वातावरणविद्को विरोधका बीच ट्रम्पले दिए क्यानडा–अमेरिका पाइपलाइनलाई अनुमति
प्रकाशित मिति : १९ बैशाख २०८३, शनिबार
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प । तस्वीर : म्याट राउर्के/एपी-रासस
अमेरिकाले क्यानडाबाट अमेरिकातर्फ आउने ठूलो पाइपलाइन परियोजना निर्माणका लागि स्वीकृति दिएको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यो नयाँ तेल पाइपलाइन परियोजनालाई महत्त्वपूर्ण स्वीकृति दिएका हुन्।
अघिल्लो प्रशासनले रोकेको विवादास्पद परियोजनासँग मिल्दोजुल्दो भएकाले यस योजनालाई “कीस्टोन लाइट” भनेर पनि चिनिन्छ। तीन फिट (करिब १ मिटर) चौडाइको यो ‘ब्रिजर पाइपलाइन विस्तार परियोजना’ ले दैनिक ५,५०,००० ब्यारेल तेल क्यानडाबाट मोन्टाना र वायोमिङ हुँदै अर्को पाइपलाइनसँग जोड्नेछ।
निर्माण सुरु गर्नुअघि यस परियोजनाले थप संघीय र राज्यस्तरीय वातावरणीय स्वीकृति लिनुपर्नेछ। कम्पनीका अधिकारीहरूका अनुसार निर्माण कार्य अर्को वर्षदेखि सुरु गर्ने योजना छ। तर वातावरणविद्हरू भने पाइपलाइन फुट्ने र तेल चुहिने जोखिमका कारण यसलाई रोक्न प्रयासरत छन्।
यो ६५० माइल लामो पाइपलाइन पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुँदा पहिलेको चर्चित कीस्टोन एक्सएल पाइपलाइनको करिब दुई-तिहाइ तेल मात्र बोक्नेछ। कीस्टोन एक्सएल परियोजना तत्कालीन राष्ट्रपति जो बाइडेनले सन् २०२१ मा जलवायु परिवर्तनको कारण देखाउँदै रद्द गरेका थिए।
ट्रम्पले भने आफ्नो पहिलो कार्यकालमा पनि उक्त कीस्टोन एक्सएल परियोजनालाई स्वीकृति दिएका थिए। त्यसबेला आदिवासी समुदाय र वातावरणीय समूहहरूले यसको विरोध गरेका थिए। परियोजना रद्द भएपछि क्यानडाका तत्कालीन प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडो असन्तुष्ट भएका थिए।
“कीस्टोन लाइट” भनिने यो नयाँ परियोजना कुनै पनि आदिवासी आरक्षण क्षेत्रबाट नजाने बताइएको छ। करिब ७० प्रतिशत पाइपलाइन पहिलेदेखि नै रहेका मार्गहरूमा निर्माण हुनेछ भने ८० प्रतिशत निजी जमिनमा पर्नेछ।
यस पाइपलाइनमार्फत क्यानडाको ‘आयल स्यान्ड्स’ क्षेत्रबाट आउने विभिन्न प्रकारका कच्चा तेल अमेरिका ल्याइनेछ। त्यहाँ ती तेलहरू प्रशोधन वा निर्यात गरिनेछ। यस स्वीकृतिले पेट्रोल, डिजेल, मट्टितेल र एलपी ग्यास जस्ता अन्य पेट्रोलियम पदार्थ ढुवानी गर्न पनि अनुमति दिएको छ।
कम्पनीले २०२७ को शरद ऋतुमा निर्माण सुरु गरी २०२८ को अन्त्य वा २०२९ को सुरुवातसम्ममा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
तर कम्पनीसँग विगतमा पाइपलाइन दुर्घटनाको इतिहास पनि छ। २०१५ मा येलोस्टोन नदीमा ५०,००० ग्यालोनभन्दा बढी तेल चुहिएको थियो, जसले स्थानीय खानेपानी प्रभावित बनाएको थियो। साथै २०२२ मा वायोमिङमा डिजेल चुहावट र २०१६ मा नर्थ डकोटामा ठूलो मात्रामा तेल चुहावटका घटनाहरू भएका थिए। ती घटनाका लागि कम्पनीका सहायक संस्थाहरूले १२.५ मिलियन डलर जरिवाना तिरेका थिए।
हाल कम्पनीले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मा आधारित चुहावट पत्ता लगाउने प्रणाली विकास गरेको दाबी गरेको छ।