दाइजोमा जाँचिने बुहारीको योग्यता

प्रकाशित मिति : माघ ४, २०७३ मंगलबार

मंसिर पहिलो साता धुमधामसँग छिमेकी दिदीको बिहे भयो । दिदीले भर्खर स्नातक सकेकी थिइन् भने भिनाजु गैरसरकारी संस्थाका जागिरे । दुवैको जन्मथलो उपत्यकाबाहिर भए पनि बिहे काठमाडौंको कुनै एक पार्टी प्यालेसबाट धुमधामसँग भयो । बोलाउनै पर्ने र बोलाउन मिल्नेसम्मका साथीभाइ भिनाजुका तर्फबाट जन्ती लिएर आएका थिए, दिदीका आफन्त पनि कम देखिएनन् ।

पार्टी प्यालेसमा खचाखच थिए बिहेका सहभागी । बेहुलाले बेहुलीका लागि सुनका गहना मात्रै पाँच लाखको हाराहारीमा ल्याएका थिए । गहनामा यति धेरै खर्च गरेका दुलहा पक्षले लुगाफाटोमा पनि झण्डै एक लाखको हाराहारीमा खर्च गरेको अनुमान लगाउन गाह्रो थिएन । बेहुलाले मुखले दाइजो केही चाहिँदैन भने पनि कडा प्रतिवाद नगरेका कारण अघिल्लो दिन नै उनको कोठा माइती पक्षले सजाइसकेका थिए । भिनाजुको कोठा पूरै सजाउनका लागि करिब दुई लाख खर्च भएको दुलहीका कान्छा भाइले बताए ।

माइतीपक्षले मन खोलेर क्षमताले भ्याउनेसम्मको खर्च गरेर कुरा काट्ने ठाउँ नदिन प्रयास गरेका थिए । दाइजो पनि मनग्यै दिए भन्दा हुन्छ । बेहुली भएर भित्रिएकी दिदी अर्काको घरमा नौलो हुनु परेन । उनलाई परिवारका सबै सदस्यले राम्रो व्यवहार गरिरहेका छन् । उनकी जेठानीले दाइजो नल्याएका कारण सासूसँग खासै राम्रो सम्बन्ध छैन रे तर पनि देउरानी बनेर भित्रिएकी दिदीको चर्चा र प्रशंसा सन्तोष गर्न लायक नै छ दिदीको परिवारमा  ।

‘जेठानीलाई जेठाजुले भगाएर ल्याएका रहेछन्, दाइजो ल्याउने त कुरै भएन । मलाई भने खुब मान्छन् घरमा,’ माइती आएका बेला खुशी हुँदै दिदीले सुनाएकी थिइन् । पढाइ र जागिर हुनुभन्दा पनि टन्न दाइजो लगेपछि सासू–ससूरा रिझाउन गाह्रो नहुने उनको अनुभव छ । उनकी जेठानीले स्नातकोत्तर गरेकी छन्, सरकारी जागिर खान्छिन् तर पनि घरमा उनले सम्मान पाउँदिनन् तर स्नातक पास गरेकी नवविवाहिता देउरानीको जागिर छैन ।

तैपनि, उनलाई सम्मान र वाहवाही गरेको देख्दा जेठानी जिल्ल परेकी छन् । जतिसुकै आदर्शका कुरा गरे पनि गाउँमा त यो रोग अझैसम्म छ नै, शहरमा समेत त्यसभन्दा चर्को रोग देख्दा दिदीकी जेठानी अचम्म परेकी छन् । तराईमा तोकेरै दाइजो माग्ने प्रथा विद्यमान छ । तर, पहाडमा पनि यो समस्या रहेछ भन्ने यही उदाहरणले देखाउँछ । ती दिदीले घरमा केही गर्नै पर्दैन, जतिबेला पनि सासूले उनकै गुणगान गाउँछिन् ।

‘यो कान्छी बुहारीका माइतीले दिएको त्यो पनि उसैका माइतीले दिएको, जेठी बुहारीको एक धर्सो केही पाएको छैन,’ छिमेकी र आफन्तलाई यस्तै कुरा सुनाउँदी रहिछन् दिदीकी सासू । उता दिदीका माइती पनि ज्वाइँको गुणगान गाएर थाक्दैनन् । ‘फलानाका ज्वाइँले यति गहना यस्ता कपडा ल्याए तर आफ्ना ज्वाइँले त पाँच लाखका गहना मात्रै ल्याए, खान्दानी भनेको खान्दानी नै हो’ भन्ने खालका कुरा दिदीका माइतमा पनि हुन्छन् ।

बुहारीको योग्यता क्षमता र दक्षता उसको माइतीसँग दाँजिने रहेछ । जति धेरै दाइजो ल्याउन सक्यो, उति बुहारी प्यारी हुने, उसले माया पाउने चलन अझैसम्म पनि कायमै छ । बुहारीको पढाइ, लेखाइ, जागिर, आनीबानी, संस्कार सबै कुरा विस्तारै फिक्का हुन थाल्छन् दाइजो र सम्पत्तिका सामु । अर्कातिर, टन्न गहना र कपडा ल्याउने ज्वाइँ निकै राम्रो, असल, ससुरालीको प्रिय हुने परम्परा अझै कायम रहेको देखिन्छ  ।

केटाको आनीबानी, बिहेमा खर्च गरेअनुसार उसको आर्थिक हैसियत छ कि छैन, काम कस्तो गर्छ जस्ता कुराहरूमा कम ध्यान दिइन्छ । केटापक्ष इमानदार भएरै यत्रो खर्च गर्‍यो कि गरेन, आयस्रोत कति छ भनेर सोधखोज गर्ने भन्दा पनि बिहेमा कत्तिको तडकभडक भयो, त्यसअनुसार मूल्यांकन गरिन्छ ।

भर्खर बिहे भएकी दिदी पढाइमा औसत हुन् । बिहे नहुँदासम्म जागिर खानुपर्छ, थप अध्ययन गर्नुपर्छ भन्ने दिदी भन्थिन् । अहिले बदलिएकी छन् । जागिर खाएकी र डिग्री गरेकी जेठानीलाई परिवारले नरुचाएका र दाइजो ल्याएको कारण परिवारले रुचाएको देखेर उनले थप अध्ययन गर्न र जागिर खाने तदारुकता देखाएकी छैनन् । आखिर बुहारीको योग्यता दाइजोमा कहिलेसम्म मापन गरिरहने ?

नमुना अर्याल/ अन्नपूर्ण पाेष्ट

KHASOKHAS EDITORIAL TEAM

Editor-in-Chief : Kishor Panthi
Deputy Editor-in-Chief : Ashmita Khadka
Executive Editor : Anil Adhikari
English Editor: Rajan Thapaliya
Editor: Deepak Pariyar
Editor (Business/US Politics) : Suresh Shahi
Multimedia Editor/Presenter : Kiran Marahatta
Europe Editor: Hari Krishna Panthi
Online Editors: Suraj Ghimire, Bikram Khatri, Aashish Khanal, Dikshya Panthi
Chief Photographer: Dipendra Dhungana
Editor (Empowerment) : Sapana Pariyar
© 2021 KHASOKAHS. All Rights Reserved. Namaste International Media Group (worldwide) and Namaste Media Inc (USA)
Khasokhas is not responsible for the content of external sites and user generated contains. We don't collect comments on this site.
DEVELOPED BY appharu.com