अमेरिकाद्वारा क्यानडाली गाडी र पार्ट्समा भन्सार महसुल बढाएर ५० प्रतिशत पुर्याउने घोषणा
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प । तस्वीर : एलेक्स ब्रान्डन/एपी-रासस
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०२७ जनवरी १ देखि लागू हुने गरी क्यानडाबाट आयात गरिने कार, ट्रक र गाडीका पार्ट्सहरूमा भन्सार महसुल बढाएर ५० प्रतिशत पुर्याउने घोषणा गरेका छन्। गत हप्ता दुई देशबीच भएको व्यापार वार्ता असफल भएपछि ट्रम्पले यो कदम चालेका हुन्।
ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा पोस्ट गर्दै भनेका छन्, “क्यानडाले वर्षौंदेखि संयुक्त राज्य अमेरिकालाई नोक्सान पुर्याउँदै आएको छ।” क्यानडाको आफ्नै भन्सार नीतिका कारण अमेरिकी किसानहरू प्रभावित भएको आरोप लगाउँदै उनले लेखेका छन्, “यो स्थिति अब धेरै समय टिक्न सक्दैन र अब उप्रान्त सहिने छैन! जनवरी १, २०२७ देखि साना तथा ठूला सबै कार, ट्रक, अटोमोटिभ पार्ट्स र स्टिलमा ५० प्रतिशत भन्सार महसुल बढाइनेछ।”
हाल क्यानडाली अटो आयातमा २५ प्रतिशत भन्सार महसुल रहेकोमा ट्रम्पको नयाँ धम्कीले त्यसलाई दोब्बर बनाउनेछ। क्यानडाले नयाँ व्यापार सम्झौतामार्फत ती महसुलहरू घटाउन चाहेको थियो। तर, शुक्रबार राति वार्ता टुंगिनै लाग्दा अचानक भंग भयो।
यसअघि शनिबार अमेरिकाले क्यानडाली मदिरा, सिमेन्ट, हक्की स्टिक लगायत करिब २० अर्ब डलर बराबरका सामानमा ५० प्रतिशत भन्सार महसुल लागू गरिसकेको छ। अमेरिकाबाट आयात हुने गाडी, मदिरा र दुग्धजन्य पदार्थमा क्यानडाले भेदभावपूर्ण व्यवहार गरेको भन्दै अमेरिकाले यो जवाफी कदम चालेको हो। यदि सम्झौता भएको भए यी महसुलहरू रोकिने थिए, तर क्यानडाका वार्ताकारहरू शुक्रबार साँझ खाली हात वासिङ्टनबाट फर्किए। दुवै पक्षले एक-अर्कालाई अन्तिम समयमा अनुचित सर्तहरू राखेको आरोप लगाएका छन्।
अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले भने, “अन्तिम समयमा क्यानडाली पक्षले अझ बढी माग राखेका कारण वार्ता सफल हुन सकेन।”
त्यसको केही समयपछि ट्रम्पले पोस्ट गर्दै लेखे, “क्यानडालाई अब कुनै राज्य सरह व्यवहार गरिनेछैन!” उनले क्यानडालाई व्यापार र अन्य विषयमा “संसारकै सबैभन्दा कठिन देशहरूमध्ये एक” भन्दै टिप्पणी गरे। उनले अगाडि लेखेका छन्, “उनीहरू आफूलाई हकदार ठान्छन्, तर हामीलाई क्यानडाको आवश्यकता छैन, उनीहरूलाई हाम्रो आवश्यकता छ! उनीहरू आफ्नो ९५ प्रतिशत व्यापार अमेरिकासँग गर्छन्, तर हाम्रो स्थिति ठीक उल्टो छ।”
क्यानडाको अटो बजार अमेरिकाको तुलनामा धेरै सानो छ। सन् २०२५ मा अमेरिकामा १ करोड ६० लाखभन्दा बढी सवारी साधन बिक्री हुँदा क्यानडामा २० लाखभन्दा कम बिक्री भएका थिए। ग्लोबलडाटाका अनुसार गत वर्ष क्यानडामा उत्पादित सवारी साधनहरूमध्ये केवल ५.४ प्रतिशत (करिब ८,६१,०००) मात्र अमेरिकी बजारमा बिक्री भएका थिए।
हालका वर्षहरूमा क्यानडामाका परम्परागत अटो निर्माताहरूको उत्पादन घटेको छ भने जापानी कम्पनीहरू टोयोटा र होन्डाले उत्पादन उल्लेख्य रूपमा बढाएका छन्। सन् २०२५ मा क्यानडाको कुल सवारी उत्पादनमा टोयोटा र होन्डाको हिस्सा ७६.५ प्रतिशत थियो।
ट्रम्पको यो अनिश्चित भन्सार नीतिले अटो निर्माताहरूका लागि ठूलो अन्योल सिर्जना गरेको छ, किनभने उनीहरूको आपूर्ति शृंखला दुई देशबीचको खुला व्यापारमा आधारित छ। गाडीका पार्ट्सहरू पूर्ण रूपमा तयार भई जडान हुनुअघि धेरै पटक सिमाना वारपार गर्ने हुँदा तीमाथि पटक-पटक भन्सार महसुल लाग्ने जोखिम हुन्छ।