हर्मुज जलमार्गमा तनाव: अमेरिकाद्वारा सात इरानी सैन्य डुङ्गामाथि आक्रमण
प्रकाशित मिति : २१ बैशाख २०८३, सोमबार
अमेरिकाले हर्मुज जलमार्गमा इरानका सातवटा तीव्र गतिका डुङ्गाहरूमाथि आक्रमण गरेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उक्त जलमार्गमा इरानी डुङ्गाहरूमाथि आक्रमण गरिएको पुष्टि गरेका छन्।
अमेरिकाले हाल खाडी क्षेत्रमा फसेका जहाजहरूलाई सुरक्षित बाहिर निकाल्ने प्रयास गरिरहेको छ। यो महत्त्वपूर्ण जलमार्ग लामो समयदेखि प्रायः बन्दजस्तै अवस्थामा रहेको छ।
संयुक्त अरब इमिरेट्स र दक्षिण कोरियाले उक्त जलमार्गमा आफ्ना जहाजहरूमाथि आक्रमण भएको जानकारी दिएका छन्। संयुक्त अरब इमिरेट्सले फुजैराह तेल बन्दरगाहमा इरानी आक्रमणपछि आगलागी भएको समेत जनाएको छ।
यसैबीच, समुद्री ढुवानी कम्पनी ‘मर्स्क’ले आफ्नो अमेरिकी झण्डावाहक जहाज अमेरिकी सेनाको सुरक्षामा सफलतापूर्वक जलमार्ग पार गरेर बाहिरिएको बताएको छ। यस उद्धार अभियानलाई राष्ट्रपति ट्रम्पले “स्वतन्त्रता परियोजना” नाम दिएका छन्।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले भने जलमार्गमा भइरहेका यी घटनाले राजनीतिक सङ्कटको कुनै सैन्य समाधान छैन भन्ने कुरा स्पष्ट पारेको बताएका छन्।
उनले अमेरिकी “स्वतन्त्रता परियोजना” लाई “अवरोध परियोजना” भन्दै आलोचना गरेका छन्। मर्स्कका अनुसार, उक्त जहाजको यात्रा कुनै अवरोध बिना सम्पन्न भएको छ र चालक दलका सबै सदस्य सुरक्षित छन्।
फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेपछि हर्मुज जलमार्ग प्रायः बन्द रहँदै आएको छ। त्यसको जवाफमा इरानले यो महत्त्वपूर्ण मार्ग अवरुद्ध गरेको थियो, जहाँबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल र ग्यास आपूर्ति हुने गर्दछ।
अप्रिलको सुरुवातमै अमेरिका र इरानबीच युद्धविराम घोषणा भए तापनि जहाजहरूको आवागमन अझै सीमित छ। अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा समेत नाकाबन्दी लगाएको छ।
अमेरिकी सेनाले हेलिकप्टर प्रयोग गरेर डुङ्गाहरूमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ भने इरानले यस्तो आक्रमण भएको कुरा अस्वीकार गरेको छ।
संयुक्त अरब इमिरेट्सले आफ्नो स्वामित्वको कम्पनीसँग सम्बन्धित ट्याङ्करमा आक्रमण भएको र दक्षिण कोरियाले पनि संयुक्त अरब इमिरेट्स नजिकै आफ्नो जहाजमा विस्फोट भएको बताएका छन्।
संयुक्त अरब इमिरेट्सका अनुसार, १२ वटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र, तीनवटा क्रुज क्षेप्यास्त्र र चारवटा ड्रोनहरूलाई बीचमै रोकिएको छ। फुजैराहमा भएको आक्रमणले ठूलो आगलागी हुनुका साथै तीन जना घाइते भएको रिपोर्ट गरिएको छ।
यस तनावपूर्ण घटनापछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढेर प्रति ब्यारेल ११५ डलर नाघेको छ। हाल करिब २,००० जहाजमा रहेका २०,००० नाविकहरू फेब्रुअरीदेखि नै त्यहाँ फसेका छन्।
ट्रम्पले विश्वका विभिन्न देशहरूले आफ्ना “निष्पक्ष र निर्दोष” जहाजहरूलाई बाहिर निकाल्न अमेरिकासँग सहयोग मागेको बताएका छन्।