अमेरिकाद्वारा अगस्ट १५ देखि यी उत्पादनमा नयाँ भन्सार शुल्कबाट नेपाललाई पूर्ण छुट
प्रकाशित मिति : १८ श्रावण २०८३, सोमबार
Photo by Zac Gudakov
अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र प्राकृतिक ढुङ्गा निर्यातकर्ताहरूका लागि अमेरिकाले आयातित प्रशोधित वा बनावटी क्वार्ट्ज उत्पादनहरूमा लागू गरेको नयाँ भन्सार शुल्कबाट नेपाललाई पूर्ण रूपमा छुट दिएको छ। अमेरिकी सरकारको यस निर्णयले नेपाली निर्यातकर्ताहरूलाई अमेरिकी बजारमा उच्च प्रतिस्पर्धी क्षमता र ठूलो अवसर प्रदान गर्नसक्ने विज्ञहरु बताउँछन्।
अमेरिकी अधिकारीहरूद्वारा जारी गरिएको आधिकारिक दस्तावेज अनुसार, वासिङ्टनले आफ्ना स्वदेशी उद्योगहरूलाई संरक्षण गर्न विदेशी क्वार्ट्ज स्ल्याब, काउन्टरटप र भ्यानिटी टपहरूमा चार वर्षका लागि अस्थायी “सेफगार्ड” उपाय लागू गर्न लागेको हो। आगामी अगस्ट १५ देखि लागू हुने यो नयाँ नियमले विश्वव्यापी क्वार्ट्ज आयातमा भारी भन्सार शुल्क तोकेको छ। तर नेपालसहित केही सीमित विकासोन्मुख देशहरूलाई भने यस अतिरिक्त शुल्क र कोटाबाट पूर्ण छुट दिइएको छ।
अमेरिकी सामञ्जस्यपूर्ण भन्सार तालिकाको परिमार्जित व्यवस्था अनुसार, छुट नपाएका देशहरूका लागि वार्षिक कोटाभित्र पर्ने आयातमा सुरुवाती वर्ष २५ प्रतिशत अतिरिक्त भन्सार शुल्क लाग्नेछ भने कोटा नाघेका उत्पादनहरूमा ५० प्रतिशतसम्म अतिरिक्त शुल्क लाग्नेछ। चार वर्षसम्म रहने यो व्यवस्था अन्तर्गत समयक्रमसँगै शुल्कमा केही कटौती हुँदै चौथो वर्षमा (२०२९–२०३०) कोटाभित्रको शुल्क १९ प्रतिशत र कोटा बाहिरको शुल्क ४७ प्रतिशतमा ओर्लिनेछ।
तर, नयाँ नियमको ‘नोट ४१’ अन्तर्गत नेपाललाई स्पष्ट रूपमा छुट प्राप्त विकासोन्मुख राष्ट्रहरूको सूचीमा समावेश गरिएको छ। यस व्यवस्थाका कारण नेपालबाट अमेरिका निर्यात हुने क्वार्ट्जका स्ल्याब, काउन्टरटप, भुइँका टायल वा अन्य प्रशोधित उत्पादनहरूमा यी कुनै पनि अतिरिक्त भन्सार शुल्क वा कोटाको सीमा लागू हुने छैन।
अर्थशास्त्री तथा व्यापार विश्लेषकहरूका अनुसार भारी भन्सार शुल्कको मारमा परेका अन्य प्रतिस्पर्धी देशहरूको तुलनामा नेपालले यो भन्सार छुटको फाइदा उठाउँदै आफ्नो पत्थर प्रशोधन र निर्यात क्षेत्रलाई तीव्र गतिमा विस्तार गर्न सक्नेछ।
अमेरिकी भन्सार सूचीको कोड अन्तर्गत वर्गीकृत गरिएका मुख्यतया सिलिका र रेजिन बाइन्डर मिसाएर बनाइएका सबै प्रकारका क्वार्ट्ज उत्पादनहरू यस नियमको दायरामा परेका छन्। यसमा काउन्टरटप, टेबलटप, भित्ता तथा भुइँमा प्रयोग हुने टायल, भान्सा र बाथरुममा प्रयोग हुने सामग्रीहरू सामेल छन्। यद्यपि, ग्रेनाइट, मार्बल, सोपस्टोन वा प्राकृतिक क्वार्टजाइट जस्ता खानीबाट सीधै निकालिने प्राकृतिक ढुङ्गाका उत्पादनहरूमा भने यो नियम लागू हुने छैन।
भन्सार छुट नपाएका देशहरूका लागि पहिलो वर्ष अगस्ट १५, २०२६ देखि अगस्ट १४, २०२७ सम्मका लागि कुल कोटा १ करोड ३० लाख ६ हजार ४२६ वर्ग मिटर तोकिएको छ, जसलाई हरेक तीन महिनामा ३२ लाख ५१ हजार ६०६ वर्ग मिटरका दरले विभाजन गरिएको छ। नेपालका हकमा भने कोटाको यो सीमा र अतिरिक्त शुल्क दुवै लागू नहुने भएकाले नेपाली व्यवसायीहरूले कुनै कोटा बन्देजविना अमेरिकी निर्माण तथा आवासीय बजारमा आफ्ना उत्पादनहरू सजिलै पुर्याउन सक्नेछन्।
यसैबिच, ‘इन्डेक्सबक्स’ ले सार्वजनिक गरेको सन् २०२६ को नयाँ बजार प्रतिवेदन अनुसार, पछिल्ला दुई वर्षको गिरावटपछि सन् २०२५ मा नेपालको प्राकृतिक क्वार्ट्ज क्रिस्टल बजारमा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। प्रतिवेदन अनुसार नेपालबाट प्राकृतिक क्वार्ट्ज क्रिस्टल निर्यात हुने प्रमुख गन्तव्यहरूमा अमेरिका, चीन र जापान रहेका छन्। सन् २०१२ देखि २०२५ को अवधिमा अमेरिकातर्फको निर्यातमा सबैभन्दा बढी वार्षिक वृद्धिदर दर्ता भएको छ।
यद्यपि कुल मूल्यका हिसाबले स्विट्जरल्यान्ड नेपाली प्राकृतिक क्वार्ट्जको सबैभन्दा ठूलो बजार बनेको छ भने त्यसपछि जापान र बेलायत रहेका छन्। अर्कोतर्फ, नेपालले आफ्नो कच्चा पदार्थको आवश्यकता पूरा गर्न मुख्यतया भारतबाट प्राकृतिक क्वार्ट्ज आयात गर्ने गरेको छ, जहाँ सन् २०२५ मा भारत नेपालको कुल आयातको सबैभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता मुलुक बनेको छ।