अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासामा ऐतिहासिक फेरबदल: ७,५०० ठेकेदार कर्मचारीलाई स्थायी गर्ने तयारी
प्रकाशित मिति : २० आश्विन २०८३, मंगलबार
Photo: Laurenz Heymann/ Unsplash
अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासाले आफ्नो काम गर्ने शैलीमा एउटा ऐतिहासिक र ठूलो परिवर्तन गर्न गइरहेको छ। नासाका प्रशासक ज्यारेड आइज्याकम्यानले एउटा नयाँ “कार्यबल पहल”अन्तर्गत संस्थाका करिब ७,५०० ठेकेदार पदहरूलाई नासाको आफ्नै स्थायी निजामती/सरकारी सेवामा परिणत गर्ने निर्णय गरेका छन्।
यस कदमको मुख्य उद्देश्य नासाभित्र प्राविधिक दक्षता, आन्तरिक क्षमता र जिम्मेवारीलाई पुन: सुदृढ बनाउनु हो।
नासाका पूर्व उडान निर्देशक गेरी ग्रिफिन जसले अपोलो १२ र १३ जस्ता ऐतिहासिक मिसनहरूमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए-यस निर्णयको स्वागत गरेका छन्। १९६९ को अपोलो १२ मिसनका क्रममा रकेटमा चट्याङ पर्दा उडान नियन्त्रकहरूले द्रुत निर्णय लिएर मिसन बचाएका थिए।
ग्रिफिनका अनुसार, अपोलो युगमा पनि ठेकेदारहरू थिए, तर मिसन कन्ट्रोलका मुख्य पदहरूमा नासाकै स्थायी कर्मचारीहरू हुन्थे। यसले गर्दा कुनै पनि सफलता वा असफलताको अन्तिम जिम्मेवारी नासामै रहन्थ्यो। ग्रिफिनले भने, “सुरुमा ठेकेदारहरूले राम्रो सहयोग गरे, तर पछि धेरै मुख्य जिम्मेवारीहरू बाहिर सुम्पियो। आइज्याकम्यानले पुनः नासाको आफ्नै क्षमता र जिम्मेवारी फर्काउन खोज्नु प्रशंसनीय छ।”
यद्यपि, यो निर्णय सबैका लागि सहज बनेको छैन। अमेन्टम जेकब्स इन्जिनियरिङ ग्रुप केबीआर र केबीआर जस्ता नासालाई सेवा प्रदान गर्दै आएका ठूला ठेकेदार कम्पनीहरूले यस कदमप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।
उद्योग प्रतिनिधिहरूका अनुसार दशकौँदेखि सफल रहेको मोडललाई अचानक बदल्दा अन्तरिक्ष मिसनहरूमा अनिश्चितता बढ्न सक्छ। साथै, ठेक्का प्रणालीले नासालाई आवश्यकता अनुसार कामदार थप्न वा घटाउन जुन लचिलापन दिएको थियो, त्यो अब समाप्त हुने उनीहरूको तर्क छ।
प्रशासक आइज्याकम्यानले ठेकेदार प्रणालीमा रहेका प्रशासनिक झन्झटहरू हटाएर यो परिवर्तनबाट १०० मिलियन डलरभन्दा बढी बचत भइसकेको र भविष्यमा १ बिलियन डलरभन्दा बढी बचत हुने दाबी गरेका छन्। तर, ठेकेदार कम्पनीहरूले भने आफ्नो अतिरिक्त शुल्क मात्र २ देखि ३ प्रतिशत हुने भएकाले यसले ठूलो बचत नहुने दाबी गरेका छन्।
नासाका अधिकारीहरूका अनुसार ठेक्का प्रणालीका कारण कतिपय अवस्थामा काममा बाधा पुग्दै आएको थियो। उदाहरणका लागि, ‘आर्टेमिस मिसनको तयारीका क्रममा लन्च प्याडमा प्राविधिक समस्या आउँदा बौद्धिक सम्पत्ति र ठेक्का सम्झौताका नियमहरूका कारण नासाका इन्जिनियरहरूले ब्लुप्रिन्ट वा रेखाचित्र सीधा हेर्न पाएका थिएनन्। उनीहरूले माइक्रोसफ्ट टिम्सको स्क्रिन सेयरिङमार्फत मात्र त्यो हेर्नुपरेको थियो।
नयाँ पहलले यस्ता बाधा अड्चनहरू हटाउने र महत्त्वपूर्ण प्राविधिक क्षमताहरू नासाभित्रै सीमित राख्ने विश्वास गरिएको छ।
यस परिवर्तनको गति र परिमाणका कारण केही अन्योल र असन्तुष्टि देखिए तापनि नासाको स्वतन्त्र ‘एरोस्पेस सेफ्टी एड्भाइजरी प्यानल’ ले यस निर्णयको स्वागत गरेको छ। प्यानलका अध्यक्ष लेफ्टिनेन्ट जनरल सुसान जे. हेल्म्सले यो कदम नासाको सुरक्षित र सफल भविष्यका लागि एउटा “सुसंगत र आवश्यक दृष्टिकोण” भएको बताएकी छन्।