अमेरिकामा अब हुलाकमार्फत गर्भपतनको औषधि मगाउन नपाइने
प्रकाशित मिति : १८ बैशाख २०८३, शुक्रबार
अमेरिकामा गर्भपतनका लागि प्रयोग हुने औषधिमाथि कडा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। गर्भपतनका लागि प्रयोग हुने औषधि मिफेप्रिस्टोनलाई हुलाकमार्फत प्राप्त गर्ने व्यवस्थामा कडा प्रतिबन्ध लगाउने आदेश त्यहाँको अदालतले दिएको हो।
पाँचौँ सर्किट अपील अदालतले दिएको आदेशअनुसार अब यो औषधि टेलिमेडिसिन वा अनलाइनमार्फत पठाएर लिन पाइने व्यवस्था अस्थायी रूपमा रोकिएको छ। अब बिरामीले औषधि लिनका लागि प्रत्यक्ष रूपमा उपस्थित हुनुपर्ने व्यवस्था पुनः लागू गरिएको छ।
यो निर्णयले गर्भपतनमाथि प्रतिबन्ध लगाइएका राज्यहरूलाई ठूलो असर गर्ने देखिएको छ। औषधिमार्फत गरिने गर्भपतन अमेरिकामा सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुने विधि हो।
यो मुद्दा लुइसियाना राज्यले दायर गरेको हो। अदालतले सन् २०२३ मा अमेरिकी खाद्य तथा औषधि प्रशासनले बनाएको नियमलाई अस्थायी रूपमा रोक्ने आदेश दिएको छ, जसले चिकित्सकलाई बिरामीसँग प्रत्यक्ष साक्षात्कार नगरी औषधि पठाउन अनुमति दिएको थियो।
अदालतले आफ्नो आदेशमा उक्त कदमले लुइसियानाको गर्भपतनसम्बन्धी कानुनलाई कमजोर बनाएको उल्लेख गरेको छ। गर्भाधानदेखि नै भ्रूणलाई कानुनी व्यक्तिको रूपमा मान्ने राज्यको नीतिमा यसले असर पारेको छ। यो आदेश मुद्दाको अन्तिम फैसला नआएसम्म लागू रहनेछ।
मिफेप्रिस्टोन गर्भपतनका लागि प्रयोग हुने दुई औषधिमध्ये पहिलो हो। यसले गर्भधारण कायम राख्न आवश्यक पर्ने प्रोजेस्टेरोन नामक हर्मोनलाई रोक्छ। दोस्रो औषधि मिसोप्रोस्टोलले गर्भाशय खाली गराउँछ। कोभिड महामारीका बेला सन् २०२१ मा औषधि प्रत्यक्ष उपस्थित भएर लिनुपर्ने नियम अस्थायी रूपमा हटाइएको थियो भने सन् २०२३ मा यसलाई स्थायी बनाइएको थियो।
सन् २०२४ मा अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले मिफेप्रिस्टोनमाथि थप प्रतिबन्ध लगाउने प्रयास अस्वीकार गरेको थियो, तर भविष्यमा अन्य तरिकाबाट प्रतिबन्ध लगाउने सम्भावना भने खुला राखेको थियो। लुइसियानाकी महान्यायाधिवक्ताले यस निर्णयको स्वागत गर्दै यसले धेरै शिशुको जीवन जोगाउने बताएकी छन्।
तर नागरिक स्वतन्त्रता पक्षधर वकिलहरूले भने यो निर्णय वैज्ञानिक प्रमाण र स्थापित कानुनको विपरीत भएको बताएका छन्। न्युयोर्क राज्यका अधिकारीहरूले भने त्यहाँ गर्भपतन सेवा कानुनी रूपमा उपलब्ध नै रहने बताएका छन्।
मिफेप्रिस्टोन सन् २००० मा सात हप्तासम्मको गर्भपतनका लागि स्वीकृत गरिएको थियो भने सन् २०१६ मा यसको प्रयोग १० हप्तासम्म विस्तार गरिएको थियो। सन् २००० देखि २०१८ को बीचमा अमेरिकामा ३७ लाखभन्दा बढी महिलाले यो औषधि प्रयोग गरेका छन्।
प्रमुख स्वास्थ्य संस्थाहरूका अनुसार मिफेप्रिस्टोन र मिसोप्रोस्टोल दुवै सुरक्षित छन्। अध्ययनहरूले यी दुई औषधिको प्रयोग करिब ९५ प्रतिशत प्रभावकारी हुने देखाएका छन्।