कूटनीतिक संघर्षमा प्रचण्ड विजयी

प्रकाशित मिति : आश्विन ५, २०७३ बुधबार

संविधानको एक वर्ष पुगेको मितिबाट राष्ट्रिय राजनीति सहज बाटोमा हिंड्ने शुभ लक्षण देखिएको छ । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले राष्ट्रिय राजनीतिमा देखिएको गतिरोध र जटिलता हटाउन कम्मर कसेका छन् । उनी संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासभामा भाग लिन अमेरिका जान लागेका थिए, त्यो भ्रमण पनि रद्ध गरेका छन् । संविधान दिवसकै दिन पारेर उनले विभिन्न पक्षसँग संवादको थालनी गरेका छन् । उनले सोमबार सर्वदलीय वैठक बोलाएका थिए तर प्राविधिक कारणले रद्ध भएको छ । उनले चाँडै सर्वदलीय र विभिन्न पक्षसहितको वैठक बोलाउने भएका छन् ।
संविधान दिवसका दिन आयोजित समारोहमा प्रधानमन्त्री दाहालले नयाँ संविधानको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि संविधान संशोधन गरेर असन्तुष्ट पक्षहरुको माग सम्बोधन गर्ने प्रतिवद्धता जनाएका छन् । भारत भ्रमणबाट फर्किए लगत्तै प्रधानमन्त्री प्रचण्डको सक्रियतालाई अर्थपूर्ण रुपमा लिइएको छ ।

प्रचण्डको ठाडो शिर

भारत जानुअघि प्रधानमन्त्री प्रचण्डले कुनै विवादास्पद सन्धि सम्झौता गर्दिन भनेका थिए । तैपनि भारतीय दवाबका अगाडि उनी झुक्छन् कि भन्ने आशंका धेरैले गरेका थिए । तर, प्रचण्डले यो भ्रमणबाट नेपाल भारत सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पु¥याएका छन् । नेपाल भारत सम्बन्ध र कूटनीतिको गहिरो ज्ञान राख्नेहरुको दावी छ– यो भ्रमणमा प्रधानमन्त्री प्रचण्ड नेपालको हातमाथि पारेर आए । प्रचण्डले स्वदेश फर्कनासाथ त्रिभुवन विमानस्थलमा आत्मविश्वासका साथ भने– भ्रमण सफल भएको छ, दुई देशको सम्बन्ध नयाँ उचाइमा पुगेको छ ।

भारतले नयाँ संविधानको विरोध गर्दै नेपाललाई नाकावन्दी समेत गरेको थियो । नयाँ संविधानलाई स्वागत गर्न भारतले इन्कार गर्दै आइरहेको थियो । अब त्यो अवस्था रहेन । भारतलाई कन्भिन्स गर्न प्रधानमन्त्री प्रचण्ड धेरै हदसम्म सफल भएका छन् । अघिल्ला प्रधानमन्त्री केपी ओली संविधानको विरोधमा संयुक्त विज्ञप्तिमा बुँदा राख्न नमानेपछि संयुक्त विज्ञप्ति नै जारी नगरी स्वदेश फर्किएका थिए । तर, यसपटक संयुक्त विज्ञप्तिमा घुमाउरो भाषामा नेपालको संविधानलाई स्वागत गर्न र स्वीकार गर्न भारत बाध्य भएको छ । प्रधानमन्त्री प्रचण्डले संविधानको सर्वस्वीकार्यताका लागि सबै पक्षसँग छलफल भइरहेको भनेको र त्यसमा भारतीय प्रधानमन्त्रीले त्यस्तो प्रयासको समर्थन गरेको वाक्यांश संयुक्त विज्ञप्तिमा परेको छ । नेपालको संविधानप्रति सकारात्मक भाव झल्कने शब्दावली हाल्न भारत तयार हुनु भनेको नेपालको हात माथि पर्नु हो । नेपालको हात माथि पर्दा ‘राष्ट्रघात’ भयो भन्नेहरुले अहिले हल्लाखल्ला मच्चाइरहेका छन् ।

ओलीले सकेनन्, प्रचण्डले सके

प्रधानमन्त्री प्रचण्ड भारत पुग्नासाथ एमालेका नेताहरुले धुवाँधार पाराले प्रचण्डले राष्ट्रभात गरे भन्दै प्रचार गरे । पूर्व प्रधानमन्त्री तथा प्रमुख प्रतिपक्षी जस्तो जिम्मेवार पदमा बसेका केपी ओली समेत गोयवल्स शैलीमा उखानतुक्का भन्दै राष्ट्रघात भएको प्रचारमा भिडेका छन् । उनको भनाइ छ– प्रधानमन्त्री प्रचण्डले भारतमा संविधानबारे छलफल गरे । ओलीको पालामा पनि भारतमा संविधानबारे छलफल भएको थियो । छलफलपछि ओलीले भने अनुसार नेपालको पक्षमा कुनै वाक्य राख्न तयार भएन । त्यसपछि ओली संयुक्त विज्ञप्ति जारी नगरी फर्किएका थिए । प्रचण्डले चाहिँ भारतलाई मनाए । संविधानको विरोध होइन समर्थन झल्कने वाक्यांश हाल्न लगाउन प्रचण्ड सफल भए । प्रचण्ड सफल हुनु भनेको देश सफल हुनु हो । नेपालको संविधानको विरोध गरिरहेको र संविधानको विरोधमा नाकावन्दी समेत गरेको देशलाई चुप लगाउने तथा लगभग संविधानको पक्षमा ल्याउने काम कसरी राष्ट्रघाती हुन्छ ? अब ओलीहरुले जवाफ दिनुपर्ने हुन्छ ।

ओलीले भारतसँगको सम्बन्ध पूरै भत्काएका थिए । भारतले नाकावन्दी गरेर नेपाललाई अत्याचार गर्दा ओलीले खोक्रो भाषण मात्र गरे, भारतलाई कूटनीतिको मैदानमा परास्त गर्न या मनाउन केही गर्न सकेनन् । तर, प्रधानमन्त्री प्रचण्डले कूटनीतिको मैदानमा कमाल देखाएका छन् । विरोधी बन्दै गएको भारतलाई मित्र बनाउन सफल भएका छन् । यद्यपि, भारतको आगामी दिनमा भूमिका के हुन्छ भन्न सकिन्न । प्रचण्डको भ्रमण क्रममा भने भारत पूरै मित्रवत भएर प्रस्तुत भएको छ ।

विश्व संस्थाहरुमा तथा विश्व घटनाहरुमा दुई देशको समान दृष्टिकोण रहेको वाक्यांश पनि संयुक्त विज्ञप्तिमा परेको छ । यसलाई पनि एमालेको गोयवल्स विभागले अतिरंजित र गलत ढंगले प्रचार गरिरहेको छ । त्यसो भन्नु भनेको नेपालको वैदेशिक मामिला भारतको हातमा सुम्पनु हो भन्ने उनीहरुको कुतर्क छ । तथ्य चाहिँ के हो भने दुई देशको मित्रता झल्काउन यस्तो भाषा र वाक्य नेपाल भारतबीच मात्र नभएर अन्य देशहरुबीच पनि प्रयोग हुन्छ । विगतमा एमालेका परराष्ट्र मन्त्री महेन्द्रबहादुर पाण्डे भारत जाँदा पनि ठीक यही भाषामा विज्ञप्ति जारी भएको छ । तथ्य यस्तो हुँदाहुँदै पनि एमालेले अतिरंजित प्रचार गरिरहेकोमा कूटनीतिकवृत्त समेत आश्चर्यचकित भएको छ ।

अब एमालेको परीक्षा

एमाले स्रोतहरुका अनुसार बाहिरबाहिर ठूला र चर्का कुरा गरे पनि एमाले भित्रभित्रै रक्षात्मक अवस्थामा पुगेको छ । खासगरी संविधान संशोधनको मामिलामा उसले विगतमा व्यवहारमा एकथोक र मुखले अर्काेथोक गर्दै आएको थियो । संविधान संशोधन गरेर समाधानमा जाने भनेर उसले विभिन्न पक्षसँग सहमतिमा हस्ताक्षर समेत गरेको थियो । अहिले आएर राष्ट्रिय राजनीतिलाई झन् जटिलतामा फसाउन ऊ संविधान संशोधन प्रक्रियाबाट भाग्न थालेको छ । दलहरुबीचको वैठकमा एमाले बोल्न र जवाफ दिन पनि नसक्ने अवस्थामा छ । त्यसैले प्रधानमन्त्रीले बोलाएको बैठकमै नजाने, भागीभागी हिँड्ने तर बाहिर सार्वजनिक रुपमा चाहिँ चर्का कुरा गर्ने द्वैद्य चरित्र एमाले नेताहरुले देखाइरहेका छन् ।

स्रोतहरु अनुसार अब चाँडै नै एमालेसहितका दलहरुलाई संविधान संशोधनमा औपचारिक धारणा माग्नेछन् । मुख्य प्रतिपक्षी एमालेले औपचारिक धारणा ल्याएन भने सहमति हुने दलहरुसँग मिलेर संविधान संशोधन विधेयक संसदमा दर्ता गर्नेछन् । विधेयक दर्ता गरेपछि त्यसमा औपचारिक धारणा राख्न एमाले बाध्य हुने प्रधानमन्त्रीको टिमको आँकलन रहेको बझिन्छ । एमालेले औपचारिक धारणा राखेपछि एमाले राजनीतिमा बाधक कि साधक भन्ने प्रष्ट हुने सत्तापक्षको धारणा छ । तर, एमालेको कुटिल चरित्र नियालिरहेका कतिपय जानकारहरु भने संशोधन विधेयक संसदमा दर्ता भयो भने पनि एमालेले अनेक बहाना गरेर विधेयक नै बहिष्कार गर्नसक्छ । त्यसो ग¥यो भने एमाले जनतामाझ झन् नांगिने निश्चित छ । समयवद्धबाट

KHASOKHAS EDITORIAL TEAM

Editor-in-Chief : Kishor Panthi
Deputy Editor-in-Chief : Ashmita Khadka
Executive Editor : Anil Adhikari
English Editor: Rajan Thapaliya
Editor: Deepak Pariyar
Editor (Business/US Politics) : Suresh Shahi
Multimedia Editor/Presenter : Kiran Marahatta
Europe Editor: Hari Krishna Panthi
Online Editors: Suraj Ghimire, Bikram Khatri, Aashish Khanal, Dikshya Panthi
Chief Photographer: Dipendra Dhungana
Editor (Empowerment) : Sapana Pariyar

KHASOKHAS TEAM

Int. Representative: KP Neupane(Jackson)
Resource Person: Bishwa Bahadur Shah
Goodwill Ambassador: Yam Baral

Contact Us

© 2021 KHASOKAHS. All Rights Reserved. Namaste International Media Group (worldwide) and Namaste Media Inc (USA)
Khasokhas is not responsible for the content of external sites and user generated contains. We don't collect comments on this site.
DEVELOPED BY appharu.com