क्यानडा-अमेरिका व्यापार सम्बन्धमा इतिहासकै ठूलो धक्का, क्यानडाद्वारा प्रतिशोधको तयारी
Photo: Walter Martin/ Unsplash
अन्तिम समयमा व्यापार वार्ता असफल भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानडाका विभिन्न आयातित सामानहरूमा ५० प्रतिशत भन्सार महसुल लागू गरेका छन्। यो नयाँ व्यवस्था शनिबारदेखि नै शुरु भएको छ।
यो नयाँ करले अमेरिकातर्फ हुने क्यानडाको वार्षिक निर्यातको लगभग २० अर्ब डलर बराबरका सामानलाई असर पार्ने अनुमान गरिएको छ। यसअन्तर्गत हक्की स्टिकदेखि लिएर कृषिजन्य उत्पादनहरूसम्मका सामान परेका छन्।
यसको जवाफमा क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले आफ्नो सरकारले आगामी सेप्टेम्बर ८ देखि ‘डलरको बदला डलर’ बराबरकै जवाफी महसुल लागू गर्ने घोषणा गरेका छन्।
हाल दुवै देशबीच थप वार्ताको कुनै तालिका तय भएको छैन। कुनै समय विश्वकै सबैभन्दा मजबुत व्यापारिक साझेदार रहेका यी दुई छिमेकी मुलुकबीचको यो पछिल्लो विवादले व्यापार युद्धलाई अझ गहिरो बनाएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार यसरी कर बढाउँदा व्यवसायीहरूको लागत बढ्छ र अन्त्यमा उपभोक्ताहरूले महँगीको मार खेप्नुपर्ने हुन्छ।
अंतर्राष्ट्रिय व्यापार सम्बन्धी कानुनी फर्म ‘डोर्सी एन्ड ह्वाइटनी’का अगस्टिन लोले भने, “यसरी तीव्र रूपमा बढेको व्यापार विवादका कारण लगभग सबै उद्योग र पेशामा दीर्घकालीन असर देखिने सम्भावना छ।”
अमेरिकाले लागू गरेको ५० प्रतिशत भन्सार महसुल क्यानडाका २० अर्ब डलर बराबरका सामानमा लागू हुनेछ। क्यानडाले आफ्नो कुल निर्यातको ठूलो हिस्सा अमेरिका पठाउने गर्छ।
ह्वाइट हाउसका अनुसार ५० प्रतिशत कर लागू हुने सामानहरूमा हक्की स्टिक, रक्सी, सिमेन्ट, मह, बीउबिजन, कृषिजन्य सामग्री, मेक-अपका सामान, अत्तर, कपडा, गहना, फर्निचर, क्यामेरा र कपडा आदि रहेका छन्। यो महसुल पहिले ‘युएस-मेक्सिको-क्यानडा सम्झौता’ अन्तर्गत संरक्षित गरिएका केही वस्तुहरूमा पनि लागू गरिएको छ।
यो महसुल लागू गर्न ट्रम्पले सन् १९३० को ‘ट्यारिफ एक्ट’ को धारा ३३८ प्रयोग गरेका छन्। महान आर्थिक मन्दीको समयमा बनेको यो कानुन इतिहासमै पहिलो पटक राष्ट्रपतिद्वारा अर्को देशमाथि भन्सार महसुल बढाउनका लागि प्रयोग गरिएको हो। यस धाराले अमेरिकी व्यवसायलाई भेदभाव गर्ने मुलुकविरुद्ध ५० प्रतिशतसम्म आयात कर लगाउने अधिकार राष्ट्रपतिलाई दिन्छ।
क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले सेप्टेम्बर ८ देखि अमेरिकी उत्पादनहरूमा जवाफी महसुल लगाइने बताएका छन्। क्यानडाको यो कदमले अमेरिकाका स्टिल, दुग्धजन्य पदार्थ, घरायसी उपकरण, कृषि औजार, पल्प तथा कागज, र इलेक्ट्रोनिक्स क्षेत्रलाई लक्षित गर्नेछ।
कार्नीले अमेरिकाले “आर्थिक एकीकरणलाई हतियारको रूपमा प्रयोग गरेको” र क्यानडामाथि “आक्रमण” गरेको आरोप लगाएका छन्।