अध्यागमनका आवेदनमा डिएनए परीक्षणको सुझाव दिनेबारे युएससीआईएसको नयाँ नीति लागू
प्रकाशित मिति : २१ श्रावण २०८३, बिहिबार
अमेरिकी नागरिकता तथा अध्यागमन सेवा (युएससीआईएस) ले वंशानुगत सम्बन्ध पर्याप्त रूपमा प्रमाणित गर्न नसकिएका केही अध्यागमन मामिलामा डिएनए परीक्षणलाई वैकल्पिक प्रमाणका रूपमा सुझाव दिने नयाँ नीति लागू गरेको छ। बुधबार सार्वजनिक गरिएको नीतिगत निर्देशिका अनुसार, यो व्यवस्था तत्काल लागू भएको छ।
नयाँ नीति अगस्ट ५ वा त्यसपछि दर्ता भएका तथा त्यस मितिसम्म विचाराधीन रहेका सम्बन्धित अध्यागमन मुद्दाहरूमा लागू हुनेछ। आधिकारिक नागरिक दर्ता अभिलेखजस्ता मुख्य प्रमाणहरू उपलब्ध नभएको, अविश्वसनीय भएको वा दाबी गरिएको वंशानुगत सम्बन्ध पुष्टि गर्न पर्याप्त नभएको अवस्थामा, युएससीआईएसका अधिकारीहरूले थप प्रमाण आवश्यक ठहर गरेपछि डिएनए परीक्षणको सुझाव दिन सक्नेछन्।
यो परिवर्तनले योग्य पारिवारिक सम्बन्ध प्रमाणित गर्नुपर्ने विभिन्न अध्यागमन लाभका लागि आवेदन दिने व्यक्तिहरूलाई असर पार्न सक्छ। यसमा निश्चित पारिवारिक निवेदन, धर्मपुत्र वा धर्मपुत्रीसम्बन्धी मुद्दा तथा अमेरिकी नागरिकका सन्तानसँग सम्बन्धित नागरिकता वा प्राकृतिकीकरणका केही मामिलाहरू समावेश छन्।
नयाँ निर्देशिका अनुसार, आवेदकले वंशानुगत सम्बन्ध प्रमाणित गर्ने आफ्नो दायित्व पूरा गर्न नसकेको अवस्थामा र थप प्रमाण आवश्यक ठहरिएमा, अधिकारीहरूले थप प्रमाण माग्ने पत्र जारी गर्दा डिएनए परीक्षणलाई एउटा विकल्पका रूपमा उल्लेख गर्नुपर्नेछ।
यद्यपि, डिएनए परीक्षण अनिवार्य भने हुने छैन। यो पूर्ण रूपमा ऐच्छिक रहनेछ र आवेदकहरूले सम्बन्ध प्रमाणित गर्न अन्य उपलब्ध प्रमाणहरू पनि पेश गर्न सक्नेछन्।
युएससीआईएसका अनुसार यो परिवर्तनको उद्देश्य सम्पूर्ण निकायभरि एउटै मापदण्ड लागू गर्नु हो। यसअघि सरकारी जन्म दर्ता, विवाह दर्ता आदि प्राथमिक र जन्म दर्ता उपलब्ध छैन वा ढिलो गरी बनाइएकाले शंकास्पद छ भने पेश गरिने द्वितीयक कागजातहरू अपर्याप्त ठहरिएपछि मात्र अधिकारीहरूले डिएनए परीक्षणको सुझाव दिन सक्थे। त्यस व्यवस्थाका कारण विभिन्न कार्यालय र निर्देशनालयमा फरक–फरक अभ्यास विकसित भएको र केही अधिकारीहरूले परीक्षणको सुझाव दिने तथा केहीले नदिने अवस्था देखिएको युएससीआईएसले जनाएको छ।
अब भने आवश्यक प्राथमिक प्रमाण अस्तित्वमै नभएको, प्राप्त गर्न नसकिने वा त्यसले दाबी गरिएको सम्बन्धमा प्रश्न उठाएको अवस्थामा अधिकारीहरूले डिएनए परीक्षणलाई वैकल्पिक प्रमाणका रूपमा सुझाव दिन सक्नेछन्। साथै, आवेदकहरूलाई आफ्नो दाबीलाई समर्थन गर्न उपलब्ध सबै प्रमाण, आवश्यक परे द्वितीयक प्रमाणसहित पेश गर्न सकिने जानकारी पनि दिइनेछ।
सामान्यतः अध्यागमन लाभ प्राप्त गर्न आवेदकहरूले प्राथमिक प्रमाण पेश गर्नुपर्ने हुन्छ। यदि त्यस्ता प्रमाण उपलब्ध छैनन् वा प्राप्त गर्न सकिँदैन भने द्वितीयक प्रमाण पेश गर्नुपर्ने व्यवस्था यथावत् रहनेछ। युएससीआईएसले अन्य उपलब्ध कागजातसँगै ती द्वितीयक प्रमाणहरूको मूल्याङ्कन गरेर आवेदकले आवश्यक योग्यता पूरा गरेको वा नगरेको निर्णय गर्नेछ।
नयाँ नीतिले परिवारमा आधारित हरेक अध्यागमन मुद्दामा डिएनए परीक्षणलाई नियमित वा अनिवार्य आवश्यकता भने बनाएको छैन। कागजी प्रमाण अपर्याप्त भएको अवस्थामा थप प्रमाण माग्ने प्रक्रियामा मात्र डिएनए परीक्षणलाई एउटा सम्भावित विकल्पका रूपमा सुझाव दिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको हो।
डिएनए परीक्षणले व्यक्तिहरूबीचको जैविक सम्बन्ध पुष्टि गर्न सहयोग गर्न सक्ने भए पनि, परीक्षणको नतिजामात्रका आधारमा अध्यागमन लाभ स्वीकृत हुने ग्यारेन्टी हुँदैन। आवेदकहरूले अन्य सबै कानुनी योग्यता पूरा गर्नुपर्ने र युएससीआईएसले मागेका आवश्यक प्रमाणहरू पनि पेश गर्नुपर्नेछ।
यस नीतिअन्तर्गत युएससीआईएस नीति म्यानुअलका विभिन्न भागहरू संशोधन गरिएको छ। भोल्युम १ मा सामान्य प्रमाणसम्बन्धी प्रावधान, भोल्युम ४ मा शरणार्थी तथा आश्रय चाहने व्यक्तिहरूसम्बन्धी कागजात र प्रमाणका व्यवस्था, भोल्युम ५ मा अनाथ तथा हेग धर्मपुत्र वा धर्मपुत्रीसम्बन्धी प्रावधान तथा भोल्युम १२ मा नागरिकता र प्राकृतिकीकरणसम्बन्धी प्रावधान अद्यावधिक गरिएका छन्।
संशोधनअन्तर्गत द्वितीयक प्रमाणसम्बन्धी छलफलमा ‘डिएनए परीक्षणको ऐच्छिक पेशी’ शीर्षकको नयाँ खण्ड थपिएको छ। साथै, अनाथ बालबालिकाको पहिचान र उमेरको प्रमाण, हेग धर्मपुत्र वा धर्मपुत्रीसम्बन्धी मुद्दामा दाजुभाइ–दिदीबहिनी अपवाद तथा अमेरिकी नागरिक बाबुको सन्तानको नागरिकता र प्राकृतिकीकरणसम्बन्धी परिभाषामा समेत संशोधन गरिएको छ।
युएससीआईएसले यो नीति कार्यकारी आदेश १४१६५ ‘हाम्रा सीमाहरूको सुरक्षा’ को खण्ड ९ अनुरूप रहेको जनाएको छ। उक्त आदेशले होमल्याण्ड सेक्युरिटीलाई दाबी गरिएका पारिवारिक सम्बन्धको वैधता निर्धारण गर्न उपलब्ध सबै प्रविधि र प्रक्रियाहरू प्रयोग गर्न निर्देशन दिएको छ।
निकायका अनुसार अद्यावधिक गरिएको नीति म्यानुअल नै अब आधिकारिक मार्गदर्शक हुनेछ र यससँग बाझिने अघिल्ला निर्देशिकाहरू स्वतः प्रतिस्थापित हुनेछन्। संशोधित प्रावधानहरू म्यानुअलमा समावेश गरिएकाले आवश्यक परे साना प्राविधिक, शैलीगत तथा ढाँचागत परिवर्तनहरू पनि गरिन सक्ने युएससीआईएसले जनाएको छ।