इरानसँग द्रुत सम्झौताको सर्तमा ट्रम्पद्वारा सैन्य आक्रमण रद्द गरिएको घोषणा
तस्बिर: जुलिया डेमारी निकिन्सन / एपी/रासस
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग द्रुत गतिमा सम्झौता कायम भएमा सो देशविरुद्ध गर्ने भनिएको सैन्य आक्रमण रद्द गरिएको घोषणा गरेका छन्।
सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मा एक पोस्ट गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले इरान तथा मध्यपूर्वका अन्य देशहरूले सम्झौताको रूपरेखा तैयार भइसकेकाले सम्भावित आक्रमण रोक्न आग्रह गरेको बताएका छन्। अमेरिका र इजरायलले इरानको ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गरी अहिलेसम्मकै कडा र तीव्र बमबारीको योजना बनाइरहेको खबरहरू सार्वजनिक भएलगत्तै ट्रम्पको यो अभिव्यक्ति आएको हो।
ट्रम्पले विगतमा पनि युद्धको कडा धम्की दिने र त्यसपछि कूटनीतिलाई अवसर दिएको दाबी गर्ने रणनीति अपनाउँदै आएका छन्।
यद्यपि, इरानको अर्ध-सरकारी सञ्चार माध्यम ‘मेहर’ले तेहरानले अमेरिकालाई सैन्य कारबाही रोक्न कुनै अनुरोध नगरेको दाबी गर्दै ट्रम्पको भनाइलाई “नयाँ झुट” को संज्ञा दिएको छ।
इरानका कार्यवाहक रक्षा मन्त्री मजिद इब्न अल-रेजाले शत्रुहरूबाट आउने हरेक धम्कीलाई मनोवैज्ञानिक युद्धको अंश भए तापनि आफूहरूले गम्भीर र वास्तविक रूपमा लिने बताए। उनले थपे, हामी न त असचेत हुनेछौँ, न त निष्क्रिय नै बस्नेछौँ।
यसैबीच, क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने उद्देश्यले साउदी अरबका क्राउन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमानले ट्रम्पसँग टेलिफोन वार्ता गरेका छन्। साउदी प्रेस एजेन्सीका अनुसार क्राउन प्रिन्सले तनाव घटाउन संवादलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने र कूटनीतिक समाधानको बाटो खोल्न युद्धविरामका लागि सम्भावित सबै प्रयास गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
इरानविरुद्धको सम्भावित युद्धका कारण अमेरिकी मुख्यभूमि सुरक्षित रहे तापनि बहराइन, जोर्डन र संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) जस्ता अमेरिकी सहयोगी राष्ट्रहरू इरानी क्षेप्यास्त्रको दायरामा पर्ने जोखिममा छन्। विशेष गरी ती देशका खानेपानी प्रशोधन केन्द्र जस्ता संवेदनशील पूर्वाधारहरू मुख्य निशाना बन्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
गत अप्रिलमा भएको युद्धविराम जुन महिनामा भङ्ग भएयता अमेरिका र इरानबीच लगातार आक्रमण र प्रत्याक्रमण जारी छ। अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी गर्दै इरानी ठेगानाहरूमा बमबारी गरेको छ भने इरानले मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डा र होर्मुज जलडमरूमध्यमा जलपोतहरूलाई निशाना बनाएको छ।
अमेरिकी गृहराजनीतिमा पनि राष्ट्रपति ट्रम्पमाथि दबाब लगातार बढ्दै गएको देखिन्छ। प्यु रिसर्च सेन्टरको हालैको प्रतिवेदनअनुसार करिब ६०% अमेरिकी नागरिकहरू इरानसँगको युद्धको विपक्षमा उभिएका छन्, जसले गर्दा ट्रम्पको पछिल्लो लोकप्रियतामा उल्लेख्य गिरावट आएको छ।
यसका साथै, सम्भावित आर्थिक असरले पनि स्थिति थप जटिल बनाएको छ। युद्ध चर्किएमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा खनिज तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढ्ने र त्यसले अन्ततः अमेरिकी उपभोक्ताहरूमाथि थप आर्थिक भार पार्ने पक्का छ।
यसै पृष्ठभूमिमा हुन गइरहेको आसन्न मध्यावधि चुनावलाई ध्यानमा राख्दा, ट्रम्प प्रशासनका यी वैदेशिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय निर्णयहरूले उनको आफ्नै घरेलु राजनीतिमा गम्भीर र दीर्घकालीन प्रतिकूल परिणाम ल्याउन सक्ने विश्लेषण विश्लेषकहरूले गरेका छन्।