रसुवाको बाढी प्रभावित क्षेत्रमा ‘यात्रा नगर्न’ अमेरिकाको उच्चतम चेतावनी जारी
प्रकाशित मिति : १५ भदौ २०८३, सोमबार
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीका कारण क्षतिग्रस्त नुवाकोटको त्रिशूली बजार । तस्वीर : दीपेन्द्र ढुङ्गाना/खसोखास
अमेरिकाले चीनसँगको सीमा नजिकै उत्तरी नेपालमा बाढीबाट प्रभावित क्षेत्रमा अमेरिकी नागरिकलाई यात्रा नगर्न आग्रह गरेको छ। अमेरिकी दूतावास नेपालले बाढीपछि सडक तथा सञ्चार सञ्जालमा भएको क्षति, पहिरोको जोखिम र अन्य सम्भावित जोखिम कायमै रहेकाले रसुवाको प्रभावित क्षेत्रमा नजान आग्रह गरेको हो।
यो चेतावनी रसुवा जिल्लाको रसुवागढी–टिमुरे–स्याफ्रुबेँसी करिडोरमा लागू हुन्छ, जसमा नेपाल–चीन सीमा नाका पनि पर्छ। अगस्ट २६ मा आएको भीषण बाढीले भोटेकोशी, त्रिशूली र नारायणी नदी आसपासका बस्तीहरू प्रभावित भएका थिए।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अनुसार नेपालसम्बन्धी समग्र यात्रा सल्लाहकार सूचना दोस्रो तहमा अर्थात् “थप सतर्कता” स्तरमा कायम छ। नागरिक अशान्तिको सम्भावनाका साथै नेपाल भूकम्प, मनसुनजन्य बाढी र पहिरोको जोखिममा रहेको भन्दै अमेरिकाले नेपाल भ्रमण गर्दा थप सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
विदेश मन्त्रालयको यात्रा निर्देशनअनुसार जुनदेखि सेप्टेम्बरसम्म हुने भारी मनसुन वर्षाले आकस्मिक बाढी र पहिरो निम्त्याउन सक्छ। यसले सडक अवरुद्ध गर्नुका साथै आपत्कालीन सहायता प्रभावित क्षेत्रमा पुग्न कठिन बनाउन सक्छ। काठमाडौं उपत्यकासहित नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा कुनै पूर्वसूचनाबिना भूकम्प आउन सक्ने जोखिम पनि रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
रसुवा करिडोरमा उच्चतम तहको चेतावनी
रसुवागढी–टिमुरे–स्याफ्रुबेँसी करिडोरका लागि विशेष रूपमा जारी गरिएको उच्चतम तहको अर्थात् ‘यात्रा नगर्न’ चेतावनी लागू भएको छ। काठमाडौंको उत्तरतर्फ रहेको यो हिमाली मार्गले नेपाललाई चीनसँग जोड्छ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले विपद् प्रभावित क्षेत्रमा यात्रा गर्दा उद्धार तथा आपत्कालीन कार्यमा अवरोध पुग्न सक्ने र यात्रुहरूले बदलिँदो जोखिमको सामना गर्न सक्ने चेतावनी दिएको छ। बाढी र पहिरोका कारण सडक अवरुद्ध हुन, बस्तीहरू अलग–थलग पर्न तथा स्वास्थ्य सेवा र उद्धार टोलीको पहुँचमा ढिलाइ हुन सक्ने मन्त्रालयले जनाएको छ।
यो चेतावनीले अमेरिकी नागरिकलाई नेपाल छाड्न भनेको छैन। बरु नेपालका अन्य क्षेत्रमा पनि थप सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ। विशेषगरी प्रदर्शन तथा स्थानीय अशान्ति बिना पूर्वसूचना सुरु हुन सक्ने भन्दै यात्रुहरूलाई सावधानी अपनाउन भनिएको छ।
बाढीपछि जोखिम थप बढ्यो
अगस्ट २६ को बाढीले प्रभावित क्षेत्रमा यातायात तथा सञ्चार पूर्वाधारमा क्षति पुर्याउनुका साथै खोज तथा उद्धार र पुनःस्थापनाका काममा समेत असर पारेको छ।
बाढी तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार र पुनःस्थापनाका काम जारी रहेका बेला अस्थिर भिरालो जमिन र क्षतिग्रस्त पूर्वाधार थप जोखिमका रूपमा रहेको बताइएको छ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको नेपालसम्बन्धी समग्र यात्रा निर्देशनमा यात्रुहरूलाई नदी किनार र बाढी तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रबाट टाढा रहन तथा आपत्कालीन अवस्थामा स्थानीय अधिकारीहरूको निर्देशन पालना गर्न भनिएको छ।
उद्धार तथा खोजी कार्य जारी रहेका क्षेत्रमा हराइरहेका आफन्त वा साथीको खोजी गर्न भन्दै अमेरिकी नागरिक आफैं विपद् प्रभावित क्षेत्रमा प्रवेश नगर्न पनि मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ।
अशान्तिको जोखिम कायमै
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अनुसार सेप्टेम्बर २०२५ मा सुरु भएका राष्ट्रव्यापी प्रदर्शनहरू अहिले रोकिएका छन् र नेपालको सुरक्षा अवस्था स्थिर रहेको छ। यद्यपि, प्रदर्शन तथा स्थानीय अशान्ति विशेषगरी सहरी क्षेत्रमा अझै पनि हुन सक्ने र ती छिट्टै हिंसात्मक बन्न सक्ने चेतावनी मन्त्रालयले दिएको छ।
नेपालमा रहेका अमेरिकी नागरिकलाई स्थानीय सञ्चारमाध्यमबाट पछिल्ला घटनाक्रमबारे जानकारी लिन, प्रदर्शन तथा ठूलो भीडबाट टाढा रहन र स्थानीय अधिकारीहरूको निर्देशन पालना गर्न विदेश मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ।
मनसुन, भूकम्प र स्वास्थ्य सेवाको चिन्ता
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले नेपालमा मनसुनका क्रममा बाढी र पहिरोलाई नियमित रूपमा देखिने प्रमुख जोखिमका रूपमा उल्लेख गरेको छ। भारी वर्षाले घर तथा सडकमा क्षति पुर्याउन, यातायात मार्ग अवरुद्ध गर्न र आपत्कालीन सहायता प्रभावित क्षेत्रमा पुग्न कठिन बनाउन सक्छ।
नेपालमा विशेषगरी काठमाडौं बाहिर स्वास्थ्य सेवा सीमित हुन सक्ने मन्त्रालयले जनाएको छ। काठमाडौंका अस्पतालहरू अन्य क्षेत्रको तुलनामा तुलनात्मक रूपमा राम्रो सुविधा भएका भए पनि ती भीडभाडयुक्त हुन सक्ने र केही औषधि वा विशेष उपकरणको अभाव हुन सक्ने बताइएको छ। उपचारअघि नै भुक्तानी मागिन सक्ने चेतावनी पनि दिइएको छ।
नेपाल भ्रमण गर्ने अमेरिकी नागरिकलाई आवश्यक औषधि साथमा लैजान र चिकित्सकीय उद्धारसमेत समेटिएको यात्रा बीमा लिन विदेश मन्त्रालयले सिफारिस गरेको छ। गम्भीर स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिले उपचारका लागि अर्को देश जानुपर्ने अवस्था आउन सक्ने मन्त्रालयले जनाएको छ।
यात्राको अवस्थाबारे जानकारी लिन आग्रह
नेपाल भ्रमण गर्ने अमेरिकी नागरिकलाई विदेश मन्त्रालयले आफ्नो स्मार्ट ट्राभलर दर्ता कार्यक्रम मा दर्ता हुन आग्रह गरेको छ। यसमार्फत अमेरिकी दूतावास वा वाणिज्यदूतावासले सुरक्षा सम्बन्धी अद्यावधिक सूचना पठाउन र आपत्कालीन अवस्थामा यात्रु वा उनीहरूका आपत्कालीन सम्पर्क व्यक्तिसँग सम्पर्क गर्न सक्नेछ।
यात्रुहरूलाई स्थानीय समाचार तथा सरकारी सूचनाहरू नियमित रूपमा हेर्न र मौसम, सडकको अवस्था वा अन्य आपत्कालीन परिस्थितिमा यात्रा योजना परिवर्तन गर्न तयार रहन पनि मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ।
पैदल हिमाली यात्रा वा दुर्गम हिमाली क्षेत्रमा जाने योजनामा रहेका व्यक्तिलाई स्थानीय सडक, पदमार्ग र मौसमको अवस्था जाँच गरेर मात्र यात्रा सुरु गर्न तथा आफ्नो यात्रा तालिका परिवार वा विश्वासिला व्यक्तिलाई उपलब्ध गराउन मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको नेपालसम्बन्धी यात्रा निर्देशनले मनसुनका कारण हुने बाढीले खोज तथा उद्धार कार्य र चिकित्सकीय उद्धारमा समेत जटिलता ल्याउन सक्ने चेतावनी दिएको छ।
रसुवाका लागि जारी गरिएको उच्चतम तहको चेतावनी बाढीबाट प्रभावित रसुवागढी–टिमुरे–स्याफ्रुबेँसी करिडोरमा मात्र लागू हुन्छ। नेपालका अन्य क्षेत्रमा भने अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको समग्र यात्रा सल्लाहकार सूचना दोस्रो तह अर्थात् “थप सतर्कता ” स्तरमै कायम रहेको छ।