलायती प्रधानमन्त्री कीर स्टार्मरले इरानी बन्दरगाहहरूमा अमेरिकाद्वारा लागू गरिएको सैन्य नाकाबन्दीमा बेलायत सहभागी नहुने स्पष्ट पारेपछि उपप्रधानमन्त्री ल्यामीको यो धारणा सार्वजनिक भएको हो।