कङ्गोमा इबोलाबाट २००० भन्दा बढीको मृत्यु, अमेरिकामा जोखिम न्यून रहेको विज्ञहरूको भनाइ
विमानस्थलमा अमेरिकी सीबीपी अधिकारीद्वारा इबोला स्क्रिनिङ । तस्विर: डोनर बर्टन
डेमोक्रेटिक रिपब्लिक अफ कङ्गोमा पछिल्लो पटक फैलिएको इबोला प्रकोपका कारण ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या २,००० नाघेपछि सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञहरूले अमेरिकीहरूलाई वैदेशिक मानवीय सङ्कटबारे सचेत रहन आग्रह गरेका छन्। यद्यपि, उनीहरूले अमेरिकाभित्र यसको प्रत्यक्ष जोखिम भने ज्यादै न्यून रहेको स्पष्ट पारेका छन्।
पूर्वी र उत्तर-पूर्वी कङ्गोका विभिन्न क्षेत्रहरूमा यो भाइरस द्रुत गतिमा फैलिरहेको छ। युगान्डामा समेत सीमापार सङ्क्रमणका केही घटनाहरू दर्ता भइसकेका छन्। सार्वजनिक सरकारी तथ्याङ्क अनुसार हालसम्म ४,३८१ जनामा इबोला सङ्क्रमणको पुष्टि भइसकेको छ।
त्यहाँ जनघनत्व उच्च छ। त्यसैले यो केवल ५० जना मानिस बस्ने सानो गाउँमा मात्र सीमित नभई लाखौँ जनसङ्ख्या भएका ग्रामीण सहरहरूमा फैलिरहेको छ, युनिभर्सिटी अफ नर्थ क्यारोलिना एट च्यापेल हिलका मेडिसिन प्राध्यापक डा. डेभिड वोहलले भने।
विगतका प्रकोपहरूको तुलनामा यसको फैलावटको गति अभूतपूर्व छ। कुनै ढिलाइ वा सुस्तता बिना नै सङ्क्रमित हुनेहरूको सङ्ख्या निरन्तर र तीव्र गतिमा बढिरहेको छ, उनले थपे।
कङ्गोमा भौगोलिक दुर्गमता, घनावस्ती र जारी सशस्त्र द्वन्द्वका कारण सङ्क्रमण नियन्त्रण, सम्पर्क ट्रेसिङ तथा क्वारेन्टिन मापदण्ड कार्यान्वयन गर्न स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई कठिनाइ भइरहेको छ।
अफ्रिकामा मृत्युदर तीव्र रूपमा बढेको भए तापनि अमेरिकी स्वास्थ्य अधिकारीहरूका अनुसार आम नागरिकहरूका लागि इबोलाको जोखिम अत्यन्तै कम छ।
अमेरिकामा सामान्य मानिसले इबोला सङ्क्रमण होला कि भनेर चिन्ता लिनुपर्ने अवस्था छैन,डा. वोहलले स्पष्ट पारे। इबोला हावाबाट नसर्ने र यो केवल गम्भीर बिरामी वा मृतकको शारीरिक तरल पदार्थको प्रत्यक्ष सम्पर्कबाट मात्र सर्ने उनको भनाइ छ।
सन् २०१४ मा पश्चिम अफ्रिकामा २८,००० भन्दा बढी मानिस सङ्क्रमित हुँदा समेत अमेरिकामा केवल चार जनामा मात्रै इबोला पुष्टि भएको थियो। तीमध्ये दुई जना वैदेशिक भ्रमणबाट फर्केका थिए भने दुई जना डलासका नर्सहरू थिए जसले बिरामीको हेरचाह गर्दा सङ्क्रमण भोगेका थिए।
हामीसँग सुदृढ सार्वजनिक स्वास्थ्य प्रणाली, राम्रो स्वास्थ्य पूर्वाधार र सरसफाइको पहुँच छ, डा. वोहलले भने, त्यसैले यहाँको वातावरण पूर्ण रूपमा फरक छ।
हाल कङ्गोमा फैलिएको इबोलाको प्रजाति ‘बन्दिबुग्यो’हो, जुन सन् २०१४ को ‘जाइरे’ प्रजातिभन्दा आनुवंशिक रूपमा फरक छ। यसकारण, विगतमा प्रयोग गरिएका स्वीकृत खोप र औषधिहरू यस प्रजातिका लागि प्रभावकारी नहुन सक्छन्।
शोधकर्ताहरू अहिले ‘बन्दिबुग्यो’ प्रजातिका विरुद्ध नयाँ औषधि तथा खोपहरूको परीक्षणमा जुटिरहेका छन्। आधुनिक एमआरएनए प्रविधिको प्रयोग गरेर द्रुत गतिमा प्रभावकारी खोप विकास गर्ने प्रयास भइरहेको छ।
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठ र अमेरिकी रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्रले यस क्षेत्रको स्थिति नियन्त्रणमा राख्न निरन्तर अनुगमन गरिरहेका छन्।