डोनाल्डको हार्ने डर, हाइट चुम्दै हिलारी

प्रकाशित मिति : कार्तिक ६, २०७३ शनिबार

किशोर पन्थी

अब नोभेम्बर ८ मंगलबार हुने अमेरिकी राष्ट्रपतीय चुनावको ‘यति दिन बाँकी’ भन्दै उल्टो दिनगन्ती सुरु भएको छ । चुनाव नजिकिदै गर्दा राष्ट्रपतिका उम्मेदवारहरुले एकले अर्कालाई नंग्याउने र खुइल्याउने क्रमपनि लगभग अन्तिम चरणमा पुगेको छ । अन्तिम चुनावी बहस पनि सकिएको छ । अब मतदाताहरु आफ्नो उम्मेदवार अमेरिकाको राष्ट्रपति भएको देख्न आतुर छन् । र, नोभेम्बर ८ को प्रतिक्षामा छन् ।

डोनाल्डको डर

राष्ट्रपतीय चुनावका लागि सानातिना पार्टीहरुबाट अन्य कैयन उम्मेदवारहरु रहेपनि मुख्य प्रतिपस्र्धी भने डेमोक्रेटिक पार्टीकी उम्मेदवार हिलारी क्लिन्टन र रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार डोनाल्ड ट्रम्प नै हुन् । चुनाव आउन तीनहप्ता पनि बाँकी नरहँदै भएको चुनावी बहसमा रिपब्लिकन उम्मेदवार डोनाल्ड ट्रम्पले आफू यदि पराजित भएमा त्यसको नजिता स्वीकार्ने प्रतिबद्धता जनाउन अस्वीकार गरेका छन् । चुनाव कस्लाई जिताउने र कस्लाई हराउने भन्ने पूर्व तयारी भइसकेको आरोप लगाउँदै आएका ट्रम्पले आफू पराजित भएमा चुनावी नतिजा स्वीकार्ने प्रतिबद्धता जनाउन अस्वीकार गरेका हुन् । यसबाट चुनाव नजित्ने डरले डोनाल्ड ट्रम्पभित्र घर गरिसकेको प्रष्ट भएको छ ।

चुनावी सर्वेक्षणहरुले हिलारी क्लिन्टनको जीत सुनिश्चित गरिरहँदा डोनाल्ड ट्रम्पले आफूले जीत्ने ‘कन्फिडेन्ट’ गुमाएका छन् । अन्तिम चुनावी बहस पनि आरोप प्रत्यारोपमा नै केन्द्रीत रह्यो । बहसका क्रममा दुबै प्रतिस्पर्धीहरुले हातमिलाउन समेत अस्वीकार गरेका छन् ।

बहसमा डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकामा रहेका कागजपत्रबिहिनहरुलाई देशनिकाला गर्ने र सिमामा कडाई गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् भने हिलारीले मध्यमबर्ग लागि अगाडि बढाउने, महिलाको समान ज्याला, गर्भपतनको अधिकारको रक्षा, समलिंगी र तेश्रोलिंगीको अधिकारका पक्षमा उभिने बताएकी छिन् ।

अमेरिकी चुनावको परिणाम जस्तो आएपनि स्वीकार्ने परम्परा विपरित डोनाल्ड ट्रम्पले दुईपटकसम्म चुनावी परिणाम स्वीकार्ने प्रतिबद्धता जनाउन अस्वीकार गरेपछि हिलारीले भनिन् –‘यो भयानक कुरा हो । उनले हाम्रो डेमोक्रेसी कै अबमूल्यन गरिरहेका छन् ।’

बहसका क्रममा हिलारीले पुटिनले अमेरिकामा आफ्नो कठपुतली चाहने भएकाले डोनाल्ड ट्रम्प राष्ट्रपति भएको देख्न चाहेको बताइन् भने ट्रम्पले सिमाक्षेत्रमा पर्खाल लगाउने र कागजपत्रविहिनलाई देशनिकाला गर्ने बताए । त्यस्तै क्लिन्टनले दोश्रो विश्वयुद्धपछिकै ठूलो रोजगारमुलक कार्यक्रम ल्याउने प्रतिबद्धता जनाइन् भने ट्म्पले आफनो र्यालीले हिलारीले अमेरिकी राष्ट्रपति बराक ओबामासँग मिलेर हिंशा मच्याएको आरोप लगाए ।

के भन्छन् अमेरिकी संचारमाध्यमहरु ?

बीबीसीले अन्तिम चुनावी बहसको रात डोनाल्ड ट्रम्पका लागि अशुभ भएको बताएको छ । डोनाल्ड ट्रम्पले आफूलाई सर्बोच्च प्रमाणित गर्ने प्रयास गरेको बीबीसीले बताएको छ ।

बहसमा ट्रम्पको अहिलेसम्मकै शशक्त प्रस्तुती भएको बताउने दक्षिणपन्थी धारको फक्स न्युजले समेत चुनावी परिणाम स्वीकार गर्ने प्रतिबद्धता जनाउन नसक्दा ट्रम्पले अहिलेसम्मको हासिल गर्ने चुनावी प्रगति पहिलेकै अवस्थामा फर्कने बताएको छ ।

त्यस्तै ट्रम्पको समर्थक ब्रेइटबार्ट समाचारले समेत डोनाल्ड ट्रम्पले चिजलाई आफ्नो पक्षमा पार्न नसकेको बताएको छ । १ लाख ७२ हजार ५ सय ५० जनाले मतदानको गरेको पाठक सर्वेक्षणमा हिलारीले ५८ प्रतिशत र डोनाल्ड ट्रम्पले ४१ प्रतिशत मत प्राप्त गरेका छन् ।

त्यस्तै वासिंटन पोष्टले ट्रम्पले बहसको सुरुवात राम्रो गरेपनि अन्त्यतिर खराब बनेको टिप्पणी गरेको छ । त्यस्तै न्युयोर्क टाइम्सले हिलारी क्लिन्टको प्रस्तुतीको प्रशंसा गर्दै ट्रम्पको प्रस्तुतीको कडा आलोचना गरेको छ ।

ओबामाले गरे आलोचना

अमेरिकी राष्ट्रपति पदका उम्मेदवार डोनल्ड ट्रम्पले आफूले जित हासिल गरे मात्रै चुनावको परिणाम स्वीकार गर्ने बताएपछि राष्ट्रपति बराक ओबामाले त्यसको चर्को आलोचना गरेका छन् । ओबामाले पनि हिलारीले जस्तै ट्रम्पको अभिव्यक्ति प्रजातन्त्रका लागि खतरनाक भएको टिप्पणी गरेका छन् ।

उनले चुनावमा धाँधली भएको एउटै पनि प्रमाण नदिइ राष्ट्रपति पदका रिपलिब्कन उम्मेदवार ट्रम्पले चुनावको वैधतामाथि आशंका उत्पन्न गराउन खोजेको आरोप लगाएका छन् । हिलारी क्लिन्टनसँगको अन्तिम टेलिभिजन बहसमा ट्रम्पले मतदानमा पराजित भए नतिजा स्विकार गर्ने प्रतिबद्धता जनाउन अस्वीकार गरेपछि त्यसको सर्वत्र आलोचना भइरहेको छ ।

यसैबीच ओहायोमा बोल्दै ट्रम्पले चुनावी परिणाम स्पष्ट आए त्यसलाई स्वीकार गर्ने तर कुनै पनि प्रश्न उठ्ने नतिजालाई चुनौती दिने बताएका छन् । तर मायमीमा हिलारीको चुनावी अभियानमा बोल्दै ओबामाले ट्रम्पका पछिल्ला भनाइ प्रजातन्त्रमा अस्वीकार्य रहेको धारणा राखेका हुन् । चुनावमा पराजित भएपनि हार नस्वीकार्ने संकेत गरेका ट्रम्प अमेरिकी इतिहासमै यस्तो धारणा राख्ने प्रमुख पार्टीका पहिलो उम्मेदवार भएको भन्दै ओबामाले यो ठट्टाको विषय नभएको बरु खतरनाक बिषय रहेको बताएका छन् ।

अमेरिकी चुनावमा धाँधली हुन्छ ?

अमेरिकी चुनावमा धाँधली गर्ने तयारी भइरहेको डोनाल्ट ट्रम्पले आरोप लगाउँदै आएका छन् । भोटर फ्रड गर्ने तयारी भइरहेको रिपब्लिकन राष्ट्रपतिका उम्मेदवार ट्रम्पले भविश्यवाणी गरेका छन् । अमेरिकामा अत्यन्तै सामान्य स्तरमा भोटर फ्रड हुने भएपनि ट्रम्पले भनेजस्तो ठूलो परिणाममा भोटर फ्रड हुने गरेको छैन ।

सन् २००० देखि २०१४ सम्म हालिएका १ बिलियन भोटहरुमा ३१ जनाले अर्कैको नाममा नक्कली मतदान गरेको लोयला ल स्कुलका प्रोफेसर जस्टिन लेभिटको अनुसन्धानले देखाएको थियो । सन् २०१२ मा न्युज २१ ले भोटर फ्रड भएका २०६८ वटा चुनावको छानविन गर्दा सन् २००० देखि यता १० जनाले अर्कैको नाममा नक्कली मतदान गरेको भेटाएको थियो । अति समान्य रुपमा यसरी भोटर फ्रड हुने भएपनि ट्रम्पले भनेजस्तो ठूलो मात्रामा भोटर फ्रड भने अमेरिकी चुनावमा हुने गरेको छैन ।

डोनाल्ट ट्रम्पका सल्लाहकार रुडी गिलानीले मरेका मान्छेहरुका नाममा मतदान हुने गरेको बताएका छन् । सन् १९८२ मा शिकागोमा भएको चुनावको स्मरण गर्दै उनले त्यतीबेला ७ सय २० जना मरेका व्यक्तिका नाममा मतदान भएको र मरेका व्यक्तिले रिपब्लिकनको साटो डेमोक्र्याटलाई मतदान गर्ने गरेको उनले दावी गरेका छन् । अमेरिकी चुनावमा मरेका व्यक्तिका नाममा मदतान हुने गरेपनि त्यो संख्या अत्यन्तै न्यून रहेको युनिभर्सिटी अफ नोट्रे डेमका प्रोफेशर ल्योयड हितोसीले बताएका छन् ।

चुनावी सर्वेक्षणहरुमा को अगाडि ?

राष्ट्रपतिको चुनाव अगाडि भइरहेका प्राय सर्वेक्षणहरुमा हिलारी क्लिन्टन नै अगाडि देखिएकी छिन् । बीबीसीले गरेको सर्वेक्षणमा २१ अक्टोबरसम्मको अवस्था हेर्दा हिलारीका पक्षमा ४७ प्रतिशत र ट्रम्पका पक्षमा ४३ प्रतिशत मत प्राप्त भएको छ । बीबीसीको सर्वेक्षण अनुशार मुख्य प्रतिस्पर्धा हुने राज्यहरुमध्ये एरिजोनामा हिलारी र ट्रम्पले बराबर अर्थात् दुबैको पक्षमा ४१ प्रतिशत रहेको छ । कोलोराडोको सर्वेक्षणमा हिलारी ९ प्रतिशतले अगाडि छिन् भने फ्लोरिडामा हिलारी ३ प्रतिशतले अगाडि छिन् । जर्जियामा भने डोनाल्ड ट्रम्प ५ प्रतिशतले अगाडि छन् । आयोवामा पनि ट्रम्प ४ प्रतिशतले अगाडि छन् । मिसिगनमा भने हिलारी ११ प्रतिशतले अगाडि छिन् । नेभाडामा हिलारी ४ प्रतिशतले र न्यु ह्याम्पशायरमा ३ प्रतिशतले अगाडि छिन् । ओहियोमा ट्रम्प १ प्रतिशले अगाडि छन् भने नर्थ क्यारोलिना, पेन्सिलभेनिया, भर्जिनिया र विसकन्सिनमा हिलारी अगाडि देखिएकी छिन् ।

त्यस्तै न्युयोर्क टाइम्सले गरेको मत सर्वेक्षणमा हिलारीका पक्षमा ४५ दशमलव ८ प्रतिशत मतदाता रहेका छन् भने ट्रम्पका पक्षमा ३९ दशमलव ५ प्रतिशत मतदाता रहेका छन् । न्युयोर्क टाइम्सको सर्वेक्षण अनुशार जर्जिया, आयोवा, मिजौरी लगायतका राज्यमा ट्रम्प अगाडि छन् भने एरिजोना, ओहियो, फ्लोरिडा, नर्थ क्यारोलिना, विसकन्सिन, न्यु ह्याम्पशायर, मिनेसोटा, पेन्सिलभेनिया, मिसिगन र भर्जिनियामा हिलारी अगाडि छिन् ।

दक्षिणपन्थी धारको फक्स न्युजको मत सर्वेक्षणमा पनि हिलारी ६ प्रतिशतले अगाडि रहेकी छिन् । फक्स न्युजको सर्वेक्षणमा हिलारीले ४५ प्रतिशत र ट्रम्पले ३९ प्रतिशत मत प्राप्त गरेका छन् । फक्स न्युजले विभिन्न इस्युमा गरेको सर्वेक्षण अनुशार अमेरिकालाई राम्रो बनाउनेमा हिलारीले ४७ प्रतिशतल र ट्रम्पले ४४ प्रतिशत मत प्राप्त गरेका छन् । त्यस्तै विदेश नीति राम्रो बनाउनेमा हिलारीले ५५ प्रतिशत र ट्रम्पले ३७ प्रतिशत मत प्राप्त गरेका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय समस्या समाधान, अध्यागमनमा सुधार, न्युक्लियर हतियारबारे निर्णय, सोसल सेक्युरिटी र मेडिकेयर, आतंकवाद र राष्ट्रिय सुरक्षा लगायतका सबै विषयमा ट्रम्पलाई हिलारीले उछिनेकी छिन् भने अर्थतन्त्रमा सुधार ल्याउने विषयमा भने हिलारीलाई ट्रम्पले उछिनेका छन् ।

नोभेम्बर ८ को प्रतिक्षा

अमेरिकाको राष्ट्रपति छान्न आगामी नोभेम्बर ८ तारिख बिहिबार चुनाव हुनेछ । जुन चुनावबाट अमेरिकी जनताले नयाँ राष्ट्रपति छान्नेछन् । जुन चुनावी प्रकृयामा हजारौं नेपाली अमेरिकनहरु पनि सहभागी हुनेछन् । अमेरिकामा रहेका नेपालीहरुले पनि यो चुनावलाई निकै उत्सुकताका साथ हेरिरहेका छन् । अधिकांश नेपालीहरु हिलारी क्लिन्टनका पक्षमा देखिएका छन् भने केही नेपालीहरु रिपब्लिकन उम्मेदवार डोनाल्ड ट्रम्पका पक्षमा पनि देखिएका छन् ।

अमेरिकाको राष्ट्रपतीय चुनावमा मतदान गर्नका लागि १८ बर्ष उमेर पुगेको (कतिपय राज्यमा १७ बर्ष ) अमेरिकी नागरिकता प्राप्त व्यक्ति हुनुपर्छ । यो योग्यता पूरा गरेका नेपालीहरु अमेरिकामा लगभग २६ हजारको हाराहारीमा रहेको अमेरिकी सरकारको तथ्यांकले देखाएको छ । अमेरिकी सरकारको डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटीका अनुशार अहिलेसम्म अमेरिकी नागरिकता लिने नेपालीहरु २६ हजारको हाराहारीमा रहेका छन्, जसमा अमेरिकामा नै जन्मेकाहरुको तथ्यांक समावेश छैन । चुनाव भन्नासाथ अत्याधिक चासोका साथ हेर्ने नेपालीहरु अमेरिकी राष्ट्रपतीय चुनावमा पनि सकृय रुपमा सहभागी हुँदैछन् ।

सुरुदेखि सन् २०१४ सम्मको तथ्यांक हेर्दा अमेरिकी चुनावमा मताधिकारसहित २१ हजार १ सय ७४ जना नेपालीहरुले अमेरिकी नागरिकता लिएको देखिन्छ भने त्यसपछि झण्डै ५ हजार नेपालीहरुले अमेरिकी नागरिकता लिएको युएससीआईएसले जनाएको छ । २६ हजारको हाराहारीमा रहेका नेपालीहरु र अमेरिकामा जन्मेर १८ बर्ष पुरा गरिसकेका नेपालीहरुको संख्यालाई समेत जोड्ने हो भने अमेरिकी चुनावमा मतदाताका रुपमा भाग लिन योग्य नेपाली मुलका अमेरिकनहरुको संख्या यो भन्दा पनि धेरै हुन आउँछ ।

सन् २०१५ मा अमेरिकाभरबाट ७ लाख २९ हजार ९ सय ९५ जना विश्वभरका आप्रवासीहरुले अमेरिकी नागरिकता लिएका थिए जसमध्ये नेपालीहरुको संख्या ३ हजारको हाराहारीमा रहेको थियो । चालु आर्थिक बर्ष २०१६ को अहिलेसम्म झण्डै २ हजार नेपालीहरुले अमेरिकी नागरिकता लिइसकेका छन् , जो अमेरिकी राष्ट्रपति छान्न अधिकारप्राप्त छन् ।

५० प्रतिशत भन्दा धेरैले मतदान गर्ने अनुमान

अमेरिकामा यो वर्ष हुने राष्ट्रपतीय चुनावका लागि मतदान गर्न योग्य अमेरिकी नागरिकाप्राप्त व्यक्तिको संख्या झण्डै २५ करोड रहेको छ । जसमध्ये ५० प्रतिशत भन्दा धेरैले राष्ट्रपतीय चुनावमा मतदान गर्ने अनुमान गरिएको छ । किनभने अमेरिकी राष्ट्रपतीय चुनावमा मतदान गर्न योग्यमध्येबाट ५० प्रतिशतको हाराहारीमा मात्र मतदानमा सहभागी हुने गरेका छन् ।

यसअगाडि सन् २०१२ मा सम्पन्न राष्ट्रपतीय चुनावका लागि मतदान गर्न योग्य मतदाताहरु २३ करोड ५२ लाख ४८ हजार रहेका थिए तर उनीहरुमध्ये १२ करोड ९२ लाख ३५ हजारलेमात्र मतदान गरे । त्यसबाट ६ करोड ५९ लाख १५ हजार ७ सय ९६ मत बराक ओबामाले प्राप्त गरेका थिए भने ६ करोड ९ लाख ३३ हजार ५ सय मत मिट रोम्नीले प्राप्त गरेका थिए । सन् २०१२ को चुनावमा कुल मतदाताको ५४ दशमलव ९ प्रतिशतमात्र मतदानमा सहभागी भएका थिए ।

अमेरिकी चुनावमा मतदान गर्न योग्य अमेरिकीहरुले इलेक्टोरल मतका लागि इलेक्टरहरु छान्नका लागि अमेरिकी इलेक्टोरल कलेजका सदस्यहरुका लागि मतदान गर्दछन् । त्यस्ता इलेक्टरहरुले पहिले नै आफूले कुन उम्मेदवारका लागि मतदान गर्ने भन्ने सार्वजनिक गरिसकेका हुन्छन् । जनताबाट छानिएका इलेक्टरहरुले राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिका लागि इलेक्टोरल मतदान गर्दछन् । मतदानपछि पूर्ण बहुमतप्राप्त उम्मेदवारलाई विजेता घोषणा गरिन्छ । यदि राष्ट्रपतिका लागि कसैले पनि पूर्ण बहुमत प्राप्त गर्न नसकेको खण्डमा प्रतिनिधीसभाले राष्ट्रपति छान्ने र उपराष्ट्रपतिका लागि कसैले पनि पूर्ण बहुमत प्राप्त गर्न नसकेमा सिनेटले उपराष्ट्रपति छान्ने व्यवस्था रहेको छ । जम्मा ५३८ इलेक्टोरल मतमध्ये विजेता हुनका लागि कम्तीमा २७० मतको आवश्यकता पर्छ ।

सन् २०१२ को राष्ट्रपतीय चुनावमा बराक ओबामाले ३३२ इलेक्टोरल मत प्राप्त गरेका थिए भने मिट रोम्नीले २०६ इलेक्टोरल मत प्राप्त गरेका थिए । सन् २००८ को राष्ट्रपतीय चुनावमा भने ओबामाले ३६५ इलेक्टोरल मत प्राप्त गरेका थिए । त्यतीबेला उनका प्रतिस्पर्धी जोन म्याकनले १७३ इलेक्टोरल मत प्राप्त गरेका थिए । सन् २०१२ को चुनावसम्म आइपुग्दा ओबामाको लोकप्रियता कम भएको थियो ।

KHASOKHAS EDITORIAL TEAM

Editor-in-Chief : Kishor Panthi
Deputy Editor-in-Chief : Ashmita Khadka
Executive Editor : Anil Adhikari
English Editor: Rajan Thapaliya
Editor: Deepak Pariyar
Editor (Business/US Politics) : Suresh Shahi
Multimedia Editor/Presenter : Kiran Marahatta
Europe Editor: Hari Krishna Panthi
Online Editors: Suraj Ghimire, Bikram Khatri, Aashish Khanal, Dikshya Panthi
Chief Photographer: Dipendra Dhungana
Editor (Empowerment) : Sapana Pariyar

KHASOKHAS TEAM

Int. Representative: KP Neupane(Jackson)
Resource Person: Bishwa Bahadur Shah
Goodwill Ambassador: Yam Baral

Contact Us

© 2021 KHASOKAHS. All Rights Reserved. Namaste International Media Group (worldwide) and Namaste Media Inc (USA)
Khasokhas is not responsible for the content of external sites and user generated contains. We don't collect comments on this site.
DEVELOPED BY appharu.com