अल्बर्टा जनमतसंग्रह: क्यानाडा विभाजन गर्ने अमेरिकी प्रयासविरुद्ध प्रधानमन्त्री कार्नीको कडा आपत्ति
प्रकाशित मिति : ३० आश्विन २०८३, शुक्रबार
Photo: Igor Kyryliuk & Tetiana Kravchenko/unsplash
क्यानाडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकाले क्यानाडालाई फुटाएर कब्जा गर्ने प्रयास गरिरहेको चेतावनी दिँदै तेलले धनी अल्बर्टा प्रान्तलाई आगामी सोमबार हुने जनमतसंग्रहमा पृथकताको प्रक्रिया अघि नबढाउन आग्रह गरेका छन्।
यद्यपि, यो मतदान सीधा स्वतन्त्रता वा क्यानाडाबाट छुट्टिने विषयमा भने केन्द्रित छैन। विश्वकै चौथो ठूलो तेल भण्डार रहेको अल्बर्टाले यस जनमतसंग्रहमार्फत आफू एउटा प्रान्तकै रूपमा रहिरहने वा भविष्यमा छुट्टिनेबारे कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउन सरकारलाई निर्देशन दिने भन्ने निर्णय गर्नेछ।
क्यालगरीमा आयोजित एक विशाल क्यानाडाको पक्षमा आयोजित र्यालीलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री कार्नीले भने, यो जनमतसंग्रह निकै गलत समयमा आएको छ। विश्व दिनप्रतिदिन अझ खतरनाक र विभाजित बन्दै गएको छ। हाम्रा सीमा बाहिरका केही शक्तिहरूले हामीलाई फुटाएर कब्जा गर्ने खेल खेलिरहेका छन्।
कार्नीले आफ्नो सम्बोधनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प वा अमेरिकाको प्रत्यक्ष नाम नलिए पनि विगतका भाषणहरूमा उनीहरूकै प्रसङ्ग जोड्दै आएका छन्। ट्रम्पले क्यानाडाविरुद्ध व्यापार युद्ध छेडिरहेको र क्यानाडालाई अमेरिकाको ५१ औँ राज्य बनाउने धम्की पटक-पटक दिइरहेका बेला कार्नीको यो भनाइ सार्वजनिक भएको हो। प्रधानमन्त्री कार्नीले क्यानाडा आर्थिक रूपमा अझ बलियो बन्नुपर्ने र अमेरिकामाथिको निर्भरता घटाउनुपर्नेमा जोड दिँदै आएका छन्।
अल्बर्टाका जनतालाई ओटावालाई सन्देश दिनका लागि मात्र यो मतदानलाई प्रयोग नगर्न आग्रह गर्दै उनले भने, आफ्नो मतलाई केवल ‘सन्देश पठाउने’ माध्यम नठान्नुहोस्। यो कुनै पोकर खेल होइन। क्यानाडाको विपक्षमा दिइने मत एउटा खतरनाक दाउ हुनेछ, जसले वर्षौंसम्म गहिरो विभाजन र ठूलो अनिश्चितता निम्त्याउनेछ।
अल्बर्टामै हुर्किएका कार्नीले बिहीबार क्यालगरीमा प्रचारप्रसार गरी बीएमओ सेन्टरमा आयोजित ‘फरएभर क्यानेडियन’ र्यालीलाई सम्बोधन गरेका थिए। उनको कार्यालयका अनुसार उक्त र्यालीमा करिब ५,००० मानिसहरूको उपस्थिति थियो।
सम्बोधनका क्रममा कार्नीले अल्बर्टामा रहेका अन्य प्रान्तका मानिसहरू र डढेलो निभाउन देशभरीबाट आउने अग्निनियन्त्रकहरूको उदाहरण दिँदै क्यानाडा र अल्बर्टाबीचको ऐतिहासिक सम्बन्ध दर्शाएका थिए। साथै, उनले अल्बर्टावासीमाझ रहँदै आएको असन्तुष्टि र अलगावको भावनालाई पनि स्वीकार गरे। ओटावाले विगतमा अल्बर्टावासीलाई हाम्रा स्रोत-साधन हाम्रा आफ्नै होइनन् जस्तो भान गराएको थियो, उनले भने।
अल्बर्टा प्रान्तले दशकौँदेखि ओटावास्थित लिबरल सरकारहरूसँग ऊर्जा र अधिकारका विषयमा सङ्घर्ष गर्दै आएको छ। तर, कार्नीले आफ्ना पूर्ववर्ती ट्रुडोका कतिपय नीतिहरूलाई परिवर्तन गर्दै प्रशान्त महासागरसम्म पुग्ने नयाँ तेल पाइपलाइनलाई द्रुत गतिमा अघि बढाएका छन् र क्यानाडालाई ‘ऊर्जा महाशक्ति’ भनेका छन्।
कार्नीले प्यासिफिक लिङ्क पाइपलाइनले १ लाख ४० हजारभन्दा बढी रोजगारी सिर्जना गर्ने र अमेरिकामाथिको निर्भरता घटाउने बताएका थिए।
अर्कोतर्फ, पृथकतावादी समूह ‘लेट अल्बर्टा डिसाइड’ कि सह-अध्यक्ष तान्या क्लेमेन्सले कार्नीको प्रभावलाई स्वीकार गरे पनि केन्द्र सरकारसँगको दीर्घकालीन समस्या केवल आश्वासनले समाधान नहुने तर्क गरिन्।
त्यस्तै, अर्का पृथकतावादी नेता किथ विल्सनले विश्वव्यापी अस्थिरताका कारण यो जनमतसंग्रहको समय सही नभएको भन्ने कार्नीको दाबीलाई अस्वीकार गरे। उनले कार्नीले अल्बर्टाको तेल निर्यातमा कर लगाउने आशङ्का व्यक्त गरेका छन्।
अल्बर्टाकी प्रिमियर ड्यानियल स्मिथले जनमतसंग्रहको आह्वान गरेकी भए पनि आफूले क्यानाडामै रहने पक्षमा मतदान गरेको बताएकी छन्। “क्यानाडा अझै पनि एकजुट भएर चल्न सक्छ, केवल केही सुधारहरूको आवश्यकता छ,” स्मिथले भनिन्।
कोरोना महामारी र सन् २०२२ को ‘फ्रीडम कन्भोय’ आन्दोलनपछि खोपको मापदण्डविरुद्ध आन्दोलन गर्ने समूहहरू नै अहिले अल्बर्टाको स्वतन्त्रता अभियानमा सक्रिय भएका छन्।