अमेरिकाद्वारा क्यानडा र जापानसहित ५ देशका वैदेशिक कूटनीतिक नियोग बन्द गर्ने घोषणा
अमेरिकी विदेश मन्त्रालय । (आधिकारिक विदेश मन्त्रालयको तस्बिर लिन्डा डी एपस्टाइन)
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले आफ्ना पाँच वटा वैदेशिक कूटनीतिक नियोग बन्द गर्ने योजनाबारे कंग्रेसलाई जानकारी गराएको छ। विश्वव्यापी रूपमा अमेरिकाको कूटनीतिक उपस्थिति घटाउने यो कदमलाई निकै दुर्लभ मानिएको छ।
सम्बद्ध स्रोतका अनुसार, गत साताको अन्त्यतिर केही कंग्रेसनल समितिहरूलाई पठाइएको सूचनामा विदेश मन्त्रालयले ग्रेनाडाको सेन्ट जर्ज, जापानको नागोया, इन्डोनेसियाको मेदान, क्यामरुनको दुआला र क्यानडाको विनिपेगस्थित कूटनीतिक नियोगहरू बन्द गर्ने योजना बनाएको उल्लेख छ। कुनै विशेष भूराजनीतिक घटनासँग प्रत्यक्ष नजोडिई एकैपटक यसरी धेरै वैदेशिक नियोगहरू बन्द गरिन लागिएको यो एक दुर्लभ उदाहरण हो।
राष्ट्रपति ट्रम्पको “अमेरिका फर्स्ट” नीतिअनुरूप अमेरिकी कर्मचारीतन्त्रलाई पुनर्संरचना गर्ने उद्देश्यले गत वर्षको सुरुवातमै करिब एक दर्जन वैदेशिक नियोग बन्द गर्ने तयारी थालिएको थियो। ह्वाइट हाउसको ‘अफिस अफ म्यानेजमेन्ट एन्ड बजेट’ले त ३० वटासम्म नियोग बन्द गर्न दबाब दिएको थियो। साना नियोगहरू अनावश्यक र अत्यधिक खर्चिला भएको प्रशासनका केही अधिकारीहरूको तर्क छ।
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले यो खर्च कटौतीलाई अति-अनावश्यक र बोझिलो मानिएको संगठनलाई सही आकारमा ल्याउने आवश्यक कदमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
बन्द हुन लागेका नियोगहरूमध्ये ग्रेनाडाको सेन्ट जर्जमा रहेको दूतावास हो। नागोया, मेदान र विनिपेगका नियोगहरू महावाणिज्य दूतावास हुन् भने क्यामरुनको दुआलामा दूतावासको शाखा कार्यालय रहेको छ।
डेमोक्र्याटहरू र कतिपय पूर्व राष्ट्रिय सुरक्षा अधिकारीहरूले भने कूटनीतिक उपस्थितिमा कटौती गर्दा र अन्तर्राष्ट्रिय विकास नियोगको भूमिका कमजोर बनाउँदा विश्वमञ्चमा अमेरिकी नेतृत्व कमजोर हुने चेतावनी दिएका छन्। यसले सिर्जना गर्ने शून्यतातर्फ संकेत गर्दै उनीहरूले चीन र रुसजस्ता प्रतिस्पर्धीहरूले यसको फाइदा उठाउन सक्ने बताएका छन्।
उल्लेखनीय छ, चीनको दुआला र विनिपेगमा कार्यालय नभए पनि सेन्ट जर्ज, नागोया र मेदानमा कूटनीतिक उपस्थिति रहेको छ। अर्कोतर्फ, पूर्वराष्ट्रपति जो बाइडेनको कार्यकालमा चीनसँग प्रतिस्पर्धा तीव्र रहेका प्यासिफिक क्षेत्रमा नयाँ नियोगहरू खोलिएका थिए।
विदेश मन्त्रालयले यी नियोगहरू बन्द हुने कुराको सीधा पुष्टि नगरे पनि आफ्नो विश्वव्यापी उपस्थिति प्रभावकारी र कुशल बनाउनेतर्फ केन्द्रित रहेको जनाएको छ।