अमेरिकामा स्टाटस परिवर्तन वा नवीकरणको आवेदन विचाराधीन हुँदा पनि देशनिकालाको जोखिम
प्रकाशित मिति : १४ कार्तिक २०८३, शनिबार
कानुन व्यवसायी केशवराज सेडाई
अमेरिकामा गैरआप्रवासी भिसामा रहेका व्यक्तिले आफ्नो अध्यागमन स्टाटस नवीकरण वा परिवर्तनका लागि समयमै आवेदन दिएको भए पनि पुरानो आई–९४को म्याद सकिएपछि स्वतः वैध अध्यागमन स्टाटस कायम नरहने तथा यस्तो अवस्थामा आवेदन यूएससीआईएसमा विचाराधीन रहेकै बेला पनि संघीय अध्यागमन अधिकारीहरूले देशनिकाला प्रक्रिया अघि बढाउन सक्ने जोखिम रहेको न्युयोर्कस्थित अध्यागमन कानुन व्यवसायी केशव राज सेढाईंले चेतावनी दिएका छन्।
सेढाईंका अनुसार समयमै र कानुनअनुसार दर्ता गरिएको स्टाटस अवधि थप वा स्टाटस परिवर्तन सम्बन्धी आवेदन विचाराधीन हुँदा आवेदकलाई गैरकानुनी बसाइ गणना हुने अवस्थाबाट सामान्यतया संरक्षण मिल्न सक्छ। तर यसले पुरानो आई–९४ को म्याद सकिएपछि पनि व्यक्तिको गैरआप्रवासी अध्यागमन स्टाटस स्वतः कायम राख्दैन। यो भिन्नता अहिलेको अध्यागमन कार्यान्वयनको परिस्थितिमा विशेष महत्त्वपूर्ण रहेको उनको भनाइ छ।
आवेदन विचाराधीन हुनु र वैध स्टाटस कायम रहनु फरक
यूएससीआईएसले स्पष्ट पारेअनुसार स्टाटस अवधि थप गर्न समयमै आवेदन दिएको अवस्थामा पनि पुरानो आई–९४ को म्याद सकिएपछि व्यक्तिको वैध गैरआप्रवासी स्टाटस समाप्त हुन सक्छ। आवेदनको निर्णय हुन बाँकी रहेकै अवस्थामा होमल्याण्ड सेक्युरिटीले निष्कासन प्रक्रिया सुरु गर्न सक्ने अवस्था पनि रहन्छ।
यद्यपि, समयमै दर्ता गरिएको र निराधार नभएको आवेदन विचाराधीन रहँदा आवेदकलाई गैरकानुनी बसाइको गणनाबाट सामान्यतया संरक्षण प्राप्त हुन सक्छ। यसले अमेरिकाबाट निष्कासित भएपछि पुनः प्रवेशमा लागू हुन सक्ने तीन वर्षे वा १० वर्षे प्रतिबन्ध लाग्ने आधार बन्ने गैरकानुनी बसाइको अवधि गणना हुनबाट जोगाउन सक्छ।
तर गैरआप्रवासी स्टाटस कायम रहनु र गैरकानुनी बसाइ गणना नहुने गरी अधिकृत अवधिमा रहनु दुई फरक कानुनी अवस्था हुन्।
उदाहरणका लागि, आई–९४ को म्याद सकिएपछि एच–४, बी–२, एल–२ वा ओ–३ स्टाटसमा रहेका व्यक्तिको स्टाटस कायम नरहन सक्छ। तर उनीहरूको स्टाटस नवीकरण वा परिवर्तनको योग्य आवेदन विचाराधीन रहेको अवस्थामा गैरकानुनी बसाइ गणना नहुन सक्छ।
त्यसैले, गैरकानुनी बसाइ गणना नभएको आधारमा आफू अहिले पनि वैध गैरआप्रवासी स्टाटसमै रहेको निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने सेढाईंको भनाइ छ।
आई–९४ सकिएपछि किन निष्कासन प्रक्रिया सुरु हुन सक्छ?
अमेरिकी अध्यागमन तथा राष्ट्रियता ऐनको दफा २३७(ए)(१)(सी)(आई) अनुसार, गैरआप्रवासीका रूपमा अमेरिकामा प्रवेश गरेको व्यक्तिले प्रवेश गर्दा प्राप्त गरेको वा पछि परिवर्तन गरेको अध्यागमन स्टाटस कायम राख्न नसकेमा निष्कासनयोग्य हुन सक्छ।
यस आधारमा, आई–९४ को म्याद सकिएपछि आई–५३९ वा अन्य कुनै आवेदन विचाराधीन रहेकै कारण व्यक्तिले आफ्नो पुरानो स्टाटस कायम राखेको मान्न नमिल्ने तर्क अध्यागमन अधिकारीहरूले गर्न सक्छन्।
स्टाटस नवीकरण वा परिवर्तनको आवेदन भनेको यूएससीआईएससँग नयाँ अनुमति माग गरिएको प्रक्रिया हो। आवेदन स्वीकृत नहुँदासम्म त्यसलाई नयाँ स्टाटस प्राप्त भइसकेको अवस्थासँग समान मान्न नसकिने सेढाईंले उल्लेख गरेका छन्।
त्यसैले, ‘मैले समयमै स्टाटस नवीकरणको आवेदन दिएको छु, त्यसैले मेरो वैध स्टाटस कायम छ’ भन्ने बुझाइ कानुनी रूपमा गलत हुन सक्ने उनको चेतावनी छ।
आवेदन स्वीकृत भए पुरानो म्याद सकिएको मितिदेखि लागू
स्टाटस नवीकरणका लागि योग्य आवेदन यूएससीआईएसले स्वीकृत गरेमा सामान्यतया पुरानो आई–९४ को म्याद सकिएको मितिदेखि नै नयाँ अवधि लागू हुने गरी स्वीकृति दिन सक्छ।
यसले आवेदन विचाराधीन रहेको अवधिमा र स्वीकृति प्राप्त भएपछि फरक कानुनी अवस्था सिर्जना गर्छ। आवेदन विचाराधीन रहँदा व्यक्तिसँग हाल वैध गैरआप्रवासी स्टाटस नहुन सक्छ। तर पछि आवेदन स्वीकृत भएमा पुरानो आई–९४ को म्याद सकिएको मितिदेखि नै स्टाटस निरन्तर रहेको मानिने अवस्था हुन सक्छ।
आवेदन विचाराधीन रहेकै बेला कुनै व्यक्ति निष्कासन प्रक्रियामा परेमा उनले आफ्नो यूएससीआईएस आवेदन र निष्कासनसम्बन्धी कानुनी प्रतिरक्षालाई समन्वय गर्न अध्यागमन कानुन व्यवसायीसँग तत्काल परामर्श गर्नुपर्ने सेढाईंको सुझाव छ।
निष्कासन प्रक्रिया टुंगिनुअघि नै स्टाटस नवीकरणको आवेदन स्वीकृत भएमा त्यसका आधारमा निष्कासन प्रक्रिया अन्त्य गर्न वा अन्य उपयुक्त कानुनी राहत माग गर्न सकिने सम्भावनाबारे कानुन व्यवसायीले मूल्यांकन गर्न सक्छन्।
एच–४ स्टाटसमा रहेका व्यक्तिको घटनाले देखाएको जोखिम
हालै सार्वजनिक भएको एउटा घटनाले यो कानुनी जोखिमलाई थप उजागर गरेको छ।
न्युयोर्कको नेवार्क विमानस्थलमा एक एच–४ स्टाटसमा रहेका व्यक्ति संघीय अध्यागमन अधिकारीहरूको सम्पर्कमा आएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। ती व्यक्ति सन् २०१३ मा एफ–१ विद्यार्थी स्टाटसमा अमेरिका प्रवेश गरेका थिए। पछि उनले एच–१बी स्टाटस प्राप्त गरे र त्यसपछि एच–४ मा परिवर्तन भएका थिए।
उनको पछिल्लो एच–४ स्वीकृति र आई–९४ को म्याद सन् २०२६ जनवरीमा सकिएको थियो। तर एच–४ स्टाटस नवीकरणका लागि सन् २०२५ अगस्टमै आई–५३९ आवेदन दर्ता गरिएको थियो, जुन घटनाको विवरण सार्वजनिक हुँदासम्म विचाराधीन थियो।
संघीय अधिकारीहरूले ती व्यक्तिसँग उनको विगतको अध्यागमन इतिहास, विशेषगरी एफ–१ स्टाटसमा अमेरिका प्रवेश गरेको विषयमा समेत सोधपुछ गरेका थिए।
यद्यपि, घटनाको सम्पूर्ण परिस्थिति र सम्बन्धित सरकारी निकायले चालेका कदम स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भइसकेका छैनन्। तर यसले एउटा महत्त्वपूर्ण कानुनी पक्ष स्पष्ट पार्छ—आई–५३९ आवेदन विचाराधीन हुनु र वैध म्याद भएको आई–९४ हुनु एउटै कुरा होइन।
आन्तरिक हवाई यात्रामा पनि सावधानी आवश्यक
अमेरिकाभित्रै एक स्थानबाट अर्को स्थानमा हवाई यात्रा गर्दा देश नछाडिने भएकाले अध्यागमनसम्बन्धी कुनै जोखिम हुँदैन भन्ने धेरैको बुझाइ हुन सक्छ। तर आई–९४ को म्याद सकिएको र स्टाटस नवीकरण वा परिवर्तनको आवेदन विचाराधीन रहेको अवस्थामा यस्तो सोच जोखिमपूर्ण हुन सक्ने सेढाईंले बताएका छन्।
अमेरिकाभित्रको आन्तरिक हवाई यात्राले सामान्यतया देश छाडेको मानिँदैन र यसले मात्रै विचाराधीन आवेदन स्वतः रद्द पनि गर्दैन। तर यात्राका क्रममा अध्यागमन अधिकारी वा अन्य संघीय कानुन कार्यान्वयन निकायका अधिकारीसँग सम्पर्कमा आउन सक्ने जोखिम रहन्छ।
विशेषगरी विमानस्थलमा संघीय अधिकारीसँग सामना हुन सक्ने भएकाले आई–९४ को म्याद सकिएका व्यक्तिले आफ्नो अध्यागमन अवस्थाबारे प्रश्नको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
आई–९४ को म्याद सकिएपछि पनि आफ्नो बसाइको आधार विचाराधीन आवेदनमै निर्भर रहेका व्यक्तिले अनावश्यक आन्तरिक हवाई यात्रा गर्नुअघि अध्यागमन कानुन व्यवसायीसँग परामर्श लिनु उचित हुने उनको सुझाव छ।
कुन–कुन भिसा स्टाटसमा रहेका व्यक्तिले ध्यान दिने?
यो विषय एच–१बी, एच–४, एल–१, एल–२, ओ–१, ओ–३, टीएन, ई–३, ई–२ तथा बी–१/बी–२ भिसामा रहेका व्यक्तिका लागि महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।
त्यस्तै, केही परिस्थितिमा एफ वा एम विद्यार्थी स्टाटसमा रहेका तथा आई–५३९ वा आई–१२९ मार्फत स्टाटस नवीकरण वा परिवर्तनका लागि आवेदन दिएका अन्य गैरआप्रवासी पनि यसबाट प्रभावित हुन सक्छन्।
तर प्रत्येक व्यक्तिको अध्यागमन अवस्था फरक हुने भएकाले कानुनी परिणाम पनि फरक हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा सम्बन्धित व्यक्तिको भिसा वा अध्यागमन स्टाटस कुन वर्गको हो, अमेरिका प्रवेश गर्दा आई–९४ मा निश्चित मिति तोकिएको थियो वा अध्ययन अथवा अन्य गतिविधिको अवधिसम्म स्टाटस रहने व्यवस्था (ड्युरेसन अफ स्टाटस–डी/एस) थियो, स्टाटस नवीकरण वा परिवर्तनको आवेदन समयमै र कानुनअनुसार दर्ता गरिएको थियो वा थिएन, अनुमति नलिई काम गरेको वा अध्यागमनसम्बन्धी नियम उल्लंघन गरेको अवस्था छ वा छैन तथा अन्य कुनै कानुनी वा नियामकीय संरक्षण प्राप्त छ वा छैन भन्ने विषयले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
आई–९४ को म्याद सकिएकाहरूले के गर्ने?
आई–९४ को म्याद सकिएको तर स्टाटस नवीकरण वा परिवर्तनको आवेदन विचाराधीन रहेका व्यक्तिले आफ्नो आवेदनले कुन–कुन कानुनी संरक्षण दिन्छ र कुन विषयमा संरक्षण दिँदैन भन्ने कुरा स्पष्ट बुझ्नुपर्ने सेढाईंको सुझाव छ।
यस्ता व्यक्तिले आवश्यक परेको अवस्थामा तत्काल प्रस्तुत गर्न सकिने गरी पुरानो आई–९४ को प्रतिलिपि, राहदानी, यूएससीआईएसबाट प्राप्त आवेदन दर्ताको रसिद (रिसिप्ट नोटिस), विचाराधीन आई–५३९ वा आई–१२९ आवेदनको प्रतिलिपि, लागू हुने अवस्थामा मुख्य आवेदक वा पति/पत्नीको हालको स्वीकृति सूचना, आवेदन समयमै दर्ता गरिएको प्रमाण तथा अध्यागमन कानुन व्यवसायीको सम्पर्क विवरण आफूसँग सुरक्षित राख्नुपर्ने उनले बताएका छन्।
सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, गैरकानुनी बसाइको अवधि गणना भइरहेको छैन भन्दैमा आफू वैध गैरआप्रवासी स्टाटसमै रहेको ठान्नु हुँदैन। आवेदन विचाराधीन रहँदा प्राप्त हुने कानुनी संरक्षण र वैध अध्यागमन स्टाटस कायम रहेको अवस्थाबीचको भिन्नता बुझ्नु आवश्यक रहेको सेढाईंले जोड दिएका छन्।