रियल लभ

प्रकाशित मिति : असार २३, २०७४ शुक्रबार

असार २३, २०७४- काठमाडौं गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिरबाट करिब ४ किलोमिटर उत्तरतिर पर्छ सुन्ताखान । गत साता त्यहाँ पुग्दा भीमदेव आधारभूत स्कुलमा विद्यार्थीसँग रमाइरहेका थिए अमेरिकी किशोर किशोरी । विद्यार्थीलाई विभिन्न क्रियाकलापमा संलग्न गराइरहेका थिए तिनीहरू ।
कक्षाकक्षामा थिए उनीहरू । कोही गालामा पेन्टिङ गर्दिराखेका थिए । कोही आर्ट सिकाइरहेका थिए । कोही खानपिनबारे बताइरहेका थिए । कोही कक्षाकोठा डुलेर विद्यार्थीलाई सरसफाइ सिकाइरहेका थिए । कोहीले उहींकै विधिमा चित्रकला सिकाइरहेका थिए । ‘यो के हो थाहा छ ?,’ कक्षाकोठामा जम्मा भएका विद्यार्थीलाई पेन्टी देखाउँदै क्रिश्चियनले सोधे,’ ‘ह्वाट इज दिस ?’
अंग्रेजी बालबालिकाले बुझेनन् । त्यसलाई उल्था गर्न खटिएकी थिइन्– सस्मिता गिरी, अनुषा विष्ट, सुष्मा विष्ट, उरुषा थापालगायत स्थानीय युवती । क्रिश्चियनले सोधेका प्रश्नको उनीहरूले उल्था गरिदिए । केहीबेर किन सफा पेन्टी लगाउनुपर्छ भनेर क्रिश्चियनले जानकारी दिए । अनि सबैलाई एक–एक पेन्टी उपहार दिए । बालबालिकाले दंग पर्दै पेन्टी झोलामा राखे ।
यो दृश्य हेरिरहेका रोटरी क्लब अफ काठमाडौं मेट्रोका सचिव नवीन पाण्डेले आफ्नो मोबाइल पकेटबाट झिके । एउटा भिडियो देखाए । हिँडिराखेकी बालिकाको खुट्टो समाएको दृश्य थियो त्यसमा । खुट्टो समाउने तिनै किशोर क्रिश्चियन थिए । स्कुल जाँदै गरेकी ती बालिकाको गोडामा हिलो थियो । क्रिश्चियनले उनको गोडाको हिलो पेपरले पुछिदिए । औंलाको कापकापका फोहोर पुछिदिए । चप्पल पनि हिलाम्मे थियो । त्यसलाई पनि मिहिनेत गरेर पुछिदिए । बालिका दंग परिन् । क्रिश्चियन पनि खुसी हुँदै उठे । ३८ मिनेटको दृश्य पनि खिचिएको रहेछ । यो भिडियो हेर्दै रोटरी क्लब अफ काठमाडौं मेट्रोका सचिव नवीन पाण्डेले प्रतिक्रिया दिए, ‘रियल लभ भनेको यही हो ।’
गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिरबाट चार किलोमिटर माथि छ भीमदेव आधारभूत स्कुल । गोकर्णेश्वर नपा २ सुन्ताखानको यो स्कुललाई केन्द्र बनाएर दुई साता सामाजिक काममा खटिए अमेरिकी किशोरकिशोरी ।
कामका लागि विभिन्न टिम बनाए । टिम बनाएर घरघर डुले । समाज बुझे । समाजका समस्या पहिचान गरे ।
वर्षमा दुई सिजन आउँछन् यहाँ स्वयंसेवक । शिक्षा, स्वास्थ्य, बाटोलगायत पूर्वाधारमा पछि परेको छ यो क्षेत्र । त्यही भएर रोटरीले आफ्नो कार्यक्षेत्र बनाएको छ यो ठाउँलाई । रोटरी र अमेरिकाको युथ लिंकबीच सहकार्य भइरहेको छ । सन् २०१४ देखि यो क्षेत्रमा केन्द्रित भएर काम गरिएको छ । विद्यार्थीलाई मात्रै होइन, अभिभावकमा पनि केन्द्रित हुन्छन् । उनीहरूलाई व्यावसायिक तालिम दिन्छन् । योपालि सिलाइ बुनाइ तालिम दिए ।
‘दुवैको गोल मानवीयता हो,’ पाण्डे भन्छन्, ‘त्यही भएर हाम्रो सहकार्य भइरहेको छ ।’
इकोनमी, कम्युनिटी डेभलपमेन्ट, शिक्षा र स्वास्थ्य गरी चारवटा क्षेत्रमा केन्द्रित भएर काम गरिएको छ । युथ लिंक र गाउँका मान्छेसँग सम्पर्क भइरहेको छ । शिक्षा, स्वास्थ्य, सामुदायिक विकास, आर्थिक विकासका माध्यमबाट समाजलाई कसरी अगाडि लैजाने भनेर प्रयास भएको पाण्डे बताउँछन् । ‘शान्ति ल्याउन र द्वन्द्व कम गर्न यी क्षेत्रको विकास जरुरी छ,’ पाण्डे भन्छन् ।
यहाँ बाटोको ट्रयाक खुलेको वर्षाैं बितेको छ । तैपनि अझै पिच भएको छैन । बाटो पिच नहुँदा विद्यार्थी हिँडेरै स्कुल आउँछन् । गत वर्ष बाटो पिच गर्न सम्झौता भयो । साढे ३ किलोमिटर मोटर बाटो यही वर्ष सम्पन्न गरिसक्नुपर्ने सम्झौता छ । तर बाटो जम्मा १८ सय मिटर मात्रै बनेको छ । ‘बस्तीको पल्लो छेउ भएकाले पनि यहाँ कसैको आँखा पुगेन,’ गोकर्णेश्वर २ का वडा अध्यक्ष उद्धव भण्डारी भन्छन्, ‘२०३७ सालमा ट्रयाक खुलेको बाटो बल्ल यो वर्ष पिच हुँदै छ । त्यो पनि ठेकेदारले काम छिटो नगरेकाले कहिले सम्पन्न हुने हो, ठेगान छैन ।’ यो बस्ती काठमाडौं उपत्यकाको उत्तरी कुनाको अन्तिम बस्ती हो । यहाँबाट उत्तरतिर शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्ज सुरु हुन्छ ।’
विद्यालयमा कमजोर आर्थिक अवस्था भएका बालबालिका पढ्छन् । तिनको अभिभावकको आर्थिक अवस्था बलियो बनाउने उद्देश्यले युथ लिंकले बाख्रा उपलब्ध गराएको छ । यी बाख्रा पैंचो कार्यक्रमअन्तर्गत दिइन्छ । एउटा परिवारले पाठापाठी पाएपछि त्यो बाख्रा अर्काे परिवारलाई दिनुपर्छ । ‘भाडामा बस्ने अभिभावकले कहाँ लगेर पाल्नु भनेर लाँदैनन्,’ स्थानीयवासी सस्मिता गिरी भन्छिन्, ‘कमजोर आर्थिक अवस्था हुने यहाँका अभिभावकलाई पनि बाख्रा पैंचो कार्यक्रम आम्दानीको राम्रो स्रोत भएको छ ।’ यहाँ बाहुन, क्षत्री, तामाङलगायत जातिको बसोबास छ ।
सात समुद्रपारिबाट यहाँ आएर केही न केही सिकाएर जान्छन् । उनीहरूको दोभासेका रूपमा सस्मिता, अनुशा विष्ट, सुष्मा विष्ट, उरुषा थापालगायत ६ जना युवती छानिएका थिए । ६ जनामध्ये ४ जना सुन्ताखानकै थिए । उनीहरूले दोभासेको काम मात्रै गरेनन् । सँगै स्वयंसेवा पनि गरे । ‘उनीहरू कडा परिश्रमी छन् । त्यति टाढाबाट आएर पनि यहाँ गिट्टी बोकेका छन् । बालुवा चालेका छन् । पेन्टिङ गरेका छन् । वाल लगाएका छन्,’ सस्मिता भन्छिन्, ‘त्यति टाढाबाट आएर, अर्काेको देशमा गएर त यस्तो दु:ख गरेका छन् भने हामी हाम्रै देशका लागि किन नगर्ने ? हाम्रो समाजका लागि किन नगर्ने ? भनेर मोटिभेसन भइँदोरहेछ ।’
नवीनको भनाइमा मानवीय भावनाले आउने गर्छन् स्वयंसेवकहरू । छोटो बसाइमा ‘इमोसनल एट्याचमेन्ट’ बढ्छ । बालबालिकालाई बोक्छन् । काखमा राख्छन् । माया गर्छन् । मन जित्छन् । ‘दैवी विपत्ति आइलाग्दा पनि हाँस्न सक्ने क्षमता नेपालीमा छ,’ पाण्डे भन्छन्, ‘यही गुण उनीहरूलाई मन पर्छ । हाम्रा बालबालिका पनि भावनात्मक रूपमा कम छैनन् । कहिले कपाल चलाइदिन्छन् । कहिले के गर्छन् । माया देखाउँछन् । हिँड्ने बेलासम्म रोइदिन्छन् । बिदा हुने दिन रुवाबासी चल्छ । कोही त फेरि फर्केर पनि आउँछन् ।’
स्वयंसेवकहरू प्रेमलाई एक्सनमै देखाउन चाहन्छन् । फिल गर्न चाहन्छन् । ‘जस्तै बाख्रा किन्न पैसा उहींबाट पठाइदिएको भए पनि हुन्थ्यो,’ नवीन भन्छन्, ‘तर उनीहरूले आफ्नै हातले दिन चाहे । यो प्रेमलाई एक्सनमा देखाइएको हो । कुकुरलाई माथि छतबाट हड्डी फालिदिए पनि त्यसले खान्छ खान त तर छेउमै गएर हातले दियो भने त्यहाँ प्रेम एक्सनमा हुन्छ । सुमसुम्याउनुस् अर्कै फिल हुन्छ । चिया खाऊ भनेर कसैलाई ५० रुपैयाँ दिए पनि त्यसले चिया खान्छ । तर तपाईं आफैं गएर चिया खुवाउनुस्, त्यहाँ बेग्लै फिल हुन्छ । त्यो रियल लभ हो । त्यही अभ्यास गर्न आउँछन् उनीहरू ।’
नवीनको बुझाइमा उनीहरूको पहिलो त्याग घर छाड्नु हो । ‘परिवार छाडेर सात समुद्रपारि जान तयार हुनु पनि त्याग हो । यहाँ आएपछि उनीहरूले भनेको जस्तो खानेकुरा पाउँदैनन् । त्यो अर्काे त्याग हो,’ नवीन भन्छन्, ‘त्याग नगरी प्रेम हुँदैन । प्रेम नभई मानवीय भावना हुँदैन । मानवीय भावना नभई सेवा गरिँदैन । सेवा भावना नभएसम्म समाज उँभो लाग्न सक्दैन ।’

KHASOKHAS EDITORIAL TEAM

Editor-in-Chief : Kishor Panthi
Deputy Editor-in-Chief : Ashmita Khadka
Executive Editor : Anil Adhikari
English Editor: Rajan Thapaliya
Editor: Deepak Pariyar
Editor (Business/US Politics) : Suresh Shahi
Multimedia Editor/Presenter : Kiran Marahatta
Europe Editor: Hari Krishna Panthi
Online Editors: Suraj Ghimire, Bikram Khatri, Aashish Khanal, Dikshya Panthi
Chief Photographer: Dipendra Dhungana
Editor (Empowerment) : Sapana Pariyar

KHASOKHAS TEAM

Int. Representative: KP Neupane(Jackson)
Resource Person: Bishwa Bahadur Shah
Goodwill Ambassador: Yam Baral

Contact Us

© 2021 KHASOKAHS. All Rights Reserved. Namaste International Media Group (worldwide) and Namaste Media Inc (USA)
Khasokhas is not responsible for the content of external sites and user generated contains. We don't collect comments on this site.
DEVELOPED BY appharu.com