आणविक भण्डारण र इरान तनावबिच अमेरिका, चीन र रुसका राष्ट्रपतिबिच त्रिपक्षीय वार्ताको तयारी
FILE - President Donald Trump shakes hands with China's President Xi Jinping during a meeting on the sidelines of the G-20 summit in Osaka, Japan, June 29, 2019. (AP Photo/Susan Walsh, File)
अमेरिका, चीन र रुसका शीर्ष नेताहरूबिच आगामी बिहीबार चीनको प्रविधि केन्द्र मानिने सहर शेन्जेनमा ऐतिहासिक भेटवार्ता हुने भएको छ । एसिया-प्रशान्त आर्थिक सहयोग शिखर सम्मेलनको अवसर पारेर विश्वका तीन ठूला आणविक शक्ति राष्ट्रका प्रमुखहरू एकै ठाउँमा जुट्न लागेका हुन् ।
ह्वाइट हाउसले शुक्रबार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबिच त्रिपक्षीय वार्ता हुने योजनाको पुष्टि गरेको छ । तीन देशबिचको सम्बन्ध निकै जटिल मोडमा रहेका बेला यो अभूतपूर्व भेटवार्ता हुन लागेको हो ।
विश्लेषकहरूले तीन शक्तिशाली नेताहरूको संयुक्त वार्ता आफैंमा एक दुर्लभ र ऐतिहासिक क्षण भए पनि यसबाट कुनै ठूलो ठोस उपलब्धि हासिल हुने अपेक्षा भने न्यून रहेको बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार यो भेटवार्ता ठोस परिणामभन्दा पनि प्रतीकात्मक रूपमा बढी महत्त्वपूर्ण हुनेछ ।
गत वर्षको छोटो व्यापार युद्धमा विराम लागेपछि ट्रम्पले सीसँगको सम्बन्धलाई न्यानो बनाउँदै लगेका छन् । अमेरिका र इरानबिचको युद्ध तथा दुई आर्थिक महाशक्तिबिचका अन्य तनावका बाबजुद ट्रम्प र सीबिच निकटता देखिएको हो । त्यस्तै, युक्रेनसँग रुसको झन्डै पाँच वर्ष लामो युद्ध जारी रहँदा र मस्कोले इरानसँग सैन्य, गुप्तचर तथा कूटनीतिक साझेदारी गहिरो बनाइरहँदा पनि ट्रम्पले पुटिनसँग सम्बन्ध सुधारको प्रयास जारी राखेका छन् ।
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले यो भेटवार्ता इरानसँगको युद्ध र तीन देशबिच आणविक हतियार भण्डारणसम्बन्धी त्रिपक्षीय सम्झौता गर्ने आफ्नो लक्ष्यबारे छलफल गर्ने उपयुक्त अवसर हुनेमा जोड दिएका छन् । नाम नबताउने सर्तमा पत्रकारहरूलाई जानकारी दिँदै एक वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीले ट्रम्पले सी र पुटिनसँग इरान युद्धबारे छलफल गर्ने योजना बनाए पनि युक्रेनको विषयलाई भने पन्छाउने बताए ।
गत फेब्रुअरीमा अमेरिका र रुसबिचको अन्तिम आणविक हतियार नियन्त्रण सन्धिको म्याद सकिएपछि आधा शताब्दीभन्दा लामो समयमा पहिलो पटक विश्वका दुई ठूला आणविक भण्डारमाथिको सीमा हटेको छ । उक्त सन्धिको म्याद सकिएपछि रुसले द्विपक्षीय सम्झौतालाई थप एक वर्ष लम्ब्याउन गरेको आग्रहलाई ट्रम्पले अस्वीकार गरेका थिए । उनले चीनलाई समेत समेटेर ‘नयाँ, परिष्कृत र आधुनिक’ सम्झौता गर्नुपर्ने माग राख्दै आएका छन् ।
