डलर खर्च सीमितताबीच नेपालीले कसरी तिर्ने अमेरिकी भिसाको धरौटी? अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको उपाय
प्रकाशित मिति : माघ २, २०८२ शुक्रबार
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले भिजिटर भिसाका आवेदकहरूका लागि धरौटी तिर्नुपर्ने देशहरूको सूचीमा नेपाललाई पनि समावेश गरेपछि डलर खर्चिन सीमितता रहेको नेपालका सन्दर्भमा केही अन्योल देखिएका छन्। नेपालीले डलर कार्डबाट १५ हजार डलरसम्म खर्च गर्न नपाइने सीमितताका कारण आवेदकहरूलाई व्यावहारिक कठिनाइ हुने र आवेदकले धरौटी कसरी तिर्ने भन्नेबारे प्रश्नहरू उब्जिएका हुन्।
यस विषयमा खसोखासले अमेरिकी विदेश मन्त्रालयसमक्ष जिज्ञासा राखेको थियो। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले आवेदकको साथी, आफन्त वा अन्य इच्छुक व्यक्तिले धरौटी रकम राखिदिन सक्ने स्पष्ट पारेको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले खसोखाससँग भने, “यदि आवेदकको कोही साथी, आफन्त वा अन्य इच्छुक व्यक्ति धरौटी रकम जम्मा गर्न तयार छन् भने ती व्यक्तिले Pay.gov को लिङ्क प्रयोग गरी आवेदकको उपयुक्त पहिचान खुलाएर उक्त रकम तिर्न सक्छन्।”
यदि भिसावाहकले धरौटीका सर्तहरू पालना गरेमा धरौटी स्वतः रद्द हुने र रकम तिर्ने व्यक्तिलाई नै फिर्ता गरिने प्रवक्ताले स्पष्ट पारेका छन्। योग्य आवेदकहरूले कन्सुलर अधिकारीको निर्देशनअनुसार भिसा जारी हुनु अघि भिसा अन्तर्वार्ताको ३० दिनभित्र १५ हजार डलरसम्मको भिसा धरौटी जम्मा गर्नुपर्ने तथा यसो गर्नका लागि अन्तर्वार्ताको क्रममा उनीहरूलाई अर्थ मन्त्रालयको वेबसाइटमा निर्देशित गरिने प्रवक्ताले बताएका छन्।
ट्रम्प प्रशासनले अमेरिकी अध्यागमन कानूनहरूलाई पूर्ण रूपमा लागू गरेर र अमेरिकाको भिसा प्रक्रियामार्फत वैध यात्रा सुनिश्चित गर्दै अमेरिका र यसका हितहरूलाई निरन्तर प्राथमिकता दिइरहेको प्रवक्ताको भनाइ छ। जनवरी २१ देखि लागू हुने गरी अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले नेपालसहित २५ देशलाई अमेरिकाको भिजिटर भिसाका लागि धरौटी राख्नुपर्ने देशको सूचीमा थपेपछि यो सूचीमा कुल ३८ देश रहेका छन्।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालय र फेडरल रजिस्टरमा प्रकाशित सूचनाअनुसार यो धरौटी रकम सबै भिसा आवेदकले तिर्नुपर्दैन। अझै पनि धेरै आवेदकले बिना धरौटी नै अमेरिकाको भिजिटर भिसा पाउन सक्नेछन्। कुन आवेदकले ५ हजार, १० हजार वा १५ हजार डलरसम्म धरौटी तिर्ने भन्ने निर्णय कन्सुलर अधिकारीहरूले गर्नेछन्। अर्थात्, सबैका लागि एउटै रकम नभई आवेदकको अवस्थाअनुसार फरक–फरक रकम निर्धारण हुन सक्छ। तर सामान्यतया १० हजार डलरसम्मको धरौटी तोकिन सक्ने न्युयोर्कका कानुन व्यवसायी केशव सेडाईले खसोखासलाई बताएका छन्।
कन्सुलर अधिकारीले भिसा अन्तर्वार्ताको क्रममा आवेदकको व्यक्तिगत परिस्थितिको आधारमा आफ्नो स्वविवेक प्रयोग गरी धरौटी रकम निर्धारण गर्नेछन्। यो रकम अमेरिकी ट्रेजरीद्वारा सञ्चालित वेबसाइटमार्फत बुझाइनेछ र सोही संस्थाद्वारा सञ्चालित खातामा राखिनेछ।
के यो नियम सबै भिसामा हुँदैन। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अनुसार यो नियम केवल बी–१ र बी–२ भिजिटर भिसाका आवेदकहरूमा मात्र लागू हुन्छ। अन्य आप्रवासी वा गैर–आप्रवासी भिसाका आवेदकहरूले योग्य ठहरिएमा बिना धरौटी नै भिसा पाउनेछन्।
विदेश मन्त्रालयका अनुसार उच्च भिसा ओभरस्टे दर, अपर्याप्त जाँच वा छानबिन, वा निवासको आवश्यकता बिना नागरिकता प्रदान गर्ने कार्यक्रम भएका देशका नागरिकहरूलाई यो नियम लागू हुन्छ। यो सूची समय–समयमा संशोधन भइरहनेछ। आर्थिक वर्ष २०२४ को ओभरस्टे रिपोर्टको आधारमा यी देशमाथि धरौटी नियम लागू गरिएको हो।
नेपालीहरूका लागि यो नियम लागू हुनुको प्रमुख कारण उच्च भिसा ओभरस्टे दर र आवेदकहरूको अपर्याप्त छानबिन हो। आर्थिक वर्ष २०२४ को ओभरस्टे रिपोर्टअनुसार ३४,०७० जना नेपाली भिजिटर भिसाधारकमध्ये १,०६४ जनाले अमेरिका छोड्ने म्याद नाघाएका थिए। तीमध्ये १७२ जनाले पछि अमेरिका छाडे भने ८९२ जना अझै अमेरिकामै रहेका थिए।
२०२४ मा नेपाली भिजिटरहरूको कुल ओभरस्टे दर ३.१२ प्रतिशत थियो भने अमेरिकाभित्र ओभरस्टे हुने दर २.६२ प्रतिशत थियो। ओभरस्टे भइसकेपछि अमेरिका छाडेकाहरूको संख्या घटाएर अमेरिकाभित्र जारी ओभरस्टे दर निर्धारण गरिएको हो। अध्यागमन स्थिति विस्तार, परिवर्तन वा ग्रिनकार्ड समायोजनका लागि आवेदन दिएका व्यक्तिहरूलाई ओभरस्टेमा गणना गरिएको छैन।
त्यस्तै, २०२४ मा नेपाली विद्यार्थीहरूको ओभरस्टे दर झनै उच्च थियो—कुल १०.२५ प्रतिशत, जसमा अमेरिकाभित्र ओभरस्टे हुने दर ९.३६ प्रतिशत थियो। सो वर्ष ५०६ जना नेपाली विद्यार्थी अमेरिकी भिसा उल्लंघनमा परेका थिए।
यदि भिसाधारकले भिसाका शर्तहरू र तोकिएको समयमा प्रस्थानको नियम पालना गरेमा धरौटी रकम फिर्ता गरिनेछ। तर भिसा उल्लंघन वा ओभरस्टे गरिएमा उक्त रकम जफत गरिनेछ। धरौटी रकममा कुनै ब्याज नलाग्ने स्पष्ट गरिएको छ। धरौटी तिर्नुपर्ने आवेदकले अधिकतम तीन महिनाको अवधिका लागि सिंगल इन्ट्री भिसा मात्र पाउनेछन्। अमेरिका प्रवेशका बेला सीबीपी अधिकारीले प्रवेशपछि बस्ने अवधि ३० दिनमा सीमित गर्न सक्नेछन्।
त्यस्तै, धरौटी तिर्दैमा भिसा पाउने ग्यारेन्टी पनि हुँदैन। कन्सुलर अधिकारीले योग्य ठहराएका आवेदकले मात्र धरौटी राख्नुपर्छ। यो निर्णय भिसा अन्तर्वार्तापछि मात्र हुन्छ। धरौटी राख्नुपर्ने आवेदकले आई–३५२ फारम भरेर अमेरिकी ट्रेजरीको आधिकारिक भुक्तानी प्लेटफर्ममार्फत रकम बुझाउनुपर्ने हुन्छ।
विदेश मन्त्रालयले कुनै पनि तेस्रो पक्ष वेबसाइट वा मध्यस्थ प्रयोग नगर्न आवेदकलाई चेतावनी दिएको छ, किनभने अनधिकृत माध्यममार्फत पठाइएको रकमको जिम्मेवारी अमेरिकी सरकारले नलिने स्पष्ट पारेको छ। साथै, कन्सुलर अधिकारीको निर्देशन बिना तिरेको रकम फिर्ता नहुने पनि बताइएको छ।
धरौटी तिरेका भिसाधारकले निश्चित विमानस्थलबाट मात्र अमेरिका प्रवेश र प्रस्थान गर्न सक्छन्। नियम उल्लंघन भएमा प्रवेश ढिलाइ, अस्वीकार वा भविष्यमा भिसा अस्वीकृत हुने जोखिम रहन्छ। धरौटीसम्बन्धी सर्तहरू डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटीको धरौटी फारम र आधिकारिक सरकारी वेबसाइटमा उल्लेख गरिएका छन्। होमल्याण्ड सेक्युरिटीले भिसावाहकले तोकिएको म्यादभित्र अमेरिका छाडे–नछाडेको रेकर्ड राख्छ।
भिसावाहकले तोकिएको म्याद सकिनु अघि अमेरिका छाडेमा वा प्रवेश मितिले पर्याप्त म्याद बाँकी रहँदै अमेरिका पुगेमा धरौटी रकम फिर्ता गरिनेछ। त्यस्तै, यदि भिसावाहकलाई प्रवेश बिन्दुमा प्रवेश अनुमति नदिइएमा पनि रकम फिर्ता हुनेछ।
यदि होमल्याण्ड सेक्युरिटीको रेकर्डमा भिसाधारकले तोकिएको म्याद नाघेपछि अमेरिका छाडेको देखियो, अथवा तोकिएको समयभन्दा बढी समय अमेरिकामा बसेको, एसाइलम दाबी गरेको वा स्थिति समायोजनका लागि आवेदन दिएको अवस्थामा धरौटी रकम फिर्ता नहुनेछ। होमल्याण्ड सेक्युरिटीले यस्ता केसहरू अमेरिकी नागरिकता तथा आप्रवासन सेवामा पठाउँछ र सर्त उल्लंघन भएको निश्चित भएपछि धरौटी रकम जफत गरिन्छ।