सगुनमा १५ सय भन्दा धेरैबाट डेढ मिलियन डलर लगानी भइसक्यो :: गोविन्द गिरी, संस्थापक, सगुन

प्रकाशित मिति : फाल्गुन २७, २०७३ शुक्रबार

सगुनले खोलेको मिनी आईपीओबारे विस्तारमा बताइदिनुहुन्छ कि ?

मिनी आईपीओ भनेर मिडियाले प्रयोग गर्दै आएपनि यसको प्राविधिक शब्द रेगुलेशन ए प्लस हो । ओबामा प्रशासनले सन् २०१२ मा बनाएको कानुन हो यो । ८० बर्ष यता जतिपनि माइक्रोसफ्ट हाइटेक कम्पनीहरु आए, केवल धनीहरुले मात्र स्टार्टअपमा लगानी गर्न पाए । ती कम्पनीहरु पूर्ण आईपीओका रुपमा स्टक मार्केटमा सुचिकृत भएपछिमात्र आम सर्वसाधारणहरुले लगानी गर्न पाउँथे । त्यतिबेलासम्म शेयर किन्दा धेरै फाइदा नहुने र मूल्य धेरैमाथि पुगेको हुन्थ्यो । तर पछि त्यो कानुन परिवर्तन भयो ।

प्रगतिको क्रममा रहेकय साना स्टार्टअप कम्पनीहरुले पनि पब्लिकबाट लगानीबापत रकम संकलन गर्न पाउने कानुन हो यो । पूर्ण आईपीओमा जानेहरुले जानेहरुले जतिपनि रकम उठाउन पाउँछन् भने मिनी आईपीओ अन्तरगत स्टार्टअप कम्पनीहरुले ५० मिलियनसम्म संकलन गर्न पाउँछन् । प्रकृयाको हिसाबले गुगल, फेसुबुकले जसरी आवेदन दिएका थिए, हाम्रो पनि त्यही नै हो । मिनी आईपीओबाट थोरै कम्पनीहरु खुल्ला स्टक मार्केटमा पनि गएका छन् । तर हामी प्रारम्भिक चरणमा रहेकाले खुल्ला शेयर बिक्रिमा नगई फण्डरेज गर्ने ढंगले अगाडि बढेका छौं ।

खुल्ला स्टक मार्केटमा शेयर किन्नु र मिनी आईपोबाट किन्नुमा के फरक छ ?

अहिलेसम्मको इतिहासमा खुल्ला स्टक मार्केटमा जाने पूर्ण आईपीओ हो । कम्पनीहरु उच्च बिन्दुमा पुगेपछि उनीहरुको आम्दानी बढेपछि खुल्ला स्टक मार्केटमा जान्छन् । एउटा अवस्थामा पुगेपछि उनीहरु खुल्ला स्टकमा जान्छन् । उदाहरणका लागि स्न्याप च्याट ९० बिलियन डलरमा पूर्ण आईपीओमा जाँदैछ, जसले ४० डलर प्रति शेयर मुल्य राखेको छ । ९० बिलियन डलर भनेको उच्च बिन्दु हो ।

त्यसमा सर्वसाधारणहरुले किन्दा धेरै फाइदा नहुनसक्छ । तर सगुन अहिले ९३ मिलियनमा आईपीओमा गएको छ । यो पाँचदेखि सातबर्षमा ९० बिलियन हुनेसम्भावना छ । अहिले लगानी गर्नेहरुलाई निकै धेरै फाइदा हुनपुग्छ । त्यसैले यसको उद्देश्यमा धेरै फरक छ । सगुन प्रारम्भिक चरणमा भएकाले लगानीकर्तालाई उच्च जोखिम छ । तर उच्च फाइदा हुने सम्भावना पनि छ ।

सगुनको शेयर कहिलेसम्म खुल्ला स्टक मार्केटमा किनबेच होला ?
हामी कानुनी हिसाबले अहिले नै आवेदन दिएर खुल्ला स्टक मार्केटमा जानका लागि योग्य छौं । तर हाम्रो रणनीति भनेको कम्तीमा कम्पनीको भ्यालु १ बिलियन डलर बनाएपछि जाने रहेको छ । हाम्रो हिसाबमा २०१८ को अन्त्यसम्ममा हामी त्यो मूल्य बनाउँछौं । अहिले लगानी गर्नेहरुले पनि त्यही अनुशार नै रिर्टन पाउनुहुनेछ । सन् २०१८ को अन्त्यतिर हामी खुल्ला स्टक मार्केटमा जानेछौं ।

तोकिएको शेयर बिक्रि भएन भने त लगानीकर्ताहरु घाटामा जानसक्ने भए नि त ?
यसको बुक भ्यालु र मार्केट भ्यालु हुन्छ । लगानीकर्ताहरुले स्टार्टअप कम्पनीमा त्यसरी हेर्ने होइन । यसमा शेयर मुल्य कति छ भन्ने कुराको पनि मतलव हुँदैन । सगुन प्रतिशेयर मुल्य पाँचसय डलर पनि राख्न सक्छ, दुईडलर पनि राख्न सक्छ । जस्तो अहिले सगुनको मुल्य ९३ मिलियन रहेको बेलामा १० हजार डलर लगानी गर्दा सन् २०१८ मा सगुनको भ्यालु १ बिलियन डलर हुँदा त्यो लगानी कति बढ्यो भन्ने कुरा मुख्य हो । हाम्रो मात्र नभई ठूलो आईपीओमा जाँदा बुक भ्यालु र मार्केट भ्यालुमा फरक हुन्छ ।

मिनी आईपीको खोलेपनि अहिलेसम्म कति लगानी भइसक्यो ?

अहिलेसम्म १ दशमलव ५ मिलियन लगानी भइसकेको छ । १५ सय भन्दा धेरैले लगानी गरिसकेका छन् । पहिलोमा अमेरिकाबाट र दोश्रोमा भारतबाट लगानी भएको छ । युएई, कोरिया, जापान र मध्यपूर्वबाट लगानी भइरहेको छ । अमेरिकाले इरान, नर्थ कोरिया जस्ता देशबाट लगानी स्वीकार गर्दैन । तर नेपालबाट अमेरिकाले लगानी स्वीकार गर्छ । यद्यपी नेपालको कानुनले नेपालको रकम अमेरिकामा लगानी गर्न स्वीकृती दिदैन । यसर्थ नेपालबाट कुनै पनि नेपालीहरुले सगुनमा लगानी गर्न मिल्दैन । ब्रोकर डिलर र एजेण्टमार्फत बिक्री भइरहेको छ ।

हामीले बिक्रि गरिरहेका छैनौं, मार्केटिङमात्र गरिरहेका छौं । हामी आफैलाई बिक्री गर्ने अनुमति पनि छैन । नेपालबाट कतै लगानी भएमा हाम्रो नियन्त्रणभन्दा बाहिरको कुरा हो । अमेरिकी कानुन अनुशार नेपालबाट लगानी गर्न स्वीकृति भएकाले हामीले लगानी भइहाल्यो भने अस्वीकार गर्न मिल्दैन । त्यो नेपालको कानुनले नियन्त्रण गर्ने कुरा हो । नेपालबाहिर अरु देशहरुमा रहेका नेपालीहरुले स्थानीय कानुनले स्वीकृति प्रदान गरेको खण्डमा लगानी गर्न सक्छन् । मध्यपूर्व वा कोरियामा बस्ने नेपालीहरुले अहिले लगानी गरेर केही बर्षमा नेपाल फर्केपनि उनीहरु शेयर किनबेच गर्न पाउँछन् । त्यो बेलामा व्यक्ति जहाँ हुन्छ, उसको रकम त्यही ट्रान्सफर गरिन्छ । तर जुनदेशमा गएको हुन्छ, त्यहाँको कानुन अनुशार इन्कम ट्याक्स तिर्नुपर्छ ।

सगुनको लगानीको विषय पछि युजर एकाउन्टको प्रसंगमा जाऔं, सगुनमा किन युजर एकाउन्ट खोल्ने ?

अहिले हामीले योजना गरे अनुशारको उत्पादन अहिले नै हामीसँग छैन । अहिले हामीले भिजन बेचिरहेका छौं, उत्पादन बेचिरहेका छैनौं । मेरो अनुभवमा सिलिकन भ्यालीका तिनै कम्पनीहरु सफल भएका छन् जसले कपी, क्रियट र ग्रोथको शुत्र अपनाएका छन् । पहिले कपी गर्नुपर्छ, त्यसपछि आफूले क्रियट गरेर ग्रोथ गर्नुपर्छ । हामीले हुबहु कपी गर्न त खोजेका छैनौं तर सामाजिक संजालमा उपलब्ध कन्सेप्टलाई हामीले समिश्रण गर्न खोजेका छौं । तर हाम्रो दीर्घकालिन लक्ष्य निकै फरक छ । सामाजिक मिडियामा फेसबुकले हरेक व्यक्तिलाई मनोवैज्ञानिक रुपमा सिलेब्रेटी बनाइरहेको हुन्छ, जसका कारण अर्को प्रयोगकर्तामा चिन्ता र डिप्रेशन पनि सृजना गरिरहेको हुन्छ । अरुले गरेको राम्रो देख्ने र आफूलाई हिनताबोध हुने समस्या हुन्छ ।

यो एकदमै ठूलो समस्याका रुपमा आएको छ । सोसल मिडियाबाट मान्छे टाढा बस्न पनि सक्दैन । हामीले सोसल मिडियामा रहेका नकारात्मक पाटालाई कम गरेर नयाँ तरिकाले जान खोजेका छौं । सोसल मिडियामा परिवार, साथीभाई र सहकर्मीबीच देखिएको दुरी कम गरेर सम्बन्ध विस्तार गर्ने हाम्रो योजना छ । कनेक्ट, शेयर र अर्नको बिजनेश मोडल छ हाम्रो । हामीले परिवार, साथीभाई र सहकर्मीबीच इमोशनल कनेक्ट राख्नेछौं । शेयरको सन्दर्भमा हामीले तस्विर शेयर नभई ज्ञानको शेयर मुख्य उद्देश्य हो । तेश्रो अर्नको पक्ष हो । प्रयोगकर्ताले समय दिंदा कम्पनीले गरेको कमाईबाट प्रयोगकर्तालाई आम्दानी शेयर गर्नेछौं । हामीले विभिन्न टुलहरु विकाश गरेर प्रयोगकर्ताले पनि आम्दानी गर्नसक्ने प्रणाली विकाश गर्नेछौं । हामीले गिफ्ट कार्ड र र कुपनको प्रजेक्ट ल्याउँदैछौं ।

अमेरिकामा कैयन गिफ्टकार्डहरु प्रयोग नभई त्यत्तिकै खेर जाने गरेका छन् । हामीले सोसल स्मार्टकार्ड बनाएर जतिपनि गिफ्टकार्डलाई एकैठाउँमा ल्याएर एउटै कार्ड बनाउनेछौं । कतै सामान किन्दा प्राप्त हुने कुपन पनि खेर जाने गर्छ । तर त्यो कुपन आफन्त र साथीभाईहरुलाई बाड्दा उसले त्यसको प्रयोग गर्न पाउँछ । हामी त्यसको विकाश गर्दैछौं ।

KHASOKHAS EDITORIAL TEAM

Editor-in-Chief : Kishor Panthi
Deputy Editor-in-Chief : Ashmita Khadka
Executive Editor : Anil Adhikari
English Editor: Rajan Thapaliya
Editor: Deepak Pariyar
Editor (Business/US Politics) : Suresh Shahi
Multimedia Editor/Presenter : Kiran Marahatta
Europe Editor: Hari Krishna Panthi
Online Editors: Suraj Ghimire, Bikram Khatri, Aashish Khanal, Dikshya Panthi
Chief Photographer: Dipendra Dhungana
Editor (Empowerment) : Sapana Pariyar

KHASOKHAS TEAM

Int. Representative: KP Neupane(Jackson)
Resource Person: Bishwa Bahadur Shah
Goodwill Ambassador: Yam Baral

Contact Us

© 2021 KHASOKAHS. All Rights Reserved. Namaste International Media Group (worldwide) and Namaste Media Inc (USA)
Khasokhas is not responsible for the content of external sites and user generated contains. We don't collect comments on this site.
DEVELOPED BY appharu.com