अमेरिकामा बच्चा जन्माउन आउनेमाथि नयाँ भिसा प्रतिबन्ध
प्रकाशित मिति : ७ आश्विन २०८३, बुधबार
ट्रम्प प्रशासनले अमेरिकामा व्यावसायिक रूपमा गरिने ‘बर्थ टुरिजम’ अर्थात् अमेरिकी भूमिमा बच्चा जन्माएर उसलाई अमेरिकी नागरिकता दिलाउने उद्देश्यले गरिने यात्रामा जानाजानी संलग्न हुने वा त्यसलाई सहजीकरण गर्ने व्यक्तिलाई लक्षित गर्दै बुधबार नयाँ भिसा प्रतिबन्ध नीति घोषणा गरेको छ।
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोका अनुसार नयाँ नीति ‘बर्थ टुरिजम’ सञ्जालका मालिक, सञ्चालक तथा व्यवस्थापक; भिसा आवेदनमा झुटो विवरण दिन आवेदकलाई सिकाउने वा त्यस्तो कार्यमा सहयोग गर्ने ‘फिक्सर’; यस्तो यात्रालाई जानाजानी सहजीकरण गर्ने विदेशी स्वास्थ्य सेवा प्रदायक; तथा अमेरिकामा जन्मिएका बालबालिकालाई अमेरिकी नागरिकता दिलाउने उद्देश्यले गरिने व्यावसायिक व्यवस्थामा सहयोग गर्ने अन्य व्यक्तिमा लागू हुनेछ।
यी प्रतिबन्धहरू अध्यागमन तथा राष्ट्रियता ऐनको धारा २१२(ए)(३)(सी) अन्तर्गत लगाइनेछन्। उक्त प्रावधानले अमेरिकाको विदेश नीतिमा गम्भीर प्रतिकूल प्रभाव पार्न सक्ने ठहर गरिएका विदेशी नागरिकलाई अमेरिका प्रवेश गर्नबाट रोक्न सरकारलाई अधिकार दिन्छ।
विदेश मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा रुबियोले व्यावसायिक ‘बर्थ टुरिजम’ सञ्जालहरूले अमेरिकी नागरिकतालाई नाफाका लागि बेच्ने गरेको र विदेशी नागरिकलाई भिसा आवेदनमा झुटो विवरण दिन सिकाउने गरेको आरोप लगाए। उनका अनुसार केही सञ्जालले अमेरिकामा बच्चा जन्माउने व्यवस्था मिलाइदिएबापत ग्राहकबाट दशौँ हजार डलरसम्म शुल्क लिने गरेका छन्।
“यस प्रकारको ठगीमा संलग्न हुने र त्यसबाट नाफा कमाउने व्यक्तिको भिसा जारी गर्न प्रतिबन्ध लगाएर हामी स्पष्ट सन्देश दिइरहेका छौँ— अमेरिकाले विदेशी नागरिकलाई आफ्नो अध्यागमन प्रणालीको दुरुपयोग गर्न र अमेरिकी नागरिकताको मर्यादा उल्लङ्घन गर्न अनुमति दिने छैन,” रुबियोले भने।
नयाँ नीति कहिलेदेखि लागू हुनेछ, कति व्यक्ति प्रभावित हुन सक्छन्, कसलाई प्रतिबन्ध लगाउने निर्णयका लागि कस्ता प्रमाण प्रयोग गरिनेछन् वा यो नीति आप्रवासी भिसा, गैरआप्रवासी भिसा वा दुवैमा लागू हुनेछ भन्नेबारे विदेश मन्त्रालयले तत्काल विस्तृत जानकारी दिएको छैन।
मन्त्रालयका अनुसार नयाँ नीतिअन्तर्गत प्रतिबन्धमा पर्ने व्यक्तिका केही परिवारका सदस्यलाई समेत भिसा प्रतिबन्ध लगाउन सकिनेछ।
यो घोषणा ट्रम्प प्रशासनले अध्यागमन कार्यान्वयन कडा पार्ने र भिसा आवेदकको थप निगरानी गर्ने प्रयासकै अर्को कदम हो। विदेश मन्त्रालयले यसअघि नै अमेरिकामा बच्चा जन्माएर उसलाई नागरिकता दिलाउने उद्देश्यले मुख्यतः यात्रा गर्न खोजिएको अवस्थामा आगन्तुक भिसा अस्वीकार गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ।
‘बर्थ टुरिजम’ भन्नाले सामान्यतः गर्भवती विदेशी नागरिकले अमेरिकामा बच्चा जन्माउनका लागि अमेरिका यात्रा गर्ने र बच्चाले जन्मकै आधारमा अमेरिकी नागरिकता प्राप्त गर्ने अपेक्षा राख्ने अवस्थालाई जनाउँछ। अमेरिकी संविधानको १४औँ संशोधनको नागरिकता प्रावधानलाई लामो समयदेखि अमेरिकाको भूमिमा जन्मिएका अधिकांश व्यक्तिलाई, उनीहरूका आमाबुबाको आप्रवासन अवस्थाको परवाह नगरी, अमेरिकी नागरिकता प्रदान गर्ने रूपमा व्याख्या गरिँदै आएको छ। यसमा केही सीमित अपवाद छन्।
रुबियोले नयाँ नीति अमेरिकी नागरिकताको अखण्डता जोगाउने, सार्वजनिक सुविधा तथा मेडिकेडको दुरुपयोग रोक्ने र राष्ट्रिय सुरक्षाको संरक्षण गर्ने उद्देश्यले ल्याइएको बताए। तर विदेश मन्त्रालयले नयाँ प्रतिबन्धबाट प्रभावित हुने कुनै निश्चित ‘बर्थ टुरिजम’ सञ्जाल, देश वा स्वास्थ्य सेवा प्रदायकको नाम भने सार्वजनिक गरेको छैन।