आन्तरिक उडान गर्ने विद्यार्थी लगायत भिसा वाहकलाई पक्राउबाट जोगिन यी कागजात बोक्न सुझाव
Official DHS photo by Jetta Disco.
अमेरिकी अध्यागमन निकाय आइसले पछिल्लो समय यात्रुहरूको विवरणका आधारमा अमेरिकाभित्र हुने आन्तरिक हवाई यात्राका क्रममा विमानस्थलबाटै केही व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिन थालेको छ। विशेषगरी आफ्नो कानुनी अध्यागमन हैसियत समाप्त भइसकेको जानकारी नै नपाएका वा आफ्नो हैसियतसम्बन्धी समस्या भएका भिसा वाहकहरू आन्तरिक उडान गर्दा जोखिममा पर्न सक्ने देखिएको छ। यसै कारण अमेरिकाभित्र विमानबाट यात्रा गर्ने भिसा वाहकहरूले आफ्नो अध्यागमन हैसियत, आवश्यक कागजात र सम्भावित कानुनी जोखिमबारे यात्रा गर्नुअघि नै जानकारी लिनुपर्ने भएको छ।
यसै सन्दर्भमा अमेरिकन इमिग्रेसन लयर्स एसोसिएसनले आफ्नो मार्गदर्शन अद्यावधिक गर्दै भिसा वाहकहरूका लागि आन्तरिक यात्राका क्रममा देखिन सक्ने जोखिम र अपनाउनुपर्ने सावधानीबारे जानकारी सार्वजनिक गरेको छ। अमेरिकन इमिग्रेसन लयर्स एसोसिएसन अमेरिकाका सबै राज्य तथा विश्वका विभिन्न स्थानमा गरी १७,००० भन्दा बढी अध्यागमन वकिलहरूको राष्ट्रिय बार संस्था हो।
अमेरिकन इमिग्रेसन लयर्स एसोसिएसनका अनुसार विमानबाट आन्तरिक यात्रा गर्ने भिसा वाहकहरूले आफ्नो राहदानी, आइ–९४ को छापिएको प्रतिलिपि तथा आइ–७९७ स्वीकृति सूचना साथमा राख्नु उचित हुन्छ। हालको भिसा छाप राहदानीमा नभए पनि वैध विदेशी राहदानी विमानस्थलको सुरक्षा जाँचका लागि मान्य पहिचानपत्रका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। आइ–९४ र आइ–७९७ आफैंमा विमानस्थल सुरक्षा जाँचका लागि मान्य पहिचानपत्र भने होइनन्।
सक्कल कागजात हराउन, क्षति हुन वा जफत हुन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै यात्रुले महत्वपूर्ण कागजातहरूको छापिएको प्रतिलिपि र विद्युतीय प्रतिलिपि पनि सुरक्षित राख्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ। संघीय सीमितता लागू हुने सामान्य अमेरिकी चालक अनुमतिपत्र आन्तरिक यात्राका लागि पहिचानपत्रका रूपमा प्रयोग गर्न अहिले मान्य नहुने उल्लेख गरिएको छ।
अमेरिकी कानुनअनुसार १८ वर्ष वा सोभन्दा माथिका भिसा वाहकहरूले आफ्नो अध्यागमन हैसियतको प्रमाण सधैं साथमा राख्नुपर्ने व्यवस्था छ। सामान्यतया आइ–९४ को छापिएको प्रतिलिपि साथमा राखेर यो कानुनी आवश्यकता पूरा गर्न सकिन्छ। एफ–१ विद्यार्थीहरूले आइ–२० फारम तथा जे–१ कार्यक्रमका सहभागीहरूले डिएस–२०१९ फारम पनि साथमा राख्नुपर्छ।
आन्तरिक यात्राका क्रममा सबैभन्दा महत्वपूर्ण जोखिममध्ये आफ्नो आइ–९४ को म्याद सकिएको अवस्था रहेको अध्यागमन वकिलहरूले बताएका छन्। राहदानीमा लागेको भिसा छापले मात्र व्यक्तिले अमेरिकामा कति समय बस्न पाउँछ भन्ने निर्धारण गर्दैन। अमेरिकामा अधिकृत रूपमा बस्न पाउने अवधि मुख्य रूपमा आइ–९४ मा उल्लेख गरिएको मितिले निर्धारण गर्छ। त्यसैले यात्रा योजना बनाउनुअघि आफ्नो आइ–९४ को विवरण र म्याद जाँच गर्नुपर्छ। आइ–९४ को विवरण सीबीपीको आधिकारिक वेबसाइटमा गएर जाँच गर्न सकिन्छ। यदि आइ–९४ को म्याद सकिएको छ भने यात्रा गर्नुअघि आफ्नो अध्यागमन वकिलसँग सम्पर्क गर्न सुझाव दिइएको छ।
व्यक्तिले आफूलाई थाहै नदिई आफ्नो अध्यागमन हैसियत गुमाएको अवस्था पनि हुन सक्ने जनाइएको छ। उदाहरणका रूपमा स्वीकृत एच–१बी रोजगारदाता परिवर्तनको निवेदनबिना रोजगारदाता परिवर्तन गर्नु, एफ–१ विद्यार्थीका रूपमा पूर्णकालीन अध्ययन छाड्नु, आवश्यक अनुमति नलिई वा स्वीकृत कामभन्दा बाहिर अन्य काम गर्नु तथा राहदानीमा लागेको भिसा अझै वैध भए पनि आइ–९४ मा तोकिएको म्याद सकिएपछि अमेरिकामै बसिरहनु जस्ता अवस्थालाई लिन सकिन्छ। त्यस्तै आइ–९४ को म्याद सकिएपछि हैसियत परिवर्तन, बसाइ अवधि थप, स्थायी बसोबासका लागि हैसियत समायोजन वा शरणसम्बन्धी आवेदन विचाराधीन अवस्थामा रहेकाहरूले पनि आफ्नो अवस्थाबारे विशेष कानुनी परामर्श लिनुपर्ने हुन सक्छ।
यदि आइ–९४ मा ‘डी/एस’, अर्थात् हैसियतको अवधिसम्म भन्ने उल्लेख छ भने सम्बन्धित भिसाका नियम तथा सर्त पालना गरुन्जेल अमेरिकामा बस्न सकिन्छ। तर भिसाका सर्तविपरीत गतिविधि गरेमा ‘डी/एस’ उल्लेख भएको अवस्थामा पनि अध्यागमन हैसियत समाप्त हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
अध्यागमन हैसियतबाहेक फौजदारी अभियोग पनि आन्तरिक यात्राका क्रममा अर्को महत्वपूर्ण जोखिम हुन सक्छ। मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी चलाउने वा लागुऔषधसम्बन्धी केही अपराधका अभियोग लागेका व्यक्तिहरूलाई वैध भिसा र आइ–९४ भए पनि देशनिकालासम्बन्धी प्रक्रिया सुरु हुन सक्ने जोखिम हुन्छ। त्यसैले कुनै आपराधिक अभियोग वा मुद्दा भएको अवस्थामा आन्तरिक यात्रा गर्नुअघि अध्यागमन तथा फौजदारी कानुनसम्बन्धी योग्य वकिलसँग परामर्श लिनु महत्वपूर्ण हुन्छ।
केही राज्यमा रहेका कडा कानुनी व्यवस्थाले पनि अध्यागमन हैसियतसम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिका लागि जोखिम बढाउन सक्छ। अलाबामा, टेक्सास र फ्लोरिडाजस्ता राज्यमा कडा अध्यागमन कानुनहरू रहेका कारण सामान्य सडक वा सवारी जाँचका क्रममा समेत अध्यागमन हिरासत वा पक्राउको जोखिम हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ। आफ्नो अध्यागमन हैसियतमा समस्या रहेको आशंका भएका व्यक्तिले यस्ता राज्यमा यात्रा गर्नुअघि वकिलको कानुनी परामर्श लिनुपर्ने सुझाव दिइएको छ।
विमानस्थलमा आन्तरिक यात्रुहरूको विवरण सुरक्षा जाँचका क्रममा सङ्कलन हुने र त्यस्तो विवरण अध्यागमन तथा भन्सार कार्यान्वयन निकायले प्रयोग गर्न सक्ने जोखिम पनि रहेको छ। सुरक्षा जाँचबाट प्राप्त यात्रु विवरणलाई अध्यागमन निकायले आफ्नो अभिलेखमा रहेका देशनिकालाका अन्तिम आदेशलगायतका विवरणसँग भिडान गर्न सक्ने र आवश्यक ठानेमा सम्बन्धित व्यक्तिलाई पक्राउ गर्न विमानस्थलमा आफ्ना अधिकारी परिचालन गर्न सक्ने जनाइएको छ। अध्यागमन तथा भन्सार कार्यान्वयन निकाय अमेरिकाका धेरै विमानस्थलमा सक्रिय रहेको जनाउँदै आफ्नो हैसियतमा समस्या भएका, अधिकृत बसाइको अवधि समाप्त भएका वा देशनिकालाको अन्तिम आदेश भएका व्यक्तिहरूले वकिलको परामर्शबिना आन्तरिक हवाई यात्रा नगर्न सुझाव दिइएको छ।
अर्कोतर्फ, विमानस्थलमा अनुहार पहिचान प्रविधिको प्रयोग पनि विस्तार भइरहेको छ। होमल्याण्ड सेक्युरिटीले आइस, सीबीपी, टीपीएस र युएससीआईएसका पहिचानसम्बन्धी विवरण तथा प्रणालीलाई अझ एकीकृत गर्दै लगिरहेको छ। यसमा अनुहार पहिचानसम्बन्धी प्रविधि पनि समावेश छ। सन् २०२६ को सुरुआतमा टीएसएले ६५ वटा विमानस्थलमा अनुहार पहिचान प्रविधि विस्तार गरेको जनाइएको छ।
आन्तरिक उडान गर्ने यात्रुसँग विमानस्थलमा प्रयोग हुने अनुहार पहिचान प्रविधि अस्वीकार गर्ने अधिकार रहेको मार्गदर्शनमा उल्लेख गरिएको छ। यात्रुले अनुहार पहिचान प्रविधि प्रयोग गर्न नचाहेमा विमानस्थलका कर्मचारीलाई आफूले अनुहार पहिचान प्रविधि अस्वीकार गरेको र म्यानुअल रूपमा परिचयपत्र प्रमाणीकरण गराउन चाहेको बताउन सक्छन्। यदि कर्मचारीले यस्तो अनुरोध अस्वीकार गरेमा यात्रुले सुपरभाइजर बोलाउन अनुरोध गर्न सक्नेछन्। यद्यपि अमेरिकामा कानुनी प्रवेशका क्रममा वा अन्य प्रक्रियामा पहिले नै लिइएको अनुहारको जैविक विवरण पछि अनुहार पहिचान प्रविधि प्रयोग गर्न अस्वीकार गरे पनि सम्बन्धित प्रणालीमा रहन सक्ने कुरामा ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ।
विमानस्थलमा रोकिएमा, सोधपुछ गरिएमा वा नियन्त्रणमा लिइएमा यात्रुले सबैभन्दा पहिले शान्त रहनुपर्ने सुझाव दिइएको छ। भाग्ने, अधिकारीसँग अनावश्यक बहस गर्ने वा शारीरिक प्रतिरोध गर्ने काम गर्नु हुँदैन। अधिकारीले मागेमा पहिचान प्रमाणित गर्न राहदानी देखाउन सकिन्छ। आफ्नो भिसा कुन श्रेणीको हो भन्नेबारे अनावश्यक विवरण दिन आवश्यक नहुन सक्छ।
अनुहार पहिचान प्रविधि प्रयोग गर्न नचाहने यात्रुले आफूले यस्तो प्रविधि प्रयोग गर्न अस्वीकार गरेको र म्यानुअल रूपमा परिचयपत्र प्रमाणीकरण चाहेको स्पष्ट रूपमा बताउन सक्छन्। सोधपुछका क्रममा आवश्यक परेमा मौन रहने अधिकार प्रयोग गर्न सकिन्छ। यात्रुले आफूले मौन रहने अधिकार प्रयोग गरिरहेको स्पष्ट रूपमा बताउन सक्नेछन्। अध्यागमनसम्बन्धी थप सोधपुछ वा कारबाही भएमा वकिलसँग कुरा गर्न अनुरोध गर्न पनि सुझाव दिइएको छ। आवश्यक परेमा वकिलसँग कुरा गर्न पाउने आफ्नो अनुरोध दोहोर्याउन सकिन्छ।
त्यस्तै, अध्यागमनसम्बन्धी कुनै पनि कागजातमा हतारमा हस्ताक्षर नगर्न पनि सुझाव दिइएको छ। कुनै फारम वा अन्य कानुनी कागजातमा हस्ताक्षर गर्नुअघि आफ्नो अध्यागमन वकिलसँग परामर्श गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ। आफूले नबुझेको वा असहमति भएको कागजातमा दबाबमा परेर हस्ताक्षर नगर्न पनि यात्रुहरूलाई सचेत गराइएको छ।
अमेरिकाभित्र आन्तरिक यात्रा गर्ने भिसा वाहकहरूले यात्रा गर्नुअघि आफ्नो अध्यागमन हैसियत, आइ–९४ को म्याद, भिसाका सर्त तथा आफूविरुद्ध कुनै अध्यागमन आदेश वा मुद्दा छ कि छैन भन्ने विषयमा स्पष्ट जानकारी राख्नुपर्ने भएको छ। विशेषगरी आइ–९४ को म्याद सकिएको, रोजगार वा अध्ययनसम्बन्धी सर्त उल्लङ्घन भएको, आपराधिक अभियोग लागेको वा देशनिकालासम्बन्धी आदेश रहेको व्यक्तिले हवाई यात्रा गर्नुअघि व्यक्तिगत कानुनी अवस्थाअनुसार अध्यागमन वकिलसँग परामर्श लिनु उचित हुने बताइएको छ।
यो विवरण सामान्य जानकारीका लागि मात्र हो र यसलाई कानुनी सल्लाहका रूपमा लिनु हुँदैन। प्रत्येक व्यक्तिको अध्यागमन अवस्था फरक हुने भएकाले योग्य तथा इजाजतपत्र प्राप्त अध्यागमन वकिलसँग परामर्श नगरी यस सामग्रीका आधारमा कानुनी निर्णय नलिन सुझाव दिइन्छ। अध्यागमन वकिल खोज्न अमेरिकन इमिग्रेसन लयर्स एसोसिएसनको वकिल खोजी सेवा प्रयोग गर्न सकिन्छ।