एनभिडियाका प्रमुख जेन्सेन हुआङले दिए राजीनामा, एलन मस्कले नियुक्त गर्लान्?
जेन्सेन हुआङ। तस्बिर: एन्डर्स आइडेस्भिक/विकिमिडिया कमन्स (क्रिएटिभ कमन्स एट्रिब्युसन–सेयरअलाइक ४.० अनुमति)
अमेरिकी चिप निर्माता कम्पनी एनभिडियाका सहसंस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जेन्सेन हुआङले बिहीबार पदबाट राजीनामा दिएका छन्। चीनका लागि जासुसी गरेको अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले निष्कर्ष निकालेकी एक महिलासँग विवाहबाहिरको सम्बन्ध रहेको र आफ्नै मातहतमा काम गर्ने कम्पनीकी एक उच्च अधिकारीसँग पनि अफेयर रहेको विवरण सार्वजनिक भएपछि कम्पनीको सञ्चालक समितिले उनको भविष्यबारे छलफल गरेको थियो।
६३ वर्षीय हुआङको राजीनामासँगै एआई प्रविधिको विश्वव्यापी विस्तारमा केन्द्रीय भूमिका खेलेको एनभिडियाको नेतृत्वमा ठूलो परिवर्तन आएको छ। कम्पनीको सञ्चालक समितिले बुधबार केही घण्टा बैठक बसेर हुआङको नेतृत्वबारे निर्णय गरेको थियो। त्यसको भोलिपल्ट बिहीबार उनको राजीनामा सार्वजनिक गरिएको हो।
एनभिडियाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा हुआङको योगदानको प्रशंसा गर्दै कम्पनी र समग्र प्रविधि उद्योगमा उनले पुर्याएको योगदान अतुलनीय रहेको उल्लेख गरेको छ। हुआङले ३० वर्षको उमेरमा सन् १९९३ मा एनभिडिया सहस्थापना गरेका थिए। त्यसयता तीन दशकभन्दा बढी समय कम्पनीको नेतृत्व गरेका उनले एनभिडियालाई भिडियो गेमका लागि ग्राफिक्स प्रोसेसर बनाउने कम्पनीबाट विश्वव्यापी एआई उद्योगको प्रमुख चिप आपूर्तिकर्ताका रूपमा स्थापित गरेका थिए।
हुआङको राजीनामाअघि सार्वजनिक भएको विवरणअनुसार एनभिडियाकी स्वास्थ्य सेवा विभागकी उपाध्यक्ष किम्बर्ली पावेलसँग उनको विवाहबाहिरको सम्बन्ध रहेको थियो। कम्पनीमा काम गरेका पाँच जना कर्मचारीले नाम सार्वजनिक नगर्ने सर्तमा दिएको जानकारीका आधारमा यो विवरण सार्वजनिक भएको हो।
एनभिडियाको आचारसंहिताले कर्मचारीलाई व्यक्तिगत सम्बन्धका कारण स्वार्थको द्वन्द्व सिर्जना हुने अवस्थाबाट टाढा रहन निर्देशन दिएको छ। कम्पनीले अनुचित आचरणसम्बन्धी उजुरीको छानबिन गर्ने नीति पनि राखेको छ।
यसअघि हुआङले चीनका लागि जासुसी गरेको आरोप लागेकी एक महिलासँग सम्बन्ध रहेको स्वीकार गरेका थिए। अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले ती महिलालाई चीनका लागि जासुसी गरेको निष्कर्ष निकालेका थिए। चीनले भने जासुसीसम्बन्धी आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ।
एनभिडियाका कर्मचारीलाई पठाएको सन्देशमा हुआङले आफ्नो व्यक्तिगत निर्णयका कारण परिवारले कुनै जिम्मेवारी लिनु नपर्ने उल्लेख गर्दै पत्नी र दुई सन्तानसँग माफी मागेका थिए। उनका दुवै सन्तान पनि एनभिडियामै कार्यरत छन्।
एनभिडियाको सञ्चालक समितिले कम्पनीकी प्रमुख वित्तीय अधिकृत कोलेट क्रेसलाई अन्तरिम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नियुक्त गरेको छ। क्रेस सन् २०१३ देखि एनभिडियामा कार्यरत छिन्। कम्पनी भिडियो गेमका लागि ग्राफिक्स प्रोसेसर उत्पादन गर्ने व्यवसायबाट एआई उद्योगको केन्द्रमा पुग्ने क्रममा उनले हुआङसँग नजिकबाट काम गरेकी थिइन्।
उनले यसअघि सिस्को र माइक्रोसफ्टमा पनि काम गरेकी थिइन्। अन्तरिम प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारी सम्हाल्दै उनले प्रमुख वित्तीय अधिकृतको पदसमेत कायम राख्नेछिन्।
सञ्चालक समितिले हार्भी सी. जोन्सलाई एनभिडियाको पहिलो अध्यक्ष नियुक्त गरेको छ। जोन्सले यसअघि चिप उद्योगसँग सम्बन्धित कम्पनी सिनोप्सिसको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा कार्यकारी अध्यक्षका रूपमा काम गरेका थिए।
हुआङको राजीनामाको समाचार सार्वजनिक भएपछि एनभिडियाको सेयर मूल्यमा तीव्र गिरावट आएको छ। बिहीबार बजार खुल्नुअघि कारोबारमा कम्पनीको सेयर ११ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको थियो। नोभेम्बर महिनामा मात्रै कम्पनीको बजार पुँजीकरणबाट करिब एक ट्रिलियन डलर गुम्ने अवस्था आएको छ।
एनभिडियाको मूल्य सन् २०२२ मा करिब ३०५ अर्ब डलर थियो। सन् २०२६ सम्म आइपुग्दा कम्पनीको मूल्यांकन ६ ट्रिलियन डलर नजिक पुगेको थियो।
एनभिडियाका चिपहरू एआई प्रणाली सञ्चालन गर्ने डाटा सेन्टरहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग भइरहेका छन्। कम्पनीको नेतृत्व परिवर्तनले अमेरिकी अर्थतन्त्र र विश्वव्यापी प्रविधि उद्योगमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
गोल्डम्यान स्याक्सको अनुमानअनुसार एआईसँग सम्बन्धित हार्डवेयर र बौद्धिक सम्पत्तिमा हुने खर्च सन् २०२७ मा १.४ ट्रिलियन डलर पुग्न सक्छ। यो वर्ष यस्तो खर्च ९०० अर्ब डलर हुने अनुमान छ। सन् २०२७ को अनुमानित खर्च अमेरिकी अर्थतन्त्रको कुल उत्पादनको करिब ४ प्रतिशत बराबर हो।
एनभिडियामा हुआङको नेतृत्व शैली अन्य प्रविधि कम्पनीका प्रमुख कार्यकारीहरूको भन्दा फरक थियो। उनले ६० जनाभन्दा बढी अधिकारीलाई प्रत्यक्ष रिपोर्टिङको जिम्मेवारी दिएका थिए।
कम्पनीभित्र उनको प्रभाव अत्यन्त बलियो थियो। कर्मचारीहरूले उनलाई दूरदर्शी नेतृत्वका रूपमा हेर्ने गरेका थिए। कम्पनीको तीव्र सफलतासँगै धेरै कर्मचारी आर्थिक रूपमा पनि लाभान्वित भएका थिए।
उनको राजीनामापछि कम्पनीका अनुभवी कर्मचारीहरू बाहिरिन सक्ने चिन्ता पनि देखिएको छ। लामो समयदेखि हुआङसँग काम गरेका कर्मचारी र नेतृत्व समूहबीच नयाँ व्यवस्थापन संरचना निर्माण गर्नु कम्पनीका लागि चुनौतीपूर्ण हुन सक्नेछ।
टेस्ला र स्पेसएक्सका प्रमुख कार्यकारी एलन मस्कले सामाजिक सञ्जालमा हुआङलाई आफ्नो कम्पनीमा नियुक्त गर्न पाउनु सम्मानको विषय हुने बताएका छन्। तर उनले कुन पदका लागि यस्तो प्रस्ताव गर्न सक्ने भन्ने खुलाएका छैनन्।
एनभिडियाले नेपाललाई बाढीपहिरोबाट पुनःस्थापित हुन १ करोड अमेरिकी डलर सहयोग गरेको थियो। जेन्सेन हुआङको तर्फबाट उपलब्ध गराइएको उक्त रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा गरिएको थियो।
