अमेरिका-क्यानडा व्यापार युद्ध: पर्यटन, लगानी र व्यापारमा ठूलो गिरावट
प्रकाशित मिति : १३ कार्तिक २०८३, शुक्रबार
Photo: Walter Martin/ Unsplash
दशकौँदेखि अमेरिका र क्यानडाले विश्वकै सबैभन्दा बलियो तथा एकीकृत आर्थिक साझेदारी निर्माण गरेका थिए। तर, दुई देशबीच चर्किएको व्यापार युद्धका कारण क्यानडाले अमेरिकामाथिको निर्भरता घटाउन ठूलो कदम चालेको छ। क्यानडाले युरोपेली संघसँग आर्थिक सम्बन्ध मजबुत बनाउँदै यसको पहिलो सहयोगी सदस्य बन्ने दिशामा पाइला बढाएको छ।
गत महिना युरोपेली संसदलाई सम्बोधन गर्दै क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले भने, आर्थिक एकीकरणलाई अहिले हतियार बनाइएको छ र दबाब दिनका लागि भन्सार महसुलको प्रयोग भइरहेको छ।
कार्नीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा क्यानडामाथि थोपरिएको व्यापार युद्धलाई लक्षित गर्दै उक्त अभिव्यक्ति दिएका हुन्। गर्मीयाममा ट्रम्पले करिब २० अर्ब डलर बराबरका क्यानेडियन सामानमा ५० प्रतिशत ट्यारिफ लगाएका थिए भने केही वस्तुको आयातमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाएका थिए। जवाफमा क्यानडाले पनि अमेरिकी वस्तुमा उस्तै दरमा कर बढाएको छ।
जर्मनी र फ्रान्सजस्ता ईयुका प्रभावशाली राष्ट्रहरू तथा क्यानडाका केही नेताहरूले यो कदमले क्यानडाको सार्वभौमसत्तामा असर पर्न सक्ने भन्दै विरोध जनाएका छन्। तर पनि कार्नी र युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले “एलायन्स फर द फ्युचर” नाम दिइएको पहलमा अन्य देशहरूलाई पनि सामेल हुन आह्वान गरेका छन्।
सन् २०२२ देखि दुई देशबीचको कुल व्यापार घट्दो क्रममा छ। क्यानडाले आफ्नो कुल निर्यातको ७० देखि ८० प्रतिशत अमेरिका पठाउँदै आएकोमा ट्रम्प शासनमा आएपछि यसमा भारी गिरावट आएको छ। त्यसैले क्यानडाले युरोप र मध्य एसियाली बजारतर्फ आफ्नो निर्यात बढाएको छ।
सन् २०२५ को मार्चमा क्यानडाका प्रान्तीय रक्सी पसलहरूले अमेरिकी उत्पादनहरू हटाएर क्यानेडियन उत्पादन किन्नुहोस् भन्ने नारा राखेका थिए। यसबाट अमेरिकी मदिरा निर्यातमा ठूलो गिरावट आयो। पछि ट्रम्पले पनि धेरैजसो क्यानेडियन रक्सीको आयातमा प्रतिबन्ध लगाए।
ट्रम्पले क्यानडालाई अमेरिकाको ५१ औँ राज्य बनाउने अभिव्यक्ति दिएपछि क्यानेडियन नागरिकहरूमा व्यापक असन्तुष्टि देखिएको छ। सन् २०२५ मा क्यानेडियनहरूको अमेरिका भ्रमण घटेर २ करोड ९१ लाखमा सीमित भयो, जुन महामारीबाहेक सन् १९७२ पछिकै सबैभन्दा कम हो। यसबाट अमेरिकी व्यवसायले पाउने अर्बौँ डलर गुमेको छ।
सन् २०२६ को पहिलो छ महिनामा ५६ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको शेयर खरिद गरेका क्यानेडियन लगानीकर्ताहरूले जुलाईमा २२ अर्ब डलर बराबरको शेयर बिक्री गरे। विशेष गरी अमेरिकाका ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको शेयर बिक्री गरिएको थियो।