क्यानडा र अमेरिकाबीच भन्सार महसुल वार्ता अझै अनिर्णीत, नयाँ व्यापारिक महँगीको जोखिम
Photo: Walter Martin/ Unsplash
अमेरिकाले क्यानडाली उत्पादनहरूमा लगाउन लागेको नयाँ शुल्कको समयसीमा नजिकिँदै गर्दा दुवै देशका प्रतिनिधिहरूबीच तीव्र वार्ता भइरहेको छ। बुधबारदेखि लागू हुने भनिएको यो नयाँ कर प्रणालीलाई रोक्न क्यानडा सरकार अमेरिकी प्रशासनसँग सम्झौता गर्ने अन्तिम प्रयासमा जुटेको छ।
सातौ लामो छलफलका बाबजुद सोमबारसम्म सम्झौताको सम्भावना भने अनिश्चित नै रहेको छ। क्यानडाको राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम सीबीसीका अनुसार दुई देशबीचको वार्ता हाल गतिरोधको स्थितिमा पुगेको छ।
क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै यो वार्तालाई “अत्यन्त संवेदनशील र गहन” भनेका छन्। उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग टोलीको तर्फबाट सीधा संवाद गर्ने योजना रहेको समेत जानकारी दिए।
यदि यो नयाँ ट्यारिफ नीति लागू भएमा अमेरिका आयात हुने करिब २० अर्ब डलर बराबरका क्यानडाली सामानहरू प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित हुनेछन्। यसअन्तर्गत मुख्य गरी सिमेन्ट र प्लाइवुडजस्ता भवन निर्माण सामग्रीका साथै हक्की स्टिक, कपडाहरू, रक्सी र केही दुग्ध उत्पादनहरूजस्ता उपभोग्य वस्तुहरू पर्दछन्।
यद्यपि, ऊर्जा उत्पादन, पोटास, माछा र महत्त्वपूर्ण खनिज पदार्थहरूलाई भने यो नयाँ करको दायराबाट बाहिर राखिएको छ। उल्लेख्य छ कि सन् २०२५ को तथ्याङ्कअनुसार क्यानडा, अमेरिकामा सबैभन्दा बढी सामान निर्यात गर्ने मुलुकहरूको सूचीमा तेस्रो स्थानमा रहेको छ।
ह्वाइट हाउसका अनुसार क्यानडाले अमेरिकी उत्पादनहरूमाथि गर्दै आएको “भेदभावपूर्ण व्यवहार” को जवाफमा यो कदम चालिएको हो। अमेरिकी प्रशासनले आफ्ना प्रमुख निर्यात वस्तुहरू-गाडी, रक्सी र दुग्धजन्य पदार्थका लागि समान अवसर सिर्जना गर्न यो कर ल्याउन लागिएको बताएको छ।
अमेरिकाले सन् १९३० को ‘ट्यारिफ एक्ट’ को दफा ३३८ प्रयोग गरेर यो कर लगाउने तयारी गरेको छ। ९६ वर्ष पुरानो यो कानुनले अमेरिकी व्यापारमा भेदभाव गर्ने कुनै पनि देशमाथि ५० प्रतिशतसम्म ट्यारिफ लगाउने अधिकार राष्ट्रपतिलाई दिन्छ। यसअघि कुनै पनि राष्ट्रपतिले यो दफा प्रयोग गरेका थिएनन्, जसका कारण यस निर्णयविरुद्ध व्यापक कानुनी चुनौतीहरू आउने निश्चित छ।
अर्थशास्त्रीहरूका अनुसार यस्ता व्यापारिक व्यवधानहरूले दुवै देशका उपभोक्तालाई असर पार्छन्। अमेरिकामा पहिले नै बढेको महँगीबीच नयाँ ट्यारिफको भार अन्ततः सर्वसाधारणमै हस्तान्तरण हुनेछ। इएल बजेट ल्याबका अनुसार हाल ट्यारिफका कारण औसत अमेरिकी परिवारले वार्षिक करिब १,१०० डलर अतिरिक्त खर्च गरिरहेका छन्।
त्यस्तै, क्यानडामा पनि मुद्रास्फीति बढेर ३.० प्रतिशत पुगेको छ। यसरी दिनप्रतिदिन थपिँदै गएका व्यापारिक करहरूले आगामी वर्षहरूमा महँगीलाई अझ जटिल बनाउने विश्लेषण गरिएको छ।