अमेरिकन अर्थतन्त्रमा आप्रवासन नीतिको धक्का: कामदार अभावले बढाउँदै महँगी र मन्दीको जोखिम
प्रकाशित मिति : २८ श्रावण २०८३, बिहिबार
Photo: Scott Blake/ Unsplash
अमेरिकाको श्रम विभागले हालै सार्वजनिक गरेको रोजगारी सम्बन्धी प्रतिवेदनले देशको अर्थतन्त्रमा तरङ्ग पैदा गरेको छ। अर्थशास्त्रीहरूले जुलाई महिनामा ८०,००० नयाँ रोजगारी थपिने अनुमान गरेका थिए। तर, यसको विपरीत २४,००० रोजगारी घटेको छ। साथै, मे र जुन महिनाको रोजगारी वृद्धिदरमा पनि संयुक्त रूपमा १,०००,००० ले गिरावट आएको संशोधन गरिएको छ। यसले अमेरिकी अर्थतन्त्र सन् २०२५ को सुस्त रोजगारी वृद्धिको स्थितिमा फर्किएको संकेत गर्दछ।
तथ्यांकको थप विश्लेषण गर्दा अर्को आश्चर्यजनक तथ्य बाहिर आएको छ। रोजगारी वृद्धि ठप्प भए पनि बेरोजगारी दर भने पछिल्लो दुई महिनामा ४.३ प्रतिशतबाट घटेर ४.१ प्रतिशतमा झरेको छ। बेरोजगारी दर घट्नुको कारण नयाँ रोजगारी सिर्जना हुनु नभई कामको खोजी गर्ने श्रमिकहरूको संख्या घट्नु हो। पछिल्लो दुई महिनामा मात्रै १० लाख र विगत एक वर्षमा करिब १४ लाख श्रमिकहरू श्रम बजारबाट बाहिरिएका छन्।
श्रमशक्ति घट्नुमा ‘बेबी बुमर’ पुस्ताको सेवानिवृत्ति र मुख्य उमेरका श्रमिकहरूको निष्क्रियता एउटा कारण हो। तर, यसको मुख्य जिम्मेवार वर्तमान अमेरिकी अध्यागमन नीति रहेको विश्लेषण गरिएको छ।
ट्रम्प प्रशासनको आक्रामक देशनिकाला नीति, विभिन्न समूहका लागि ‘अस्थायी संरक्षित स्थिति’को समाप्ति, र विदेशी विद्यार्थीहरूको भर्ना घटाउन विश्वविद्यालयहरूमाथि पारिएको दबाबका कारण हाल अमेरिकामा रहेका आप्रवासीहरूको बहिर्गमन भइरहेको छ भने नयाँ आप्रवासीको आगमनमा तीव्र गिरावट आएको छ।
ब्रुकिंग्स इन्स्टिच्युटको एक प्रतिवेदनले सन् २०२६ मा खुद आप्रवासन ऋणात्मक हुने र यसले श्रमशक्ति तथा अर्थतन्त्र दुवैलाई खुम्च्याउने भविष्यवाणी गरेको थियो, जुन अहिले तथ्यांकमा पुष्टि भइरहेको छ। प्रतिवेदन अनुसार पछिल्लो एक वर्षमा श्रमशक्तिमा आएको गिरावटको झण्डै आधा हिस्सा आप्रवासीहरूको कमीका कारण भएको हो। वास्तविक प्रभाव यो भन्दा अझ बढी हुन सक्ने अनुमान छ, किनभने धेरै आप्रवासीहरू औपचारिक सर्वेक्षणमा समेटिँदैनन्।
आप्रवासनमा आएको कमीका कारण अमेरिकी अर्थतन्त्रमा चौतर्फी नकारात्मक असरहरू देखिन थालेका छन्। सबैभन्दा पहिला, यसले देशको आर्थिक वृद्धिलाई सुस्त बनाएको छ। पछिल्ला तीन त्रैमासिक अवधिमा अमेरिकाको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको वृद्धिदर निकै कमजोर देखिएको छ, जसले समग्र आर्थिक गतिशीलता सुस्ताउँदै गएको संकेत गर्दछ।
यसका साथै, श्रमिकको कमीले मूल्यवृद्धि र मुद्रास्फीति बढाउन ठूलो भूमिका खेलेको छ। बजारमा आवश्यक कामदार नहुँदा ज्याला र उत्पादन लागत दुवै बढेका छन्। यसरी बढेको लागतको प्रत्यक्ष भार उपभोक्तामा पर्न जाँदा बजारमा महँगी तीव्र रूपमा बढेको छ।
अन्ततः, अर्थशास्त्रीहरूका अनुसार वर्तमान आप्रवासन नीतिले अर्थतन्त्रमा ‘आपूर्ति धक्का’ सिर्जना गरेको छ। जसरी नया भन्सार शुल्क लागू गर्दा वा युद्धका कारण तेलको मूल्य बढ्दा अर्थतन्त्र प्रभावित हुन्छ, आप्रवासीको सङ्ख्यामा आएको गिरावटले पनि ठ्याक्कै त्यस्तै असर पारेको छ। यस आपूर्ति धक्काले एकैसाथ देशको समग्र उत्पादन क्षमता घटाउने र बजारमा वस्तु तथा सेवाको मूल्य बढाउने काम गरिरहेको छ।
आप्रवासी श्रमिकमा बढी निर्भर रहेका क्षेत्रहरूमा यसको असर झनै गम्भीर रूपमा देखिन थालेको छ। विशेष गरी कृषि, घरायसी सेवा, तथा आतिथ्य एवं पर्यटन क्षेत्र परम्परागत रूपमा नै आप्रवासी कामदारमा आधारित रहेकाले श्रमिकको अभावमा यी क्षेत्रको दैनिक सञ्चालन प्रभावित बनेको छ। त्यस्तै, इन्जिनियरिङ तथा प्राविधिक क्षेत्रहरूमा पनि दक्ष आप्रवासी जनशक्तिको कमीले नयाँ प्रविधि र विकासका परियोजनाहरूमा बाधा पुर्याइरहेको छ।
अर्कोतर्फ, स्वास्थ्य र ज्येष्ठ नागरिक हेरचाह क्षेत्रमा यसको प्रत्यक्ष जोखिम देखिएको छ। अमेरिकामा पाका उमेरका नागरिकको सङ्ख्या तीव्र रूपमा बढ्दै जाँदा स्वास्थ्य र स्याहार सुसारको माग उच्च छ, तर पर्याप्त आप्रवासी स्वास्थ्यकर्मी नहुँदा यो क्षेत्र ठूलो दबाबमा परेको छ। यसका साथै, देशभर कृत्रिम बौद्धिकताका लागि आवश्यक डाटा सेन्टरहरू तीव्र गतिमा निर्माण भइरहेको वर्तमान अवस्थामा निर्माण क्षेत्रले पनि जनशक्तिको चरम अभाव झेलिरहेको छ।
समग्रमा, आप्रवासी कामदारको कमीले गर्दा यी सबै क्षेत्रमा उत्पादन तथा सेवा प्रवाह सुस्त हुने र सञ्चालन लागत उल्लेख्य रूपमा बढ्ने निश्चित देखिएको छ।
ह्वाइट हाउसबाट तत्काल अध्यागमन नीतिमा परिवर्तनको आशा गर्न सकिँदैन। तर, अमेरिकी संसदका दुवै दलका सांसदहरूले यस आर्थिक क्षतिलाई न्यूनीकरण गर्ने योजना बनाउनु आवश्यक छ।
विगतमा बाइडेन प्रशासनको समयमा दक्षिणी सीमामा देखिएको अनियन्त्रित अध्यागमनको स्थितिमा फर्कनु समाधान होइन। यसको सट्टा, अमेरिकाले आफ्नो राष्ट्रिय आर्थिक हितलाई केन्द्रमा राखेर नयाँ अध्यागमन नीति निर्माण गर्नुपर्छ।
यस्तो नीतिले: १. श्रमको उच्च माग भएका क्षेत्रहरूका लागि बढी भिसा जारी गर्नुपर्छ। २. आप्रवासीहरूलाई कार्यबलमा समावेश गर्दै उनीहरूको सीप अभिवृद्धि गर्नुपर्छ। ३. कडा कानुन पालनाका साथै कानुनी मार्गहरू फराकिलो बनाउनुपर्छ र कागजातविहीन आप्रवासीहरूलाई वैधताको बाटो दिनुपर्छ।
यी प्रयासहरू नौलो भने होइनन्। सन् २०१३ मा पनि ६८ मतका साथ सिनेटबाट पारित भएको द्विपक्षीय विधेयक यस्तै मोडलमा आधारित थियो, जो पछि प्रतिनिधि सभामा अड्किएको थियो।
सन् २०१६ पछि चर्किएको राजनीतिक ध्रुवीकरणले यस्ता सुधारहरू रोकेको छ। तर, पाका उमेरका श्रमिकको सेवानिवृत्ति, स्वदेशी जन्मदरमा आएको कमी र बदलिँदो प्राविधिक आवश्यकताका कारण अहिलेको कमजोर अध्यागमन प्रणालीको आर्थिक मूल्य अमेरिकाका लागि निकै भारी पड्किरहेको छ। अब भावनामा भन्दा पनि ठोस अर्थशास्त्रमा आधारित भएर नयाँ अध्यागमन नीतिको थालनी गर्नुपर्ने समय आएको छ।