‘अमेरिका फेरि फर्किएको छ’: संयुक्त राष्ट्रसंघमा ट्रम्पद्वारा इरानदेखि गाजासम्म आफ्ना नीतिको बचाउ
प्रकाशित मिति : ६ आश्विन २०८३, मंगलबार
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सेप्टेम्बर २२, २०२६ मा न्यूयोर्कस्थित संयुक्त राष्ट्रसंघको मुख्यालयमा ८१औँ महासभालाई सम्बोधन गर्दै। तस्बिर : राजन काफ्ले/खसोखास
संयुक्त राष्ट्रसंघ — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मंगलबार संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभालाई सम्बोधन गर्दै अमेरिका इतिहासकै सबैभन्दा बलियो, समृद्ध र सुरक्षित अवस्थामा रहेको दाबी गरेका छन्। उनले आफ्नो प्रशासनको आर्थिक र सुरक्षा नीतिको बचाउ गर्दै इरानविरुद्धको अमेरिकी सैन्य कारबाही, गाजा युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयास, रुस–युक्रेन युद्ध समाधान गर्ने पहल तथा संयुक्त राष्ट्रसंघमा सुधारको आवश्यकताबारे धारणा राखे।
अमेरिकाले आफ्नो २५०औँ स्वतन्त्रता दिवस मनाउने तयारी गरिरहेको उल्लेख गर्दै ट्रम्पले विश्वभरका नेताहरूलाई अमेरिकामा स्वागत गरे।
“अमेरिका फेरि फर्किएको छ,” ट्रम्पले भने। उनका अनुसार अमेरिकी अर्थतन्त्र विश्वकै आकर्षणको केन्द्र बनेको छ, अमेरिकी सेना पृथ्वीमै सबैभन्दा शक्तिशाली छ र प्रविधिको क्षेत्रमा अमेरिका अग्रस्थानमा छ।
‘अमेरिका फेरि फर्किएको छ’
ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनको आर्थिक उपलब्धिका रूपमा निजी क्षेत्रमा १० लाखभन्दा बढी नयाँ रोजगारी सिर्जना भएको दाबी गरे। उनका अनुसार अमेरिकामा अहिले इतिहासकै सबैभन्दा धेरै मानिस रोजगारीमा छन्।
उनले अघिल्लो वर्ष मात्रै १५ लाख अमेरिकी नागरिकलाई गरिबीबाट बाहिर निकालिएको र गरिबी दर अमेरिकी इतिहासकै न्यून तहमा पुगेको बताए। अश्वेत र हिस्पानिक अमेरिकीको गरिबी दर पनि अहिलेसम्मकै न्यून भएको उनको दाबी थियो।
ट्रम्पले अमेरिकी परिवारको वास्तविक औसत आम्दानी ८७ हजार डलर पुगेको बताए। उनका अनुसार यो पहिलो कार्यकालमा कायम भएको अघिल्लो कीर्तिमानभन्दा पनि बढी हो।
व्यवसाय सञ्चालनमा रहेका अनावश्यक नियम र अवरोध हटाएको दाबी गर्दै ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनले अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो कर कटौती गरेको बताए।
उनले विश्वभरबाट अमेरिकामा २१ ट्रिलियन डलर बराबरको नयाँ लगानीका प्रतिबद्धता प्राप्त भएको दाबी गरे। अघिल्लो प्रशासनको चार वर्षमा यस्तो प्रतिबद्धता १ ट्रिलियन डलरभन्दा कम रहेको उनको भनाइ थियो।
अमेरिकी सेयर बजारले पछिल्लो १२ महिनामा ८० पटक सर्वकालीन उच्च बिन्दु कायम गरेको पनि उनले बताए।
“दुई वर्षअघि हाम्रो देश मृत अवस्थामा थियो,” ट्रम्पले भने, “अहिले हामी संसारकै सबैभन्दा आकर्षक देश बनेका छौँ।”
इरानलाई लिएर ट्रम्पको कडा चेतावनी
ट्रम्पको सम्बोधनको ठूलो हिस्सा इरानमा केन्द्रित थियो।
उनले इरानलाई विश्वकै प्रमुख आतंकवाद प्रायोजक भन्दै इरानी आणविक कार्यक्रम र सैन्य क्षमताविरुद्ध अमेरिकी कारबाहीको बचाउ गरे।
ट्रम्पका अनुसार पदभार ग्रहण गरेपछि उनले इरानसँग वार्ता सुरु गरेका थिए र आणविक कार्यक्रम तथा आतंकवादलाई समर्थन अन्त्य गरे आर्थिक सहकार्यको प्रस्ताव गरेका थिए। तर इरानले उक्त प्रस्ताव अस्वीकार गरेको उनले बताए।
त्यसपछि अमेरिकाले “अपरेसन मिडनाइट ह्यामर” अन्तर्गत इरानको आणविक कार्यक्रमलाई ध्वस्त पारेको र त्यसपछि पनि सम्झौताको प्रस्ताव गरेको उनले बताए।
ट्रम्पले इरानले ठूलो मात्रामा क्षेप्यास्त्र र ड्रोन भण्डार निर्माण गरिरहेको आरोप लगाए।
उनले इरानले युरोपसम्म प्रहार गर्न सक्ने क्षेप्यास्त्रसमेत बनाएको दाबी गरे।
“अपरेसन एपिक फ्युरी” पछि इरानको सैन्य क्षमता ठूलो मात्रामा नष्ट भएको दाबी गर्दै ट्रम्पले इरानको नौसेनाका १५९ वटै जहाज समुद्रमा डुबिसकेको बताए।
इरानको वायुसेना, राडार, हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली तथा क्षेप्यास्त्र र ड्रोन उत्पादन क्षमता पनि लगभग नष्ट भएको उनको दाबी थियो।
इरानको अर्थतन्त्र ध्वस्त भएको र मुद्रास्फीति ३०० प्रतिशतभन्दा माथि पुगेको पनि उनले बताए।
‘सम्झौता वा इरानलाई समाप्त पार्ने?’
ट्रम्पले इरानसँग सम्झौता हुने सम्भावना अझै रहेको बताए।
उनले इरानले आफ्नो आणविक महत्वाकांक्षा त्यागेर आर्थिक रूपमा पुनर्निर्माण हुने बाटो रोज्न सक्ने वा अमेरिकाले इरानलाई “समाप्त” गर्न सक्ने विकल्प प्रस्तुत गरे।
“मलाई विश्वास छ, निर्वाचनपछि तुरुन्तै हामी सम्झौता गर्नेछौँ,” उनले भने।
आफू आगामी मध्यावधि निर्वाचनमा उम्मेदवार नभएको स्पष्ट गर्दै ट्रम्पले रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवारहरूलाई आफूले सहयोग गर्ने बताए।
अमेरिकासँग पर्याप्त हतियार र गोलाबारुद नभएको भन्ने दाबी अस्वीकार गर्दै उनले अमेरिकासँग आवश्यकताभन्दा बढी गोलाबारुद रहेको बताए।
उनका अनुसार अहिले १८ वटा ठूला गोलाबारुद कारखाना निर्माणाधीन छन् र ती सञ्चालनमा आएपछि अमेरिकाले आफ्ना साझेदार राष्ट्रलाई क्षेप्यास्त्र र गोलाबारुद अझ तीव्र गतिमा आपूर्ति गर्न सक्नेछ।
इरानले व्यापारिक जहाजमाथिको आक्रमण रोक्न, आणविक महत्वाकांक्षा त्याग्न र आतंकवादलाई समर्थन बन्द नगरेसम्म उसलाई पूर्ण आर्थिक रूपमा अलग गर्न सबै देशलाई ट्रम्पले आह्वान गरे।
‘आठ युद्ध अन्त्य गरिसकेका छौँ’
ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनले पदभार ग्रहण गरेपछि आठवटा युद्ध अन्त्य गरेको दाबी गरे।
उनले कम्बोडिया–थाइल्यान्ड, कोसोभो–सर्बिया, प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो–रुवान्डा, पाकिस्तान–भारत, आर्मेनिया–अजरबैजान तथा गाजासहितका द्वन्द्व उल्लेख गरे।
यी द्वन्द्व समाधान गर्न व्यक्तिगत सम्बन्ध, व्यापार, कर तथा कर लगाउने धम्की र अन्य कूटनीतिक उपाय प्रयोग गरेको उनले बताए।
पाकिस्तान, अजरबैजान, आर्मेनिया, कम्बोडिया र रुवान्डाका नेताहरूले आफ्नो भूमिकाको प्रशंसा गर्दै पत्र पठाएको पनि ट्रम्पले बताए।
उनले रुस र युक्रेनबीचको युद्ध अन्त्य गर्न पनि अमेरिका सक्रिय रूपमा काम गरिरहेको बताए।
“हामी त्यो पनि समाधान गर्नेछौँ,” उनले भने। “यो मानिसहरूले बुझेभन्दा छिटो हुनेछ भन्ने मलाई लाग्छ।”
गाजालाई कूटनीतिक सफलताको उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत
गाजा युद्धलाई ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनको कूटनीतिक प्रयासको प्रमुख उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गरे।
एक वर्षअघि महासभामा सम्बोधन गर्दा गाजामा युद्ध जारी रहेको र बन्धकहरू हमासका सुरुङमा रहेको स्मरण गर्दै उनले त्यसपछि आफ्नो प्रशासनको प्रयासबाट युद्ध अन्त्य भएको दाबी गरे।
सबै बाँकी बन्धकहरू—जीवित र मृत—फिर्ता ल्याइएको पनि उनले बताए।
ट्रम्पले संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद्लाई आफ्नो २० बुँदे गाजा शान्ति योजनालाई समर्थन गरेकोमा धन्यवाद दिए। उनले परिषद्ले “बोर्ड अफ पिस” लाई औपचारिक रूपमा अनुमोदन गरेको पनि बताए।
उनका अनुसार करिब ३० देश उक्त बोर्डमा सहभागी भएका छन् र आफू त्यसको अध्यक्ष बन्नेछन्।
ट्रम्पले मोरक्को, बहराइन, कतार, कुवेत, कजाकिस्तान, साउदी अरेबिया, टर्की, उज्बेकिस्तानलगायत देशले गाजाको राहत तथा पुनर्निर्माणका लागि अर्बौँ डलर योगदान गरेको बताए।
गाजाको स्थायित्वका लागि इन्डोनेसिया, मोरक्को, अल्बानिया, कोसोभो, कजाकिस्तान, इजिप्ट र जोर्डनलगायत देशले सेना, प्रहरी वा तालिम उपलब्ध गराउन प्रतिबद्धता जनाएको पनि उनले बताए।
भेनेजुएला र पश्चिमी गोलार्धमा अमेरिकी शक्ति
ट्रम्पले भेनेजुएला र पश्चिमी गोलार्धमा अमेरिकी प्रभावबारे पनि लामो धारणा राखे।
उनले अमेरिकी सेनाले भेनेजुएलाको राजधानी काराकासमा सैन्य कारबाही गरी राष्ट्रपति निकोलस मादुरोलाई पक्राउ गरेको दाबी गरे।
मादुरोलाई उनले “अवैध तानाशाह” र “वास्तविक अपराधी” को संज्ञा दिए।
उनका अनुसार त्यसयता सयौँ भेनेजुएलाली राजनीतिक बन्दी रिहा भएका छन् र अमेरिका भेनेजुएलाका नेताहरूसँग देशको भविष्य निर्माणका लागि काम गरिरहेको छ।
ट्रम्पले ६५ अर्ब ब्यारेल तेल समेटिएको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो तेल सम्झौता भएको दाबी गरे। यसले भेनेजुएला र अमेरिकालाई फाइदा पुग्नुका साथै विश्वभर ऊर्जाको मूल्य घटाउन सहयोग गर्ने उनको भनाइ थियो।
अमेरिकाले पश्चिमी गोलार्धमा आफ्ना लागि खतरा उत्पन्न गर्ने शक्तिलाई स्थान बनाउन नदिने र आवश्यक परे अमेरिकी सैन्य शक्ति प्रयोग गर्ने उनले बताए।
लागुऔषध कार्टेलविरुद्ध सैन्य कारबाही
ट्रम्पले लागुऔषध कार्टेललाई विदेशी आतंकवादी संगठन घोषणा गरिएको र तिनलाई समाप्त पार्न अमेरिकी सेनालाई परिचालन गरिएको बताए।
उनले कार्टेललाई पश्चिमी गोलार्धको “आईएसआईएस” को संज्ञा दिँदै हत्या, बलात्कार, यातना र जबर्जस्ती रकम असुलीलाई आतंकको साधनका रूपमा प्रयोग गर्ने आरोप लगाए।
अमेरिकाले समुद्रबाट लागुऔषध ओसारपसार गर्ने कार्टेलका डुंगामाथि दर्जनौँ आक्रमण गरेको र समुद्री मार्गबाट आउने लागुऔषधमध्ये ९७ प्रतिशत रोकिएको ट्रम्पले दाबी गरे।
तीन महिनाअघि भेनेजुएलाली गिरोह ट्रेन डे अरागुआका प्रमुखलाई समाप्त गरिएको पनि उनले बताए।
मेक्सिको र क्युबामाथि ट्रम्पको दबाब
मेक्सिकोमा कार्टेल हिंसा केन्द्रित भएको दाबी गर्दै ट्रम्पले अमेरिकाले २,००० माइल लामो सीमा त्यस्तो भूभागसँग साझा गर्न नसक्ने बताए जहाँ शत्रु कार्टेलको नियन्त्रण रहेको उनको आरोप थियो।
उनले मेक्सिकोलाई आफ्नो भूभागमाथि पुनः नियन्त्रण कायम गर्न आग्रह गरे।
तर ट्रम्पले मेक्सिको सरकारसँग अमेरिकाको सम्बन्ध राम्रो रहेको र दुवै देश कार्टेलको विरोधमा रहेको पनि बताए।
क्युबाबारे उनले त्यहाँको कम्युनिस्ट सरकार असफल राज्य बन्दै गएको र अहिलेसम्मकै ठूलो दबाबमा रहेको बताए।
विदेशमन्त्री मार्को रुबियो क्युबासँग वार्तामा संलग्न रहेको उनले बताए।
ग्रिनल्यान्डमा अमेरिकी सैन्य उपस्थिति
ट्रम्पले ग्रिनल्यान्डसम्बन्धी अमेरिकाको नयाँ व्यवस्थाबारे पनि बताए।
डेनमार्कसँग भएको सम्झौताले ग्रिनल्यान्डको सुरक्षा तथा अन्य आवश्यकतामा अमेरिकालाई स्थायी नियन्त्रण दिने उनले दाबी गरे।
ग्रिनल्यान्डमा अमेरिकाले दुई ठूला सैन्य आधारसहित ठूलो सैन्य उपस्थिति विकास गर्ने उनले बताए।
आर्कटिक र उत्तर एटलान्टिकमा अमेरिकी उपस्थिति विस्तार गर्दा अमेरिका मात्र नभई युरोपको सुरक्षा पनि बलियो हुने उनको भनाइ थियो।
ट्रम्पले नेटोलाई पनि उल्लेख गर्दै महासचिव मार्क रुटेको प्रशंसा गरे। उनले नेटो सदस्य राष्ट्रहरूले रक्षा खर्च २ प्रतिशतबाट ५ प्रतिशत पुर्याउने प्रतिबद्धता जनाएको बताए।
रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने दाबी
रुस र युक्रेनबीचको युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिका निरन्तर काम गरिरहेको ट्रम्पले बताए।
उनले हालै आफूलाई थप करसम्बन्धी अधिकार दिने कानुनमा हस्ताक्षर गरेको र आवश्यक परे त्यसलाई युद्ध अन्त्य गर्न दबाबका रूपमा प्रयोग गर्ने संकेत गरे।
युद्धमा हरेक महिना करिब २५ हजार मानिस, मुख्यतः सैनिक, मारिइरहेको ट्रम्पको दाबी थियो।
“म युद्धक्षेत्रका ती तस्बिरहरू हेर्छु र अब ती हेर्न चाहन्नँ,” उनले भने।
पहिलो महिला मेलानिया ट्रम्पले विस्थापित युक्रेनी र रुसी बालबालिकालाई परिवारमा फर्काउन गरेको कामको पनि ट्रम्पले प्रशंसा गरे।
उनले मेलानियाले धेरै बालबालिकालाई परिवारमा फर्काउन सहयोग गरेको बताए।
संयुक्त राष्ट्रसंघमाथि ट्रम्पको आलोचना
ट्रम्पले संयुक्त राष्ट्रसंघको भूमिकामाथि पनि प्रश्न उठाए।
उनले संयुक्त राष्ट्रसंघमा ठूलो सम्भावना रहेको बताए, तर आफूले “निर्वाचित नभएका विश्वव्यापी कर्मचारीतन्त्र” ले वामपन्थी एजेन्डा थोपर्ने गरेको आरोप लगाए।
अमेरिकी प्रशासनले संयुक्त राष्ट्रसंघका सदस्य राष्ट्रसँग मिलेर संस्थाको इतिहासकै व्यापक सुधार कार्यान्वयन गरेको उनको दाबी थियो।
उनका अनुसार सन् २०२६ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको बजेट १५ प्रतिशतले घटाइएको छ र ४ हजारभन्दा बढी पद हटाइएको छ।
विश्वव्यापी कार्बन कर लगाउने प्रयासको पनि उनले विरोध गरे।
“कुनै विश्व सरकार छैन,” ट्रम्पले भने। “र म राष्ट्रपति रहुन्जेल विश्वव्यापी कर हुने छैन।”
अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालत र मानवअधिकार परिषद्माथि प्रहार
ट्रम्पले अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको पनि आलोचना गरे।
अमेरिकी सैनिक वा अन्य अमेरिकी नागरिकमाथि आफ्नो अधिकार क्षेत्र नभएको अदालतले अनुसन्धान गर्न वा मुद्दा चलाउन नसक्ने उनले बताए।
उनले अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतका सदस्य राष्ट्रहरूलाई उक्त संस्थाबाट बाहिरिन आह्वान गरे।
संयुक्त राष्ट्रसंघको मानवअधिकार परिषद्माथि पनि ट्रम्पले आलोचना गरे। अमेरिकाले बालबालिकालाई ट्रान्सजेन्डरसम्बन्धी हस्तक्षेपबाट जोगाउने नीति तथा आप्रवासन कानुन कार्यान्वयन गरेको विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय निकायले आलोचना गर्ने गरेको उनले बताए।
विश्वका विभिन्न स्थानमा इसाई समुदायमाथि भइरहेको उत्पीडन र अन्य दमनबारे पर्याप्त ध्यान नदिएको उनको आरोप थियो।
आप्रवासन र राष्ट्रिय सार्वभौमिकता
ट्रम्पले आप्रवासनलाई राष्ट्रिय सार्वभौमिकतासँग जोडेर प्रस्तुत गरे।
“अवैध आप्रवासनको कुनै मानवअधिकार छैन,” उनले भने। “तर सार्वभौम राष्ट्र भएर रहन पाउने अधिकार छ।”
अमेरिकाले खतरनाक स्थानबाट अपराधी र जोखिमपूर्ण आप्रवासीलाई प्रवेश दिने नीति अन्त्य गरेको दाबी उनले गरे।
उनले ठूलो मात्रामा आप्रवासनलाई समर्थन गर्ने “विश्ववादी” नीतिले राष्ट्रिय संस्कृति र सम्पदामा असर पारिरहेको आरोप लगाए।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता होइन, ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’
कृत्रिम बुद्धिमत्ताबारे पनि ट्रम्पले आफ्नो धारणा राखे।
उनले कृत्रिम बुद्धिमत्ताका लागि विश्वव्यापी नियमन प्रणाली निर्माण गर्ने प्रयासको विरोध गरे।
उनले “आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स” को सट्टा “सुपर इन्टेलिजेन्स” अर्थात् “एसआई” शब्द प्रयोग गर्नुपर्ने प्रस्ताव गरे।
ट्रम्पका अनुसार कृत्रिम बुद्धिमत्ता वास्तवमा नक्कली बुद्धिमत्ता होइन र यसको क्षमता औद्योगिक क्रान्ति वा इन्टरनेटभन्दा पनि ठूलो हुन सक्छ।
उनले अमेरिकाले चीन र अन्य देशलाई पछाडि पार्दै यस क्षेत्रमा नेतृत्व गरिरहेको दाबी गरे।
प्रविधिले जोखिम सिर्जना गर्न सक्ने स्वीकार गर्दै उनले व्यापक रूपमा नियमन गर्नुको सट्टा यसको विकासलाई प्रोत्साहन गर्ने बताए।
न्याय विभाग र अन्य कानुन कार्यान्वयन निकायले आवश्यक परे यस क्षेत्रमा हस्तक्षेप गर्ने उनले बताए।
अमेरिकी शक्तिको माध्यमबाट विश्व व्यवस्था
ट्रम्पको सम्बोधनभरि आर्थिक, सैन्य र कूटनीतिक अमेरिकी शक्तिलाई अन्तर्राष्ट्रिय समस्या समाधान गर्ने प्रमुख साधनका रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो।
उनले व्यापार, कर, कर लगाउने धम्की र सैन्य शक्तिको प्रयोगबाट लामो समयदेखि समाधान हुन नसकेका विवादहरू समाधान गर्न सकिने तर्क गरे।
“अरूले कुरा गरिरहँदा मैले काम गरेको छु,” ट्रम्पले भने। “अरूले शान्तिको कुरा गर्दा मैले शान्ति कायम गरेको छु।”
उनले विगतका अमेरिकी प्रशासनहरूले खतरा बढ्न दिएको आरोप लगाउँदै आफ्नो प्रशासनले त्यस्ता चुनौतीलाई प्रत्यक्ष सामना गरेको बताए।
उनका अनुसार बलियो अमेरिका विश्वमा थप प्रभावकारी रूपमा काम गर्न सक्षम हुन्छ।
स्वतन्त्रता र एकताको आह्वान
सम्बोधनको अन्त्यमा ट्रम्पले अमेरिकी स्वतन्त्रता संग्रामको इतिहास स्मरण गरे।
सन् १७७६ मा जर्ज वासिङ्टनले आफ्ना सैनिकलाई न्यूयोर्कमा स्वतन्त्रताको घोषणापत्र पढ्न लगाएको प्रसंग उल्लेख गर्दै उनले अमेरिकी स्वतन्त्रता सजिलै प्राप्त नभएको बताए।
२५० वर्षपछि त्यही सहरमा विश्वका नेताहरू भेला भएको उल्लेख गर्दै ट्रम्पले आज पनि राष्ट्रहरूले आफ्ना सिद्धान्त र स्वतन्त्रताको रक्षा गर्न इच्छाशक्ति, साहस र शक्ति आवश्यक रहेको बताए।
“यदि हामी मानवताका शत्रुविरुद्ध बलियो र एकताबद्ध भएर अघि बढ्यौँ भने, साहसी कदममार्फत यो संसारलाई धेरै सुरक्षित र धेरै राम्रो बनाउन सक्छौँ,” उनले भने।
ट्रम्पले राष्ट्रहरूलाई थप बलियो बनाउने, अर्थतन्त्र विस्तार गर्ने र शान्ति, समृद्धि तथा न्यायलाई विश्वभर अघि बढाउने आह्वान गर्दै सम्बोधन टुंग्याए।