ह्वाइट हाउसको नयाँ रणनीति: कार्यकारी अधिकारमार्फत शासन चलाउने ट्रम्पको भित्री तयारी
प्रकाशित मिति : १५ कार्तिक २०८३, आइतबार
ह्वाइट हाउस। तस्बिर: डेभिड एभरेट स्ट्रिकलर/अनस्प्लास
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ह्वाइट हाउसले कंग्रेसमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले बहुमत हासिल गर्न सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै विगत केही महिनादेखि सम्भावित रणनीति तयार पारिरहेको छ। ह्वाइट हाउसका एक अधिकारी र योजनाबारे जानकार दुई व्यक्तिहरूका अनुसार, यदि डेमोक्र्याटले कंग्रेस नियन्त्रणमा लिए भने पनि कार्यकारी अधिकार मार्फत आफ्ना प्रमुख एजेन्डाहरू अघि बढाउने र प्रशासनमाथि हुन सक्ने छानबिनको सामना गर्ने तयारी भइरहेको छ।
डेपुटी चिफ अफ स्टाफ स्टिफन मिलर र बजेट निर्देशक रसल भोटसहितका वरिष्ठ अधिकारीहरूले गत अप्रिलदेखि नै ह्वाइट हाउस काउन्सिलको कार्यालयसँग मिलेर कंग्रेसको स्वीकृति बिना नै अघि बढाउन सकिने कार्यपालिकीय कदमहरूको पहिचान गरिरहेका छन्। नाम नछाप्ने सर्तमा उनीहरूले बताएअनुसार अध्यागमन, भन्सार महसुल, आवास लागत र सङ्घीय खर्च जस्ता विषयहरूमा ट्रम्पले एक्लै निर्णय लिन सक्ने सम्भावना खोजिँदै छ।
ह्वाइट हाउसका काउन्सिल भिल सार्फ र उनको टोलीले ट्रम्पले कानुनी रूपमा आफैँ के-के गर्न सक्छन्, आफ्नो अधिकारको सीमा कहाँसम्म बढाउन सकिन्छ र ती निर्णयहरूलाई अदालतमा कसरी रक्षा गर्ने भन्ने विषयमा अध्ययन गरिरहेको ह्वाइट हाउसका अधिकारीले जानकारी दिए।
यस योजनाले मङ्गलबार हुने मध्यावधि निर्वाचनको द्वैध चरित्रलाई उजागर गर्छ। यदि डेमोक्र्याटले कंग्रेसमा नियन्त्रण कायम गरे भने उनीहरूसँग ट्रम्पमाथि छानबिन गर्ने, कानुन निर्माण रोक्ने र ट्रम्पका बजेट प्राथमिकताहरूलाई सीमित गर्ने अधिकार हुनेछ। तर, व्यापार, विदेश नीति र सङ्घीय प्रशासनिक निकायहरूमा राष्ट्रपतिसँग व्यापक कार्यकारी अधिकार रहिरहनेछ, जुन ट्रम्पले आफ्नो दोस्रो कार्यकालमा पहिले नै आक्रामक रूपमा प्रयोग गरिसकेका छन्।
प्रतिनिधिसभा र सिनेटमा रिपब्लिकनहरूको क्रमशः २१८–२१४ र ५३–४७ को झिनो बहुमतलाई उल्ट्याउन डेमोक्र्याटहरूलाई दुवै सदनमा थप चार-चार सिटको आवश्यकता छ। जनमत सर्वेक्षणहरूले डेमोक्र्याटलाई प्रतिनिधिसभा जित्ने बलियो सम्भावना देखाएका छन् भने सिनेटको प्रतिस्पर्धा कडा मानिएको छ।
गत महिनादेखि ट्रम्पले कंग्रेसमा रिपब्लिकनको बहुमत जोगाउन देशभर विभिन्न चुनावी र्यालीहरू सम्बोधन गरिरहेका छन्। यद्यपि, उनका सल्लाहकारहरूले भने सन् २०२७ को फरक राजनीतिक परिदृश्यका लागि भित्री रूपमा तयारी गरिरहेका छन्।
ह्वाइट हाउसले रिपब्लिकनहरू हार्न सक्ने सम्भावनालाई अस्वीकार गर्दै मिडियाले भ्रामक प्रचार गरिरहेको आरोप लगाएको छ। ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता लरेन बिसले भनिन्, यो प्रशासन र आम रिपब्लिकनहरूले सीमा सुरक्षा गर्ने, कानुन र व्यवस्था पुनर्स्थापित गर्ने, कडा मिहिनेत गर्ने अमेरिकीहरूको हातमा पैसा फिर्ता ल्याउने र अमेरिकी जनताका लागि काम गरिरहनेछन्।
ह्वाइट हाउसका अधिकारीका अनुसार विचारणाधीन कार्यकारी कदमहरूमा महत्त्वपूर्ण खनिज र विन्ड टर्बाइनको आयातमा नयाँ भन्सार महसुल लगाउने, अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी र अस्थायी विदेशी कामदारहरूका लागि भिसा नियम कडा पार्ने, तथा आवास र निर्माण लागत घटाउने उपायहरू समावेश छन्।
प्रशासनले एकपक्षीय रूपमा लिन सक्ने कदमहरूबारे सङ्घीय निकायहरूले प्रस्ताव र कानुनी समीक्षाहरू बुझाइसकेका छन्।
कंग्रेसद्वारा विनियोजित भइसकेको बजेट प्रयोग गरेर कुन-कुन प्राथमिकतालाई अघि बढाउन सकिन्छ भन्नेबारे अध्ययन भइरहेको छ। सङ्घीय अनुदानका नियमहरू परिवर्तन गरी राजनीतिक नियुक्तिका पदाधिकारीहरूलाई करदाताको रकम वितरणमा बढी अधिकार दिने योजना पनि बनाइएको छ, जसले कंग्रेसको स्वीकृति बिना नै सङ्घीय खर्चमा ह्वाइट हाउसको प्रभाव बढाउनेछ।
ट्रम्पलाई यी तयारीहरूबारे जानकारी गराइएको र उनी छलफलमा सहभागी भएको बताइएको छ। डेमोक्र्याटिक कंग्रेसको मातहतमा कार्यकारी अधिकार प्रयोग गरेर शासन चलाउन ट्रम्प कत्तिको सहज महसुस गर्छन् भन्ने प्रश्नमा एक जानकार व्यक्तिले भने, उनी पूर्ण रूपमा सहज छन्।
जनवरी २०२५ मा पुनः सत्तामा फर्किएदेखि ट्रम्पले कंग्रेसको स्वीकृति वा नयाँ कानुन बिना नै व्यापक भन्सार महसुल लागू गर्ने, अध्यागमन नियम कडा पार्ने, सङ्घीय कार्यबल घटाउने र विदेश नीतिका लक्ष्यहरू अघि बढाएर राष्ट्रपति शक्तिको सीमा परीक्षण गरिसकेका छन्।
यसको एउटा ठूलो अपवाद भनेको जुलाई २०२५ मा रिपब्लिकन नियन्त्रित कंग्रेसले पारित गरेको ट्रम्पको कर तथा खर्च कटौतीको ठूलो विधेयक थियो।
राष्ट्रपति ट्रम्पले गत दुई वर्षमा कंग्रेसलाई प्रायः उपेक्षा गर्दै कार्यकारी आदेश र अधिकारमार्फत सकेसम्म धेरै काम गर्ने प्रयास गर्नुभयो, गैर-पक्षीय राजनीतिक विश्लेषण गर्ने संस्था इन्साइड इलेक्सन्स का सम्पादक नाथन गोन्जालेजले भने, यदि डेमोक्र्याटको बहुमत आयो भने उहाँले यो शैलीलाई अझ निरन्तरता दिनुहुनेछ।
ट्रम्पले नयाँ कानुन बिना काम गर्नका लागि पटक-पटक राष्ट्रिय आपत्कालको घोषणा गरेका छन्। कंग्रेसले त्यस्ता आपत्काल अन्त्य गर्न मतदान गर्न सक्छ, तर ट्रम्पले त्यसमा भिटो प्रयोग गर्न सक्छन्। ट्रम्पको भिटो उल्ट्याउन कंग्रेसका दुवै सदनमा दुई-तिहाइ बहुमत चाहिन्छ।
यद्यपि, डेमोक्र्याटिक कंग्रेसले अझै पनि ठूला बाधा सिर्जना गर्न सक्छ। सिनेटमा डेमोक्र्याटको नियन्त्रण भएमा उनीहरूले ट्रम्पका न्यायिक र कार्यकारी निकायका नियुक्तिहरू रोक्न सक्नेछन्।
त्यस्तै, डेमोक्र्याटहरूले ट्रम्प समर्थित विधेयकहरू पारित गर्न अस्वीकार गर्न सक्छन्। तर, ट्रम्पले डेमोक्र्याटका विधेयकहरूमा भिटो प्रयोग गर्न सक्नेछन् र डेमोक्र्याटसँग त्यो भिटो उल्ट्याउने पर्याप्त मत हुने सम्भावना कम छ।
अदालतहरूले ट्रम्पको कानुनी अधिकारभन्दा बाहिर गएका कार्यकारी कदमहरूलाई रोक्न सक्छन्। त्यसैले, कंग्रेस बिना ट्रम्पले के-के गर्न सक्छन् र अदालतमा चुनौती परेमा ती कदमको बचाउ कसरी गर्ने भन्नेबारे जस्टिस डिपार्टमेन्टबाट कानुनी राय लिने ह्वाइट हाउसको योजना छ।
तर, एउटा चुनौतीलाई भने कार्यकारी कदममार्फत पन्छाउन सकिनेछैन, त्यो हो-कंग्रेसको छानबिन।
डेमोक्र्याटहरूले ट्रम्पले आफ्नो राष्ट्रपतीय अधिकारको दुरुपयोग गरी आफू, आफ्ना सहयोगी वा चन्दादाताहरूलाई फाइदा पुर्याएका छन् कि छैनन् भनेर सुनुवाइ, आदेश र कागजात माग गर्नेबारे छलफल गरिरहेका छन्।
ह्वाइट हाउसका वकिलहरूले राजनीतिक नियुक्तिका पदाधिकारी र निकायका प्रमुखहरूलाई कंग्रेसका सोधपुछ र कागजात मागहरू कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्नेबारे जानकारी दिइरहेका छन्। उनीहरूलाई लिखित रूपमा केही लेख्दा विशेष सावधानी अपनाउन सल्लाह दिइएको छ।
साथै, ट्रम्पले आफ्ना निजी सल्लाहकारहरूसँग गरेका कुराकानीलाई कंग्रेसको छानबिनबाट जोगाउन ‘कार्यकारी विशेषाधिकार’को प्रयोग गर्न सक्ने गरी जस्टिस डिपार्टमेन्टको राय खोजिएको छ।