कङ्गोमा इबोलाको तीव्र प्रकोप: स्वास्थ्यकर्मीको चरम अभावका कारण स्थिति अनियन्त्रित
प्रकाशित मिति : ९ आश्विन २०८३, शुक्रबार
Photo: National Cancer Institute/ Unsplash
डेमोक्रेटिक रिपब्लिक अफ कङ्गोमा इबोला भाइरसको प्रकोप इतिहासकै सबैभन्दा तीव्र गतिमा फैलिरहेको बेला उपचार केन्द्रहरू सञ्चालन गर्न स्वास्थ्यकर्मीहरूको गम्भीर अभाव भएको विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनाएको छ। विशेष गरी देशको पूर्वी प्रान्त नर्थ किभुमा पछिल्लो तीन हप्तामा इबोला सङ्क्रमण ७३ प्रतिशतले बढेपछि स्थिति अझ जटिल बनेको छ।
सरकारी आँकडा अनुसार यो प्रकोप हालसम्म सातवटा प्रान्तमा फैलिसकेको छ। हालसम्म ७,७७३ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ भने ३,७५९ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार अगस्त ३१ देखि सेप्टेम्बर २० को अवधिमा प्रकोपको मुख्य केन्द्रविन्दु मानिएको इतुरी प्रान्तमा सङ्क्रमण दर २६ प्रतिशत र हउत-उलेले प्रान्तमा १५ प्रतिशतले घटेको छ। डब्ल्यूएचओकी अफ्रिका क्षेत्रीय आपतकालीन निर्देशक मारी रोजेलिन बेलिजायरका अनुसार केही क्षेत्रमा सुधार देखिए तापनि अन्य क्षेत्रमा भने सङ्क्रमण तीव्र रूपमा फैलिरहेकाले समग्रमा प्रकोप अझै नियन्त्रण बाहिरै रहेको छ।
असुरक्षा, मानिसहरूको तीव्र बसाइँसराइ र स्वास्थ्यकर्मीहरूको हडताल जस्ता प्रतिकूल परिस्थितिहरूले गर्दा प्रकोप नियन्त्रण प्रयास थप चुनौतीपूर्ण बनेको छ। सन् २०१४ देखि २०१६ सम्म पश्चिम अफ्रिकामा फैलिएको र ११,००० भन्दा बढी मानिसको ज्यान लिएको भयानक इबोला प्रकोपलाई पनि यस पटकको प्रकोपले नाघ्न सक्ने चेतावनी डब्ल्यूएचओले दिएको छ।
डब्ल्यूएचओका अधिकारीहरूका अनुसार नर्थ किभुमा दैनिक रूपमा शय्याहरू थपिए तापनि तिनलाई सञ्चालन गर्न आवश्यक पर्ने जनशक्ति र साझेदार संस्थाहरूको चरम अभाव छ। कङ्गोस्थित डब्ल्यूएचओ प्रतिनिधि आन आन्सियाका अनुसार एउटा इबोला उपचार केन्द्र व्यवस्थित तरिकाले चलाउन एनेस्थेटिस्ट, हाइजिनिस्ट, नर्स र जनरल प्राक्टिसनर गरी करिब ३०० जना दक्ष स्वास्थ्यकर्मीको आवश्यकता पर्छ।
यसैबीच, इतुरी प्रान्तका अग्रपङ्क्तिमा खटिएका स्वास्थ्यकर्मीहरूले तलब नपाएपछि हडताल गरेका थिए, जसले उपचार सेवालाई अझ प्रभावित बनाएको छ। सरकारले सूची पुनरावलोकन भइरहेको जनाए पनि धेरैजसो कर्मचारीहरूले तोकिएको पारिश्रमिक अझै नपाएको गुनासो गरेका छन्।
अर्कोतर्फ, पाँच वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूमा मृत्युदर ६० प्रतिशतभन्दा बढी पुग्नुले थप चिन्ता बढाएको छ, जबकि वयस्कहरूमा यो दर करिब ४० प्रतिशत रहेको छ। बालबालिकाले आफ्ना लक्षणहरू प्रष्टसँग भन्न नसक्ने र रोगको पहिचान गर्न गाह्रो हुने भएकाले उनीहरूको उपचारमा झनै समस्या उत्पन्न भइरहेको छ।