यसरी आयो न्युयोर्कमा जिवित रहेका नेपालीको मृत्युको खबर
प्रकाशित मिति : चैत्र २३, २०७६ आईतबार
– अनिल अधिकारी
कोरोना कहरबाट हामी यतीबेला प्रताडित छौं । चीनको वुहानबाट सुरु भएको यो भाइरसले यतीबेला न्यूयोर्कलाई नयाँ इपिसेन्टर बनाएको अवस्था छ । हामी त्राही त्राही अवस्थामा छौं । विश्वभरबाट अमेरिकामा रहनु भएका नेपालीहरुको बारेमा चिन्ता गर्नुभएको छ । हामी यहाँ घरभित्रै थुनिएर बसेको अवस्था छ ।
हामीले अहिले सम्म एक जना गैरआवासीय नेपाली अनिल लिम्बुलाई यही भाइरसका कारण गुमाई सकेका छौं । यस्तै परिवेशमा शनिवार अर्का एक नेपाली निमा शेर्पा कोरोना संक्रमणकै कारण ज्यान गुमाएको खबर सार्वजनिक भयो । त्यो खबर शनिवार राती नै फैलिएको थियो । स्थानिय सामाजिकअभियान्ता, एनआरएनए अभियान्तादेखी निमाका आफन्त, इष्टमित्र र साथीभाईले त्यो खबरलाई श्रद्धाञ्जली एवं समवेदनका रुपमा सामाजिक सञ्जालमा लेख्नुभयो । एकैछिनमा सामाजिक सञ्जालमा श्रद्धाञ्जली दिनेको ओइरो लाग्यो ।
व्यक्तिगत रुपमा मैले राती त्यसलाई पुष्टि नभएको ठानेर सुतेँ । बिहान आठ नबज्दै फोन आउन शुरु भयो । कोरोना कहरका बारेमा जानकारी लिन धेरैले मलाई फोन गरिरहनुहुन्छ । भन्नु हुन्छ-‘त्यहाँ नेपाली कति हुनुहुन्छ संक्रमित ?’ यस्ता प्रश्नको उत्तर सहजै दिन सक्ने अवस्थामा म छैन । यहाँका सामाजिक अभियान्ताहरुलाई यदी तपाईले सोध्नु भयो भने-‘दुई चार सय भन्ने उत्तर दिनुहुन्छ ।’ तर आजसम्म मैले न्यूयोर्कमा संक्रमितहरुको संख्याका बारेमा व्यक्ति स्वयम, प्रहरी र अस्पताले सुचना नदिए सम्म लेख्न र भन्न नमिल्ने बताउने गरेको छु ।
सोही अनुसार लेख्ने गरेको छु । अहिले सहयोगका लागि धेरै व्यक्तिहरु सक्रिय हुनुहुन्छ । जुन सराहनिय छ, तर सामाजिक अभियान्ताहरुले दुई चार सय भन्ने गरेका कारण पनि अहिले समाज त्रसित छ । निमा जीका बारेमा पोष्टिएका खबरलाई पटक पटक भेरिफाई गरेँ । निमा जी उपचारत अस्पतालमा फोन गरेँ । अस्पतालले अहिले त्यसबारेमा केही सुचना दिन नमिल्ने भन्ने जवाफ दियो ।
शेर्पा समाजका नेता जाङबु शेर्पाजी लाई म चिन्दछु । वहाँलाई पटक पटक सोधें, उहाँले ‘श्रीमतीलाई सोध्ने’ भन्दै मलाई होल्डमा राखेर दुई पटक ‘हो’ भन्नुभयो । मलिन स्वरमा स्थानिय नेता जाङबुले भन्दै हुनुहुन्थ्यो -‘हेर्नुस न साह्रै दुखद भयो, निमा मेरो साथी थियो ।’यस्तो जवाफ वहाँले मलाई दिनुभयो । निमा जी जाङबुजीको नजिकको साथी हुनुहुँदो रहेछ । यस्तै यहाँका धेरै व्यक्तिसंग म फेसबुकमा साथी छु, वहाँहरुको फेसबुक फलो गरेँ, सबैका फेसबुकमा चारजनाको मृत्यु भएको लेख्नु भएको थियो ।
जुन अहिले अपडेट भईसकेको छ । मैले पनि बिहान समाचार लेखेपछी मेरो व्यक्तिगत फेसबुक स्टाटस अपडेट गरेँ । राती मलाई एक जना स्थानिय नेता मेरा मित्रले चार जनाको मृत्यु भएको कुरा म्यासेन्जरमा लेख्नु भएको थियो । तर म आफ्नो अडानमा अडिग थिएँ । मैले अपुष्ट नै भनेर लेखेर सुतेँको थिएँ ।
बिहान उठेपछी सरकारी श्रोतलाई पनि आधार बनाउनु पर्छ भनेर मैले नेपाल सरकारको बाणिज्य दूतावास न्यूयोर्कका कार्यबहाक महाबाणिज्यदूत पुष्पराज भट्टराईजीलाई फोन गरेँ । उहाँले पनि निमा जीका आफन्त र जाङबुजीले दिएको सुचनाका आधारमा खबर सत्य भएको बताउनुभयो । त्यो कुरा उहाँले पनि फेसबुकमा लेख्नु भएको रहेछ ।
हिजो अर्थात शनिवार मलाई अमेरिकामा रहनु भएका धेरै अग्रज तथा पत्रकार साथीहरुले पनि फोन गर्नु भएको थियो । सबैजना चार जनाको मृत्यु भएको कुरा भन्दै हुनुहुन्थ्यो हामी समाचारलाई पुष्टि गर्ने चरणमा थियौं । शनिवार निमा जी बाहेक अन्य तिन जनाको मृत्यु भएको खबर दिनको करिव ५ बजे थाहा पाएका थियौं तर मान्छे बितेको कुरा धेरै पटक भेरिफाइड हुनुपर्दछ भन्ने मेरो जस्तै सबैको मान्यता हो ।
आजका मितिसम्म हजारौंको संख्यामा समाचार लेखेँ होला तर निमा जीको जस्तो परिवेशको समाचार लेखेको छैन्, अब कहिल्यै लेख्नु नपरोस । यसरी निमा जीका बारेमा समाचार लेख्न बाध्य भएँ/भयौं । अझ अर्को महत्वपूर्ण कुरा अनलाइनमा यस्ता समाचार यदी आइहाले भने पनि सच्याउन मिल्छ तर पत्रिकामा यस्ता समाचार आउँदा वहाँहरुका आफन्तलाई जति पिडा हुन्छ त्यस्तै पिडा लेख्नेलाई पनि हुन्छ । हो, त्यो समाचारलाई पटक पटक पुष्टि गर्नुपर्दछ । केही दिनअघि राजदूतावासले फ्लोरिडामा एक जना ७० कटेका मानिसको मृत्यु भएको बारे कन्फ्रेन्स मिटिङमा जानकारी गराएको थियो । तर हामीले पुष्टि गर्न सकेनौं, र प्रकाशित गरेनौं । त्यो हल्ला असत्य रहेछ ।
व्यक्तिगत रुपमा मलाई सोध्नु हुन्छ भने निमा जीको सवालमा श्रीमती, दाजु र साथीबाट पुष्टि गरेर मैले त्यो समाचार लेखेको हुँ । मैले निमा जीको श्रीमती र दाजुलाई समाचारको विश्वासिलो श्रोत मान्नु र विश्वास गर्नु ठूलो भुल भयो । यो समाचार आइतवार दिनभर फैलिरह्यो । आइतवार दिनको करिव २ बजेर ५० मिनेट जाँदा निमा जीको दाजुले गल्ती भएको र आफ्नो भाईको उपचार भइरहेको बताउनुभयो ।
पत्रकारितामा कहिले काँही यस्ता गल्ती भएका छन् । हामी यस्ता घटनाबाट थप सचेत र सम्वेदनशिल भएका छौं/हुनेछौं । यसलाई सामाजिक सञ्जालमा फेसबुक स्टा्टस बिकाउने हिसावले नलेखौं भन्ने अभिप्रायले यति कुरा प्रष्ट पार्न चाहेको हुँ । साथै अन्य पत्रकार साथीहरुले पनि यसलाई रियलाइज गर्नु होला । म व्यक्तिगत रुपमा यस घटनाले निमाजीको परिवार, आफन्त, इष्टमित्रमा पर्न गएको चोटको म गहिरो गरी क्षमा याचना गर्न चाहन्छु । निमा टेम्बा शेर्पा जीको सिघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दछु ।
विश्वभर कोरोना महामारीका रुपमा फैलिएको कोरोनाबाट सुरक्षित रहन घरमै बसौं । यस रोगबाट बिरामी परेका सम्पूर्ण मानवजतको सिघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दछु । कृपया घरमै बसौं, सुरक्षित रुपमा बसौं । मानव जातिको जय होस् । कल्याण होस् ।
अधिकारी खसोखासका कार्यकारी सम्पादक हुन् ।