राजनीतिक र व्यावसायिक गतिविधिका कारण अमेरिकी बैंकहरूले ग्राहकका खाता बन्द गरेको खुलासा
प्रकाशित मिति : २८ आश्विन २०८३, बुधबार
Photo: Connor Gan/ Unsplash
अमेरिकाका शीर्ष बैंकहरूले आफ्ना ग्राहकहरूको राजनीतिक तथा धार्मिक विचार र व्यावसायिक गतिविधिका आधारमा बैंक खाता बन्द गर्ने गरेको अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयअन्तर्गतको मुद्रा नियन्त्रकको कार्यालयले जनाएको छ।
बुधबार सार्वजनिक गरिएको ओसीसीको प्रतिवेदनले बैंकहरूले अपनाएको सो अभ्यासको समीक्षा गरेको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कन्जरभेटिभ्स विरुद्ध वित्तीय संस्थाहरूले विभेद गरिरहेको आरोप लगाउँदै आएका थिए। यस्तै, क्रिप्टोकरेन्सी लगानीकर्ताहरूले पनि बैंकहरू यस क्षेत्रका ग्राहकसँग काम गर्न हिचकिचाउँदा आफ्ना खाताहरू बन्द गरिएको दाबी गर्दै आएका छन्।
सन् २०२५ मा ट्रम्पले जारी गरेको एक कार्यकारी आदेशपछि वित्तीय संस्थाहरूले विचारका आधारमा सेवा दिन अस्वीकार गरे/नगरेको विषयमा परेका उजुरीहरूको समीक्षा गर्न ओसीसीले यो छानबिन गरेको हो।
रूढिवादीहरूले आफूहरूलाई निशाना बनाइएको बताए तापनि, केही बैंकहरूले डेमोक्र्याटिक पार्टीनिकट संघ-संस्थाहरूलाई पनि सेवा दिन अस्वीकार गरेको ओसीसीले भेट्टाएको छ। यद्यपि, शङ्कास्पद वित्तीय कारोबार, ठगी वा खातामा पर्याप्त रकम नहुनु जस्ता कानुनी र नियामक कारणले पनि डिबैंकिङ हुन सक्ने जनाइएको छ।
सन् २०२० देखि २०२५ को सेप्टेम्बरसम्मका १ लाख उजुरीहरू र बैंकका सयौँ निर्णयहरूको समीक्षा गर्दा ९ वटा ठूला राष्ट्रिय बैंकहरूले राजनीतिक, धार्मिक वा व्यावसायिक गतिविधिका आधारमा आफ्ना निर्णयहरू प्रभावित पार्ने नीतिहरू अपनाएको पाइएको छ।
अमेरिकीहरूले आफ्ना विचार, आबद्धता वा राजनीतिक आस्था जे भए पनि वित्तीय सेवा प्राप्त गर्न पाउनुपर्छ। वित्तीय सेवामा निष्पक्ष पहुँच केवल सिद्धान्त मात्र नभई एउटा अनिवार्य दायित्व हो,” मुद्रा नियन्त्रक जोनाथन भी. गोल्डले भने।
रिपोर्टमा उल्लेख गरिएका उदाहरणहरूमा भुक्तानी प्रदायक संस्था ‘विपे’ समावेश छ। जसलाई सन् २०१७ मा जेपीमोर्गन चेसले अधिग्रहण गरेको थियो। विपेले ट्रम्प वा ‘मागा’सँग सम्बन्धित सामग्री बिक्री गर्ने धेरै व्यवसायीहरूको खाता बन्द गरिदिएको ओसीसीले जनाएको छ।
यसबारे जेपीमोर्गनका प्रवक्ताले भने, “हाम्रो नीतिले राजनीतिक वा धार्मिक विचारका आधारमा ग्राहकमाथि विभेद गर्न निषेध गर्छ। विपेको कार्यशैली हाम्रो अपेक्षाअनुरूप थिएन। हामीले यसलाई पहिचान गरी सुधार गरिसकेका छौँ र अहिले त्यो व्यवसाय सञ्चालनमा छैन।”
साथै, बैंकहरूले व्यापारिक क्षेत्रका आधारमा पनि ग्राहकहरूलाई अस्वीकार गरेको पाइएको छ। जस्तै, इन्धन उत्खनन, कोइला खानी, तथा हतियार उद्योगसँग सम्बद्ध व्यवसायहरूलाई केही वित्तीय सेवा लिनबाट वञ्चित गरिएको ओसीसीको निष्कर्ष छ।
रिपोर्टमा नाम जोडिएका सिटीबैंक र वेल्स फार्गो जस्ता अन्य बैंकहरूले भने सीधा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्दै ‘बैंक पोलिसी इन्स्टिच्युट’ को विज्ञप्तिलाई ध्यान आकर्षण गराएका छन्।
उक्त ब्याङ्किङ समूहले भनेको छ, “ब्याङ्किङ उद्योग वित्तीय सेवामा निष्पक्ष पहुँचको समर्थन गर्दछ र सरकारका नियम तथा नीतिहरूले कानुनसम्मत ग्राहकहरूलाई सेवा दिन बैंकहरूलाई सक्षम बनाउनुपर्छ भन्नेमा कार्यरत छ।”